25 Май, пятніца

Вы тут

Святлана Панкратава: ​Расказваць пра народны каляндар цікава


Пачалі з круглай даты: з 1997 года Святлана вядзе праграму «Навіны надвор'я». 20 гадоў у тэме — уражальны паказчык, але, з іншага боку, за такі тэрмін нават самая любімая тэма можа набіць аскому. Як удаецца пазбягаць прафесійнага выгарання?


— Ведаеце, калі сёлета атрымлівала «Тэлевяршыню» (як найлепшая вядучая тэматычнай праграмы. — Аўт.), я зусім шчыра прызналася, што мне вельмі пашанцавала па жыцці трапіць у такую тэму, — успамінае вядучая. — Бо надвор'е — тое, пра што можна гаварыць штодня па-рознаму, кожны раз звяртаючы ўвагу на дэталі: ці то летам прыходзіць скандынаўскі антыцыклон, ці то чакаецца моцны вецер або трымаецца незвычайная для нейкага сезона тэмпература. Вельмі шмат і тэм «вакол надвор'я»: замена шын на аўто, уплыў атмасфернага ціску на людзей, жывёл і расліны, прыродныя анамаліі ў іншых краінах свету... Словам, надвор'е — тэма бясконцая і багатая, і набіць аскому яна ніяк не можа, прынамсі мне. Да таго ж я перыядычна сыходзіла ў дэкрэт і паспявала як след засумаваць па працы. Таму мне не сумна. Калі было б нецікава, ужо шукала б нешта іншае — альбо яно само мяне б знайшло. А так мы з прагнозам надвор'я знайшлі адно аднаго (смяецца).

Пасля змены іміджу вядучай пачалі рабіць кампліменты нават жанчыны.

Знак пастаянства

— Акрамя метэапраграм у вашым прафесійным багажы акцёрская і рэжысёрская адукацыі, удзел у літаратурных праграмах, тэлеспектаклях, рэкламе. Ці не хочацца часам вярнуцца да нейкага з гэтых кірункаў?

— Усё можна сумяшчаць з асноўнай працай, але каб займацца толькі гэтым — не. Тэлеспектаклі здымаюцца не кожны дзень, у рэкламе можна доўга не пратрымацца, а тэатральная сцэна — справа надзвычай складаная, дый наогул гэта не маё. Калі толькі трапіла на тэлебачанне, я зразумела, наколькі тут адрозная акцёрская спецыфіка, успрыманне аўдыторыі ў параўнанні з тэатрам. У тэлестудыі мне не тое што прасцей... Я плыўчыха, люблю ваду. І гэтаксама ўпэўнена пачуваюся ў тэлевізійным асяроддзі.

— І ўсё ж, калі паразважаць «у космас»... Калі не надвор'е, то што яшчэ магло быць вашай тэмай?

— Дзеці, — цёпла ўсміхаецца Святлана.

— Так-так, магчыма, гледачоў чакае аўтарская дзіцячая праграма?

— Не, я ў тым сэнсе, што напэўна магла б быць хатняй гаспадыняй, або працаваць настаўніцай пачатковых класаў ці выхавальніцай. Так, каб пастаянна штосьці дзецям расказваць. З імі значна цікавей і прасцей наладзіць стасункі, чым з дарослымі, ім нельга, дый не ўзнікае жадання, схлусіць. ...Але што да праграмы — мабыць, не. На беларускім тэлебачанні ёсць тыя, хто робіць добрыя дзіцячыя праекты, таму мне ў такім узросце стаць «групай падседжвання» ўжо нават неяк непрыстойна.

— «Групай падседжвання»?!

— Калі я толькі пачынала працаваць на тэлебачанні, тут былі вельмі вопытныя і вядомыя дыктары, якія ўжо даўно працавалі і ведалі нюансы прафесіі. А мы былі дыктары-стажоры, маладая змена, і нас мякка называлі «групай падседжвання». Выраз так спадабаўся, што згадваю яго і цяпер.

— У сучасным свеце лічыцца ці не правілам добрага тону мяняць працу кожныя некалькі гадоў. А вы як прыйшлі ў Белтэлерадыёкампанію ў 1991-м, так дагэтуль у холдынгу і працуеце, хоць, я ўпэўнена, спакуслівыя прапановы паспрабаваць сябе ў іншым месцы былі. У чым сакрэт вернасці?

— Прапановы сапраўды былі. Напрыклад, калі я ішла ў дэкрэт і знікала з экранаў, людзі лічылі, што я звольнілася, і тэлефанавалі з рознымі ідэямі. Але каб кудысьці пайсці — як гэта, чаму, дзеля чаго? Я адналюб! Сюды ў свой час было вельмі складана трапіць, я прайшла па конкурсе, адбылася ў прафесіі і цяпер па вялікім рахунку ўсё мяне задавальняе: мяне тут не крыўдзяць, наадварот, любяць... (усміхаецца). Таму кардынальныя змены ў маім выпадку — пэўна, тое лепшае, якое вораг добрага.

Прыкметы новага часу

Камандзіроўка ў пасёлак Езярышча — самае халоднае месца ў Беларусі. «Была сярэдзіна зімы, мароз тады стаяў жудасны!» — успамінае Святлана Панкратава.

— Ведаю, што ў «Навіны надвор'я» заўжды прыходзілі мяхі лістоў і сотні званкоў ад гледачоў. Ці пішуць сёння — у сацыяльных сетках альбо па старой завядзёнцы на пошту?

— Ох, памятаю, якія стосы пісьмаў прыходзілі ў рэдакцыю, асабліва калі мы праводзілі літаратурны конкурс альбо давалі заданне напярэдадні Новага года, хто больш дакладна адгадае, якім будзе надвор'е на святы... Перасягнуць сіноптыкаў было столькі ахвотных — прычым многія правільна прадказвалі нават кірунак ветру! — што адбор быў сапраўды вельмі строгі. Толькі найлепшыя з найлепшых атрымлівалі магчымасць трапіць у эфір. Так, успамінаю сярод верных нашых гледачоў Лідзію Сямёнаўну Фарботка з Прудоў, што на Стаўбцоўшчыне. Яна вельмі сябравала з праграмай, дасылала нам у падарунак і саленні, і варэнні і ўвесь час актыўна ўдзельнічала ў конкурсах... (Лідзія Сямёнаўна, дарэчы, добра знаёмая і сталым чытачам «Звязды» як шматгадовая ўдзельніца конкурсаў прыпевак і гумарыстычных вершаванак. — Аўт.)

Гады тры ці чатыры гэта традыцыя захоўвалася, потым пакрысе ад конкурсаў мы адышлі. Цяпер засталіся самыя адданыя прыхільнікі, якія хоць і ў меншым аб'ёме, але працягваюць пісаць, прапаноўваць ідэі і тэмы — расказваюць, напрыклад, пра сельскагаспадарчыя прылады, якія прыдумалі самі. Раней хранаметраж і фармат праграмы дазваляў скарыстаць гэта ў эфіры: у нас былі спецыяльныя рубрыкі «Карысныя парады» і агляд лістоў. Сучасны фармат больш сціслы і дынамічны, таму ў асноўным гледачы пакідаюць свае допісы ў сацыяльных сетках. Ці плануем зладзіць там інтэрактыў? Магчыма, чаму б і не. Хоць асабіста я больш люблю сустрэчы ўжывую, а сацыяльнымі сеткамі і інтэрнэт-месенджарамі карыстаюся вымушана, больш у працоўных мэтах.

— Нягледзячы на тое, што «Навіны надвор'я» — тэлевізійны доўгажыхар, кожны сезон у праграме нешта мянялася: назва, афармленне, месца здымак. А вас гледачы бачылі і дзяўчынкай у яркім паліто, і строгай пані з пучком, і гараджанкай на ўлонні прыроды. Якія перамены былі самымі значнымі?

— Калі мы перайшлі працаваць у студыю, бо здымкі на прыродзе — з аднаго боку, большая свабода руху (галоўнае, з кадра не выйсці), а з другога, пастаянныя форс-мажоры: то дождж знянацку пойдзе, то вецер мікрафон задзьме, трэба думаць, як гук запісаць. У студыі больш жорсткія патрабаванні: іншае святло, акустыка, патрэбны стрымана-дзелавы стыль адзення і строгі вобраз вядучага. Мне пашчасціла пазнаёміцца з іміджмейкерам Таццянай Канцэравай, якая дапамагла істотна змяніць вобраз і многае падказала, пачынаючы ад «маіх» колераў да падбору мэйк-апу і прычоскі. Пры тым што мне было ўжо за сорак, здавалася б, далёка не навічок у кадры, некаторыя рэчы сталі літаральна адкрыццём! На ранейшыя свае вобразы я гляджу з настальгіяй, дзесьці нават з усмешкай, аднак менавіта дзякуючы Таццяне я па-новаму раскрыла жаноцкасць, нават сама сабе стала больш падабацца. Дагэтуль прыслухоўваюся да яе парад і не адыходжу кардынальна ад прыдуманага разам іміджу.

— Пры ўсіх пераменах у кадры заставалася не толькі пастаянная вядучая, але і беларуская мова праграмы. Гэта традыцыя або прынцыповы момант?

— Так, прынцыповы, у чымсьці нават асветніцкі. Калі сёлета мы адкрывалі новую праграму «Пра надвор'е» ў межах «Панарамы», таксама было адназначна, што беларуская мова застаецца. Мову нашу ведаюць усе беларусы — быць можа, не ўсе свабодна размаўляюць і думаюць на ёй, але дакладна ўсе разумеюць.

— І тое праўда: як па-руску расказваць пра старадаўнія кліматычныя прыметы або беларускі народны каляндар? Дарэчы, сёння народныя прыметы часцей спрацоўваюць ці памыляюцца?

— Памыляюцца, вядома, пра гэта і сіноптыкі гавораць. Бываюць супадзенні, але збольшага выпадковыя. Тым не менш расказваць пра народны каляндар цікава, нагадваючы людзям, адкуль пайшло тое ці іншае свята і традыцыя. Што да народных прыкмет — і сёння ёсць апантаныя энтузіясты, якія вядуць дзённікі назіранняў за надвор'ем і паступова складаюць новыя прыкметы, актуальныя ўжо для нашага часу.

Прырода спакою

Фота на памяць разам з пераможцай тэлеконкурсу Лідзіяй Сямёнаўнай Фарботкай.

— Чалавек, які шмат гадоў ведае знутры кліматычныя тэндэнцыі і прагнозы спецыялістаў, напэўна, можа пахваліцца самым зайздросным дачным ураджаем?

— Якое там! Я дагэтуль бульбу не выкапала, хоць сама ж, памятаю, казала ў кадры амаль месяц таму: «26 верасня — Карнілій, а пасля Карнілія карані ў зямлі больш не растуць, таму ўся каранёвая агародніна павінна да гэтага часу быць выкапана з зямлі...». Бульбы ў мяне пасаджаны дзве малыя грады, збяром, можа, вядры з два ўраджаю. Вось суседкі мае — так, цягавітыя працаўніцы, яны гэтым жывуць, кормяць свае сем'і і нават мяне частуюць. Так што, калі маё некультурнае пустазелле лезе да іх на акультураныя агароды, робіцца крыху няёмка. Летам, калі мы жывём на дачы, стараюся дагледзець
участак — ён невялікі, чатыры соткі, пераважна лужок, агародных пасадак зусім няшмат. Так, я разумею, што прыемна пайсці і сарваць агурок ва ўласным парніку, але папярэдне трэба прыкласці шмат намаганняў: вечарам зачыніць, раніцай адчыніць, пасадкі паліць, падкарміць, шкоднікаў знішчыць, пчолак, калі трэба, запусціць... Карацей, гэту справу трэба любіць і пастаянна ёй займацца, а ў мяне не атрымліваецца. Дый працы шмат, так што на дачы хочацца проста пабыць у цішыні і спакоі.

— Словам, вы проста назіраеце за прыродай і адпачываеце. А ў горадзе — «дамашняя прырода» ўсё такая ж разнастайная?

— Доўгі час у нашай сям'і жыў дамашні ўлюбёнец — сабачка Жужа. На жаль, зімой Жужа памерла, і без яе стала так пуста, што мы не вытрымалі, узялі месяц таму джэк-расэл-тэр'ера. Гэта такі сабака з маторчыкам, які ніколі не спыняецца, згустак энергіі і жыццярадаснасці. А наша котка-«шатландка», наадварот, вельмі спакойная, лянівая — сабака скача на ёй верхам, бы на кані. І яны адно аднаго цудоўна дапаўняюць, а нас усіх зараджаюць аптымізмам. Лічу, калі няма алергіі, то ў доме павінна быць жыўнасць. Хоць гэта дадатковая адказнасць, перажыванні, выдаткі, але разам з тым і новыя яркія фарбы ў жыцці і найлепшая прафілактыка нудоты.

Наўздагон

Любімы анекдот пра сіноптыкаў ад Святланы Панкратавай:

«Паважаныя радыёслухачы! Калі вам спадабаўся прагноз надвор'я, напішыце нам, і мы абавязкова паўторым яго ў наступнай перадачы».

Гутарыла Вікторыя ЦЕЛЯШУК

tselyashuk@zviazda.by

Фота з асабістага архіва вядучай.

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Але на другасным рынку «хапун» на нерухомасць хутка скончыцца, лічаць эксперты.

Грамадства

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Летась на вытворчасці адбылося амаль 1400 няшчасных выпадкаў. Многа гэта ці мала? 

Палітыка

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Сёлета ён атрымаў назву «Усходняя Еўропа: у пошуках бяспекі для ўсіх».