20 Люты, аўторак

Вы тут

Шпількі назаўжды


У ранніх восеньскіх прыцемках, ды яшчэ пад надакучлівым дробным дажджом ехаць па дарозе, якая знаходзіцца ў стане актыўнай рэканструкцыі, — выпрабаванне і для кіроўцы, і для пасажыра. Углядаешся ў паказальнікі, якія выхопліваюць з цемры фары, а да Мінска яшчэ далёка, і, здаецца, будзеш ехаць бясконца насустрач лістападаўскай ночы. І самотна, і амаль безнадзейна, як бывае толькі ў гэтым нелюбімым многімі месяцы.


Раптам мільганула назва вёскі, якая падалася знаёмай. Шпількі. Адкуль жа я яе ведаю? Ну, канешне, гэта ж недзе на мяжы Лідскага і Шчучынскага раёнаў. Давялося ісці тут пешшу пад спякотным жнівеньскім сонцам, дабіраючыся з Малога Мажэйкава ў Вялікае.

Увогуле гэта была авантура з авантур. У адным з чытацкіх допісаў знайшла цікавы факт: на хутары каля вёскі Вялікае Мажэйкава жыве чалавек, які калісьці ўпершыню ў краіне пачаў вырошчваць жэньшэнь у прыродных умовах. Патэлефанавала ў тамтэйшы сельсавет, даведалася, што дзядуля, дзякуй богу, жывы-здаровы, і праз гадзіну ўжо трэслася ў апошнім аўтобусе на Шчучын, мяркуючы там пераначаваць, каб раніцай накіравацца далей.

Але чэрці тузанулі выйсці на стаянцы ў Лідзе і паглядзець у расклад. Аказалася, што аўтобус на Мажэйкава ідзе адтуль а шостай раніцы. Гатэль у Лідзе зусім блізка ад вакзала, чаго ехаць у той Шчучын, дзе дагэтуль ніколі не была? Карацей, задаволеная ўласнай кемлівасцю, я назаўтра раніцай рушыла ў пункт прызначэння з Лідскага аўтавакзала.

Прыехаць я прыехала, і даволі хутка, але, як вы, напэўна, ужо здагадаліся, зусім не туды. Гэта я зразумела, убачыўшы надпіс «Малое Мажэйкава» на ўездзе ў вёску. Самае лепшае, што разумны чалавек мог у гэтым выпадку зрабіць — вярнуцца на тым жа аўтобусе назад. Але з той жа авантурнай адчайнасцю рашыла: Вялікае павінна быць зусім недалёка ад Малога, дайду.

Спагадлівыя кабеты ў канторы мясцовага калгаса, куды зайшла пацікавіцца, як да Вялікага Мажэйкава дайсці, паглядзелі на мяне, як на дзівачку, і растлумачылі: патрэбная мне вёска знаходзіцца ў суседнім Шчучынскім раёне, да яе дванаццаць кіламетраў. Транспарт адсюль ніякі туды не ходзіць. Рашучасці трохі паменшала, але ж не вяртацца назад, не пачынаць усё спачатку. Жанчыны з канторы, з сумненнем хістаючы галовамі («Як жа ты, дзіця, па такой гарачыні так далёка пойдзеш?») падрабязна мне расказалі, як ісці, яшчэ і схему на паперы намалявалі...

Той шлях пад спякотным жнівеньскім сонцам (сіноптыкі ў той дзень абяцалі да трыццаці двух і не падманулі, смаліць пачало ўжо з раніцы) і сёння, праз шмат гадоў, застаецца адным з самых харошых, прыемных успамінаў. Высокае сіняе неба без адзінай аблачынкі, жоўта-залацістыя пожні абапал дарогі, машыны, якія пралятаюць міма па трасе, але ты нават не спрабуеш спыніць іх, бо табе хутка трэба будзе з трасы збочыць налева, і трэба быць уважлівым, каб не прапусціць патрэбны паварот. Адчуванне дзіўнай пранізлівай адзіноты — маленькі чалавек на вялікай дарозе пад бясконцым небам — і адначасова ўпэўненасці, што да мэты ўсё-ткі дойдзеш. Вёска са смешнай назвай Шпількі, дзе выкручвала са студні ваду і піла яе, сцюдзёную, ад якой паколвала ў скронях, проста з цяжкога, узятага ў металічныя абручы, вядра. Крамяныя чырвоныя яблыкі, якімі тут частавала мяне прыветлівая бабуля, у якой яшчэ раз перапытала, ці правільна іду...

Падарожжа тое скончылася ўдала. Да Батрацкага хутара я дабралася-такі (да яго ад Вялікага Мажэйкава было яшчэ кіламетры тры), з гаспадаром — надзвычай цікавым гаспадарлівым дзедам пагутарыла. Як расце жэньшэнь, праўда, не пабачыла: у той год была цёплая зіма, і карані паелі мышы (пэўна, жылі пасля такога пачастунку па дваццаць гадоў). Назад вярнулася без прыгод — даехала да Шчучына, а там пашанцавала пераскочыць у аўтобус, які ішоў з Гродна на Мінск, дзе чакалі новыя клопаты, новыя пісьмы, новыя камандзіроўкі. Тады і не думалася зусім, што менавіта гэта падарожжа стане тым самым успамінам, які і праз дваццаць гадоў, калі прамільгне ў святле фар знаёмая смешная назва, намалюецца ва ўсіх драбнюткіх дэталях і расквеціць лістападаўскую дажджлівую самоту стракатымі фарбамі жніўня...

А лістапад — ну яго, той лістапад. Шэра, дождж, нават днём — прыцемкі, у галаву розныя думкі дурныя лезуць? Але ж, памятаеце, у класіка: «Кожны носіць сваё неба з сабой». Ёсць жа на гэтым небе сонца, нікуды яно не дзелася. Калі нават і зайшло на час за хмары — мы самі маем волю іх разагнаць.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

alena@zviazda.by

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

Прэзідэнт паўдзельнічаў у выбарах і адказаў на пытанні журналістаў

За каго аддаць свой голас, якога кандыдата лепей абраць у дзень выбараў у мясцовыя Саветы дэпутатаў? 

Калейдаскоп

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Як прайшоў фінал нацыянальнага адбору на «Еўрабачанне»

Беларусь на конкурсе прадставіць украінец ALEKSEEV.

Культура

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

«Бум культурных стартапаў стане новым вітком эканомікі»

Некалькі месяцаў таму адна з найпапулярнейшых сталічных вуліц Кастрычніцкая ўзбагацілася на яшчэ адно «тусовачнае» месца — «Ок16».

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Вясёлыя гісторыі чытачоў

Праславіў Някрасаў рускую жанчыну, на вякі праславіў!