Вы тут

Сям'я мінчан пераехала ў вёску і разводзіць ездавых сабак


Сям'я мінчан пераехала ў вёску і разводзіць маламутаў.

Ён — былы спартсмен, чэмпіён па бодзібілдынгу. Яна — гаспадыня чайнай школы. Шэсць гадоў таму Кірыл і Таццяна ДУБКОВЫ вырашылі, што кар'ера ў сталіцы — гэта не тое, на што хочацца траціць жыццё, і перабраліся ў вёску Горная Рута, за восем кіламетраў ад Карэлічаў. Цяпер іх ажно да лістапада радуюць ружы за акном, а кампанію ў хатніх справах складаюць ездавыя сабакі.


Веласіпед з «маторчыкам»

На прыпынку нас сустракае Кірыл. У чырвона-зялёным спартыўным касцюме з надпісам «Belarus» і на веласіпедзе, «запрэжаным» сабакамі.

— Пакатацца не хочаце?

Мы з фатографам вагаемся. А маламутам карціць сарвацца з месца. Умка завывае: маўляў, рашайцеся хутчэй. І сапраўды, калі яшчэ такі шанц выпадзе?

...Дамы ў вёсцы Горная Рута стаяць паасобку, як хутары. На палях яшчэ не рассеяўся ранішні туман. Збочыўшы з дарогі, заўважаем Таццяну ў кампаніі шчанюкоў. Тым усяго толькі чатыры месяцы, а ўжо вымахалі гаспадыні да калена. Здалёк можна падумаць, што з лесу выбегла зграя ваўкоў.

— Быў у нас адзін выпадак. Сусед на кані ехаў, а той заўважыў у пачатку вёскі Умку. Стаў на дыбы і ледзь назад не паскакаў, — расказвае сям'я.

Пасля прабежкі ў шчанюкоў сняданак. Усе чацвёра забягаюць у вальер, садзяцца ў радочак, быццам першакласнікі, і цярпліва чакаюць, пакуль Кірыл па чарзе разложыць порцыі. Але есці ніхто не пачынае. І толькі пасля каманды «можна» дружна зарываюцца насамі ў корм і грукочуць міскамі.

— Ну што, пойдзем у дом?

Мары аб садзе і ежы са свайго агарода

У каміне патрэскваюць дровы. На стале — свойскія хлеб, тварожны сыр, варэнне. І самаробная духмяная гарбата — яблычная, з ноткамі чабору і сасны. Таццяна і Кірыл расказваюць, як сустрэліся дзякуючы вёсцы. А да гэтага ў кожнага было сваё сталічнае жыццё.

Кірыл займаўся спортам — моднай на той час атлетычнай гімнастыкай. У 1991 годзе стаў апошнім чэмпіёнам Савецкага Саюза па культурызме. Вёў бізнес у гэтай сферы — прадаваў спартыўнае харчаванне, аснашчаў фітнес-цэнтры трэнажорамі — і кіраваў Беларускай федэрацыяй бодзібілдынга і фітнесу. А ў 2011-м сабраўся і пераехаў у вёску.

— Што змянілася? — задумваецца. — Жыццёвыя каштоўнасці. Дзеці — тры дачкі — ужо выраслі, і я падумаў: што я яшчэ павінен зрабіць, каб не было крыўдна за пражытыя гады? Хацелася нечага большага, чым проста траціць і запасіць. Хоць я далёка не аграрый, даўно марыў пра ежу са свайго агарода і прыгожы сад з пладовымі дрэвамі.

Таццяна ўсё сваё дзяцінства праводзіла летнія канікулы ў вёсцы. Нават калі выбірала прафесію — па першай адукацыі яна настаўнік пачатковых класаў, — думала: як здорава — лета не ў горадзе. А пасля з галавой паглыбілася ў работу. Больш за чатыры гады жыла ў Маскве: працавала там чайным майстрам, рэдактарам кніг, вяла псіхалагічныя трэнінгі.

— Калі вярнулася ў Беларусь, было ўжо адчуванне перасыці сацыяльнымі дасягненнямі, — дзеліцца Таццяна. — Я купіла домік у глыбінцы на мяжы з Літвой. Сапраўдная глуш. Мясцовыя глядзелі на мяне як на вар'ятку: маўляў, так не можа быць, каб дарослы забяспечаны чалавек выбраў лес замест гіпермаркета і печку замест саўны. Пражыўшы там практычна год, я зноў прыехала ў Мінск і адкрыла сваю справу — у мяне была чайная школа: я вяла цырымоніі, запусціла інтэрнэт-краму. Але вывучаючы культуру Усходу, усё больш імкнулася да прыроды, размеранага ладу жыцця. Каб весці бізнес, наняла памочнікаў, а сама большую частку часу праводзіла ў тым доміку на паўночным захадзе Беларусі.

Пазнаёмілася пара шэсць гадоў таму ў гасцях у агульнай сяброўкі, якая жыве ў вёсцы непадалёк. Кірылу тады запала ў душу і Таццяна, і гэтая мясцовасць.

— Я ўбачыў дубы, ручай. Сеў на лаўку, прыслухаўся, удыхнуў паветра. Усё вакол загаласіла: «Так, так!» — успамінае ён. — Прыехаў у Мінск — не магу. Тыдзень вытрымаў і вярнуўся сюды. Купіў дом і застаўся.

А праз год Таццяна прадала бізнес і пераехала да яго. «У вёсцы мы шмат гісторый пра сябе чулі. Напрыклад, што Кірыл — палкоўнік КДБ у адстаўцы, а дарожкі да нашага дома выкладзены чырвонай цэглай», — смяюцца.

«Мы як лунацікі тут»

Сям'я прызнаецца: калі пераехалі, не ведалі за што хапацца. Увагі патрабаваў і дом, і ўчастак. Хату Кірыл абшыў і ўцяпліў. Заняўся ўнутраным аздабленнем. Падлога, печ, ложкі, крэслы — усё зроблена сваімі рукамі. Калі быў патрэбны посуд, Таццяна наляпіла талерак і кубкаў з гліны, неабходны фіранкі — асвоіла пэчварк (шыццё з абрэзкаў тканіны).

Дубковы заняліся прыродазгодным земляробствам — яго сутнасць у тым, каб не пераадольваць прыроду, а вывучаць яе заканамернасці і падстройвацца пад іх. Зямлю яны не аруць, толькі зверху ўзрыхляюць, замест пестыцыдаў выкарыстоўваюць арганічныя ўгнаенні — гной, гумус.

— Ёсць расліны, якія ўзаемадапаўняюць адна адну, напрыклад цыбуля і морква, — іх трэба садзіць на адну градку: так яны будуць лепш змагацца з паразітамі, — тлумачыць Таццяна. — Гэта дазваляе менш фізічна ўкладвацца. Але першыя гады ідуць на тое, каб аднавіць урадлівы слой глебы, загублены хіміяй.

Яшчэ адзін прынцып прыродазгоднага земляробства — вырошчваць тое, што характэрна для дадзенай кліматычнай зоны. Кабачкі, гарбузы, пятрушку, бульбу... «Самае радаснае, што ў нас ранняй вясной шмат зеляніны на стале. Паснедаеш хлебам з маслам і з зелянінай — і гатовы шчыраваць увесь дзень», — кажа Кірыл.

Ад былых гаспадароў на ўчастку засталіся чатыры велізарныя чарэшні, пасаджаныя гадоў 50 таму. Ураджаю хапае ўсім: сябры сям'і ў сезон прыязджаюць — набіраюць па два вядры ягад.

— Летам штогод пашыраецца пералік дзікаросаў, якія мы ўжываем у ежу. Крапіва, дзьмухаўцы, снітка, лебяда, макрыца, карані лопуху, — пералічае гаспадыня. — Інакш глядзіш на ўчастак. Калі першыя гады перажывала, як гэта ўсе прапалоць, скасіць, то цяпер:
«О, і гэта можна з'есці».

Таццяна адзначае: у горадзе ніколі не заўважала, як светлавы дзень карацее, для яе гэта не мела ніякага значэння — уключыў святло і ўсё. А жывучы на зямлі, становішся больш залежным ад прыродных цыклаў.

— Трэба гарманічна ўзаемадзейнічаць з наваколлем, каб радасна жыць. А мы гэта страцілі ў свой час, — дадае Кірыл. — Таму мы як лунацікі тут.

Забароны на магазінныя прадукты ў пары няма. Іншая рэч, што з цягам часу ўсё менш хочацца нешта купляць у краме. «Я як пачытаю склад печыва, думаю: не, трэба ісці сваё аўсянае гатаваць», — смяецца Таццяна.

Як зарабляць у вёсцы? Кірыл асвоіў дрэваапрацоўку (нарыхтоўвае на заказ дошкі, брускі), ставіў цяпліцы. Таццяна вярстае і рэдагуе тэксты, лепіць посуд, ферментуе чаі — са скрыпеню, грушы, малін, ажын. «Даверыцца жыццю складана, — разважае яна. — Калі сцежкі пратаптаны, ты ведаеш, што ў панядзелак ідзеш на работу, у аўторак таксама і г. д. — так лягчэй. Але ў нейкі момант душа пачынае разрывацца. У вёсцы складаней у плане самадысцыпліны, арганізацыі свайго часу, але я не адчуваю, што ў нечым здраджваю сабе».

Трэніроўкі ў мароз і суседскія куры

Маламуты з'явіліся адразу пасля пераезду. Кірылу быў патрэбны кампаньён, каб займацца фізкультурай, таму выбар прыпаў менавіта на гэту пароду. Спачатку завялі Умку, пасля — Асканню. А летам размераны лад жыцця парушылі шчанюкі. Таццяна з усмешкай успамінае: пару апошніх месяцаў, калі гадавалі ўсіх дзевяцярых, нагадвалі нейкі марафон.

Сям'я часта прагульваецца са шчанюкамі па вёсцы. У першыя месяцы жыцця сабакам трэба пазнаёміцца з як мага большай колькасцю людзей, гукаў, пахаў: гэта важна для іх адаптацыі. А ў дарослых маламутаў рэгулярныя трэніроўкі — прабягаюць з Кірылам ад трох да дзесяці кіламетраў. Узімку на шпацыр адпраўляюцца штодня: гэта парода абажае марознае надвор'е.

Бегаць у вупражы сабак прывучаюць з маленства. На шчаня надзяваецца шлейка, каб ён да яе прывыкаў. Потым прывязваецца лёгкі груз — напрыклад, бярвенца. Важна, каб сабака рухаўся рыссю. Праходзіць час — і ён сам пачынае выбягаць наперад. «А вы яго хваліце, — дадае Кірыл. — У нашых сабак галоўны матыватар бегчы — пахі звяроў і магчымасць сустрэць новых людзей. У маламутаў розныя характары: Умка «ірве» са двара, а Аскання — дадому».

— Чаму ў спаборніцтвах не ўдзельнічаеце?

— Сабакам гэта не патрэбна. А я свае спартыўныя амбіцыі ўжо рэалізаваў.

Па словах гаспадароў, карміць маламутаў не так складана, як здаецца. Дзённая порцыя для дарослага сабакі — паўкіло мяса (ці субпрадуктаў), крупы і агародніна. У месяц на харчаванне аднаго гадаванца ідзе каля ста рублёў.

— А суседскіх курэй не крадуць?

— Было аднойчы. Але нават добра выхаваны сабака, калі ён гуляе без нагляду чалавека, можа не ўтрымацца ад гэтага — інстынкты возьмуць верх.

Дарослыя маламуты дапамагаюць і па гаспадарцы: прыцягваюць бярвёны, камяні ў покрыўках. Неяк трэба было завезці дадому крынічную ваду, а джып зламаўся. Кірыл пагрузіў бочкі ў велізарныя сані, спрабаваў зрушыць сам — не змог. Запрэглі Умку — ён лёгка пацягнуў.

Маламуты, дарэчы, не адзіныя жывёлы ў гэтай сям'і. У доме разам з намі грэюцца малая Ніколь (сумесь таксы з карлікавым пінчарам), кошка Марфа і кот Ліс. Апошні нават не злез з печы, каб павітацца: праспаў увесь дзень.

— Як думаеце, чаму людзей, якія пераязджаюць з горада ў вёску, становіцца ўсё больш?

— Мне здаецца, гэта натуральная з'ява, — лічыць Таццяна. — Грамадства спажыўцоў дайшло да піку, тэхналагічны свет ужо вычарпаў сваю прыцягальнасць, і людзі шукаюць штосьці сапраўднае. Я крыху зайздрошчу той моладзі, якая прыходзіць да гэтых высноў рана. У іх ёсць магчымасць і дом на прыродзе пабудаваць, і сям'ю тут стварыць.

Наталля ЛУБНЕЎСКАЯ

lubneuskaya@zvіazda.by

Фота Сяргея НІКАНОВІЧА

Карэліцкі раён

Загаловак у газеце: У пошуках сапраўднага

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.