Вы тут

Піратэхнічны выраб — гэта фактычна тое ж выбуховае рэчыва


Хоць да навагодніх свят яшчэ шмат часу, але ўжо цяпер неба па вечарах прыгожа расквечваецца ад салютаў. Разам з тым піратэхніка можа вельмі сур'ёзна нашкодзіць, калі з ёй абыходзіцца абы-як. Напрыклад, паміж 25 снежня 2016-га і 7 студзеня 2017-га былі траўмаваны 32 чалавекі. З іх — 10 дзяцей. Чорным днём стала першае студзеня. Тады ў бальніцы звярнуліся 25 чалавек, у тым ліку 6 — дзеці.

Пра тое, як жа не трапіць на бальнічную койку, карэспандэнт «Звязды» пагутарыў з афіцыйным прадстаўніком Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Беларусі Віталем НАВІЦКІМ.


Петарда ляціць у твар

Піратэхнічны выраб — гэта фактычна тое ж выбуховае рэчыва. І таму з ім можна працаваць толькі дарослым. Вядома, дзецям таксама хочацца паглядзець на прыгожы феерверк. Але для гэтага трэба іх адвесці на бяспечную адлегласць сама меней у 20—25 метраў. І ні ў якім разе не даваць ім у рукі небяспечную забаўку. Чым гэта можа скончыцца? Гартаю зводку здарэнняў...

Увечары 2 студзеня ў прыёмны пакой Брэсцкай абласной бальніцы звярнуліся бацькі двухгадовага хлопчыка. Урач дыягнаставаў у малога апёк правай шчакі. Дзіця тут жа шпіталізавалі. Пасля высветлілася, што апёк быў атрыманы з-за элемента феерверку суткамі раней.

А ўвечары 1 студзеня ў прыёмны пакой ужо Гомельскай гарадской клінічнай бальніцы прыйшла шасцігадовая дзяўчынка. Як яна растлумачыла, ёй у твар прыляцела петарда. З дыягназам «тэрмічны апёк ілба трэцяй ступені» яе шпіталізавалі.

У навагоднюю ноч на пульт дыспетчара Магілёўскай гарадской бальніцы паступіла паведамленне, што ў двары прыватнага дома ўзарвалася хлапушка і пацярпела трохгадовае дзіця. Маці пасля расказала, што хлопчык трымаў хлапушку ў руках, дзе яна і выбухнула.

Салют у кватэры

Паняцце вытворчага браку прымяняльнае не толькі да бытавой тэхнікі, але і да піратэхнічных вырабаў. Здаецца, усё зроблена па інструкцыі — і ўсталявалі правільна, і падпалілі, і адбеглі... але ў паветра нічога не паляцела. «Асечка» — думае чалавек і ідзе разбірацца, што ж там здарылася. І тут па законе подласці петарда спрацоўвае. Што далей? Тугавухасць, траўмы вока, пераломы пальцаў...

Трынаццацігадовы падлетак — жыхар пасёлка Пуцяводная Зорка Гомельскага раёна — незадоўга да леташніх навагодніх свят знайшоў на вуліцы неразарваную петарду. Паспрабаваў яе падпаліць. А яна ўзяла ды і выбухнула ў руках. Школьніка прывезлі ў рэанімацыю Гомельскай гарадской клінічнай бальніцы са скалечанай левай рукой. Два пальцы на ёй выбуховая хваля пераламала, а трэці і ўвогуле адарвала.

— Часцей за ўсё, калі петарда не спрацавала, трэба не кідаць яе на волю лёсу, а пачакаць 20—25 хвілін і пасля засыпаць пяском або снегам, — раіць Віталь Навіцкі. — Але ўніверсальнага алгарытму дзеянняў у такіх выпадках не існуе. Справа ў тым, што рэцэптура піратэхнічных вырабаў вельмі разнастайная. Нейкія рэчывы могуць уступаць у хімічную рэакцыю з вадой, нейкія — не. Усе гэтыя нюансы павінны быць абавязкова распісаны ў інструкцыі.

Петарды, ракеты, салюты могуць не запусціцца і з-за таго, што яны няправільна захоўваліся. Класці каробку з выбухоўкай на балкон нельга — там вільготна і холадна. Але і ад крыніц ацяплення таксама трэба трымаць далей, каб не адбылася дэтанацыя. Зрэшты, дэфіцыту прапановы піратэхнікі ў краіне не назіраецца, і таму закупляцца ёй загадзя сэнс невялікі...

Набываць такі патэнцыйна небяспечны для здароўя тавар трэба выключна ў легальных пунктах продажу. Гэта стане гарантыяй, што піратэхніка прайшла праз усе неабходныя выпрабаванні і ў яе ёсць усе сертыфікаты. Да таго ж яна камплектуецца інструкцыяй на беларускай або рускай мовах, дзе прыведзены адказы на ўсе магчымыя пытанні, якія могуць узнікнуць пры яе выкарыстанні: як запускаць, як захоўваць, як утылізаваць і што рабіць, калі яна не спрацавала. Цікава, што «шэрая» піратэхніка каштуе абсалютна столькі ж, колькі і ў добрасумленных крамах. Але пры гэтым такія прадаўцы трапляюцца падчас спецыяльных сумесных рэйдаў кожны год. Калі ёсць продаж — значыць, ёсць попыт. Але ў чым тады яго сэнс?

Што да адлегласці, то пры запуску ракет і петардаў да будынкаў і аўтамабіляў павінна быць не менш за 20 метраў. А вецер мусіць быць не мацнейшы за 3—4 метры за секунду, інакш траекторыя палёту стане непрадказальнай. Летась у Мінску быў выпадак, калі ў адну ноч петарды падпалілі аўтамабіль і балкон кватэры. Таму лепш за ўсё адправіцца з піратэхнікай не ў двор, а на бязлюдную пустку. І вядома ж, побач не павінна быць дрэў і ліній электраперадачы. Цікава, што петарда можа здэтанаваць нават ад трасення падчас пераноскі ў кішэні.

Адметна, што ў гэтым годзе з-за выкарыстання піратэхнікі здарыўся ўсяго адзін пажар. Было гэта 27 студзеня ў вёсцы Пекалін Смалявіцкага раёна. Ішоў дым з акна жылой кватэры двухкватэрнага дома. Ратаўнікі прыйшлі на дапамогу чатыром чалавекам, сярод якіх былі двое дзяцей. Ніхто не пацярпеў. Але агонь пашкодзіў тэхніку і мэблю і закапціў сцены. Прычынай пажару, як пазней высветлілася, стаў самаробны салют, які стаяў каля батарэі ацяплення. Хутчэй за ўсё, ён спрацаваў з-за цеплавога ўздзеяння.

Апёкі могуць быць і хімічныя

— Важна правільна распазнаць тып апёку, — кажа Віталь Навіцкі. — Зрабіць гэта можна толькі візуальна па ўчастку пашкоджанай скуры. Калі скура пачырванела, то апёк яўна тэрмічны. Алгарытм дзеяння просты — ахаладзіць гэтае месца вадой, закрыць яго тканінай і накласці чыстую павязку. А вось калі колер скуры становіцца ненатуральным, то, хутчэй за ўсё, апёк ужо хімічны. Магчымасць яго ўзнікнення ўзрастае пры блізкім кантакце з піратэхнікай. Калі ракета ўзарвалася на старце, то, хутчэй за ўсё, чалавек атрымае апёк камбінаваны — і тэрмічны, і хімічны. Пры любой шкодзе ад піратэхнікі трэба звяртацца па дапамогу да ўрача. Хоць бы для таго, каб проста перастрахавацца.

Нават уздзеянне святла і гуку на органы пачуццяў можа не прайсці бяскрыўдна. Напрыклад, ноччу на 1 студзеня толькі ў Мінску два маладыя мужчыны атрымалі кантузію вока 1-й і 2-й ступеняў.

Між іншым, небяспеку ўяўляе сабой і бенгальскі агонь. На першы погляд падаецца, што прыгожыя іскры, якія так падабаюцца людзям у паўзмроку, цалкам бяспечныя. Але гэта далёка не так. Справа ў тым, што іскры з'яўляюцца дзякуючы таму, што гарыць магній. Калі часцінкі гэтага распаленага металу трапяць на скуру, то гарантаваны адразу два тыпы апёкаў — хімічны і тэрмічны. Таму працаваць з піратэхнікай можна толькі выключна цвярозаму чалавеку. Бо ў такой справе, як і падчас кіравання аўтамабілем, патрабуецца вельмі пільны кантроль.

Валяр'ян ШКЛЕННІК

schklennіk@zvіazda.by

Загаловак у газеце: Выбуховая хваля

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.