Вы тут

Дарога ў цішыню


Аляксей Арцёмаў

нарадзіўся 27 сакавіка 1991 года ў Туле. Выпускнік Тульскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Друкаваўся ў часопісе «Маладосць», газеце «Літаратура і мастацтва» і іншых выданнях, аўтар кнігі «Скрозь кіламетры» (2016). Тройчы спрабаваў напісаць вялікую паэму, але нічога вялікага так і не напісаў.


ДАРОГА Ў ЦІШЫНЮ

***

Брызгліна

Да яроў, брызглінаю парослых,

Вабіць затуманены прасцяг…

Мой шалёны лёс саткаў на кроснах

Посцілку бязладнага жыцця:

 

Колераў і ліній куламеса,

Мітусня з хваробай напалам…

Я пакуль жывы. Займаю месца.

Толькі што я людзям перадам?

 

Што запомняць? І якія словы

Высеча на помніку гравёр?

«Нарадзіўся неабавязковым.

Неабавязковым і памёр»?

 

Не! Не трэба помнікаў. Як згіну,

Як растану ў промнях і траве,

Пасадзіце на двары брызгліну —

Хай яна, патрэбная, жыве.

 

Хай свабоднай вырасце, не скутай,

Хай чакае цёплую пару

І частуе ягаднай атрутай

Дробных птушак, звыклых да атрут.

 

***

Празрыстая, як ліпавыя шаты,

Далёкая, як жоўтыя агні,

Да шчасця даляціш… Але спярша ты

Смугой халоднай плечы ахіні.

 

Увойдзеш у смугу — і станеш жрыцай,

Здабудзеш сілу ў травах і вадзе.

Душа твая патрапіць адрадзіцца,

Дзе сонны бераг і разлівы, дзе

 

Начуе сонца між сцяблін чароту,

А ўдзень яно — напаленая ніць…

Там толькі час, туман і адзінота,

І цішыня бясконцая звініць.

 

Знайсці спакой і смерць сярод туману —

Адзіны лёс, табе наканаваны.

 

***

Баян буркуе. У двары

Напаўразбуранага дома

Матыў прыцішаны стары

Гучыць утульна і знаёма.

 

Калісьці сад ля дома цвіў,

Збіраліся ў нядзелю госці…

Жыццё кароткае наўздзіў,

Ніяк не вернеш маладосці.

 

Не знойдзеш згадак анідзе

Пра нараджэнні ці хаўтуры,

Ніхто не ўспомніць тых людзей

У дзень кастрычніцкі пануры.

 

Спусцелы дом… Якой бяды

Не бачыў ты? Якога ліха?

Цяпер дзівак прыйшоў сюды

І на баяне грае ціха.

 

І верыць ён, што людзі зноў

Прыедуць — і сабе не здрадзяць…

Як вы, сыны гаспадароў?

Ці добра жывяце ў Канадзе?

 

Ціша

Ні святла наўкол, ні агню,

Толькі блякне над полем ветах.

Уплятаецца ў цішыню

Лёгкі водар далёкіх кветак.

 

Змоўкне вецер праз сем хвілін,

Апануе зямлю нямота.

Лёгка верыць, што ты адзін.

Прыйдзе міг — і не ўспомніш, хто ты,

 

І не скажаш, каторы год

Цішыня адступаць не хоча…

І апошні цягнік на ўсход

Засынае ў абдымках ночы.

 

Так, ты выйграла, цішыня,

Я знікаю ў нямым палоне.

Як малое багавяня,

Прыпаўзаю ў твае далоні.

 

Ноч нядоўгая. Будзе днець,

І адчыняцца ў прышласць дзверы…

Цішыня, забяры мяне!

Я не гукам — маўчанню веру.

 

Тэнесійскі вальс

Як хочацца — хоць плач, хоць галасі,

Каб вывела дарога ў Тэнесі,

Ці ў Джорджыю, дзе я не быў ніколі,

Ці ў Грузію… Цяпер усё адно.

«Еш персікі, пі лёгкае віно,

Глядзі на горы, пазбаўляйся болю», —

 

Сказаў бы я сабе, каб грошы меў,

Але даўно ў кішэнях ветрык дзьме.

На гэтым свеце не бывае цудаў:

Раз вандраваць без грошай не з рукі,

 Хадзі, нябожа, палівай гуркі

Ды пасміхайся, як схуднелы Буда.

 

Нярадасныя думкі ў галаве,

Хаця... Навошта скардзіцца на свет?

Я сам ва ўсіх праблемах вінаваты.

Зноў на гурочнік жоўты лью ваду

І думаю: вось-вось збягу, сыду…

А нада мной — бялейшыя за вату

 

Лятуць аблокі. Ці не з Тэнесі,

Дзе сонны месяц над гарой вісіць,

Паказвае бурштынавыя рогі?

Аблокі пазіраюць на людзей,

А нас турбота па зямлі вядзе,

І мы пражыць не можам без трывогі.

 

***

З балкона ўранку я глядзеў,

Як прачынаўся горад сонны:

Далёка ўнізе, на вадзе,

Чарнелі птушкі-парасоны.

 

Плылі па лужынах адны,

Другія лёталі зазвычай,

А трэція, як каршуны,

Шукалі лёгкую здабычу.

 

Навокал пазіраў я зноў,

Хацеў у валадарстве слоты

Між вераб'ёў і каршуноў

Знайсці дзівосную істоту.

 

Натоўп разліўся, як рака,

А я ўглядаўся ў змрочны шэраг:

Цудоўны парасон шукаў

Паміж звычайных чорна-шэрых.

 

Знайшоў! Панёсся наўздагон,

Дабег нарэшце — вось удача!

Я зазірнуў пад парасон
І... сам сябе пад ім убачыў.

 

***

Пажоўклае кастрычніцкае лісце

Пад тонкімі абцасамі пяе,

А мне б на пяць хвілін з кватэры выйсці,

І, быццам незнарок, сустрэць яе.

 

Пазабываў бы крыўды, злосць і пыху

І павітаўся проста, як заўжды,

Каб побач з ёю пастаяць, падыхаць

Парфумай лёгкай — водарам бяды.

 

Але сяджу ў абрыдлым доме гэтым,

За шыбінай плыве жаночы цень…

Што робіць адзінотніка паэтам?

Не, не каханне. Мыліцы ў куце.

 

***

Паўзе да сонца дзікі вінаград —

Зяленіць ён празрыстую прастору.

За агароджай — рэгулярны сад,

А па-над ім паветранае мора.

 

На дыбачках зайду за жываплот,

Убачу: ты малюеш сад і лета.

Няўжо пазбавіць можа ад турбот

Цябе занятак несучасны гэты?

 

Не ацаню я працы мастака,

Але малюй. Перашкаджаць не буду.

Няхай твая пяшчотная рука

Цяпер алоўку давярае цуды.

 

Вядзе мяне дарога ў цішыню.

Як добра, што трава прыглушыць крокі…

Я ўжо цябе ніколі не прысню:

Лаза чужою стала, сад — далёкім.

 

***

Я засумаваў без дай прычыны

(Так заўжды маркоціцца бядак),

Хоць люблю звычайную жанчыну,

Простую, як ціхая вада.

 

Так, люблю — заспанай, у халаце...

Для мяне яна запарыць чай.

Добрая, падобная да маці,

Да майго прытуліцца пляча.

 

Я цяпер памалу прывыкаю,

Слухаю, як дыхае яна,

Вось ужо шапчу ёй: «Дарагая»,

І скажу калісьці: «Ты адна...»

 

Не кахаю, бо зусім не ўмею,

А любоў у сэрцы пранясу.

Толькі хто падорыць мне надзею,

Што аднойчы знікне горкі сум?

 

***

…я кажу — цячы, рака!

і рака цячэ.

Наста Кудасава

 

Ад шкарлятынавай лускі

На скуры дрэваў пачарнелых

Я збег — і выйшаў да ракі,

І на ваду гляджу нясмела.

 

Якая моц у глыбіні,

Як многа сонца ў крыгах першых!

Сівыя снежаньскія дні

Звіняць радкамі новых вершаў.

 

Але рака цяпер маўчыць.

На беразе паснулі вёскі,

І снежань на маім плячы

Сядзіць, як белы сокал свойскі.

 

Праз тыдзень прыйдуць халады —

Так і раней было заўсёды.

Загадкавы сусвет вады

Замрэ пад прасціною лёду.

 

Як на зіму ні наракай,

Яе парадкаў не аспрэчыш…

А я шапчу: «Цячы, рака!» —

І снег кладзецца мне на плечы.

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Работадаўцы кажуць, што быць добрым праграмістам і ўмець пісаць код для эфектыўнай работы ўжо недастаткова.

Культура

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

«Адышоў час, калі гасцям патрэбныя былі толькі «чарка і скварка», ім ужо цікавыя музеі, культурная праграма».

Грамадства

Як працуюць сапёры?

Як працуюць сапёры?

Больш за ўсё «сюрпрызаў» з часоў Вялікай Айчыннай вайны было знойдзена ў Докшыцкім, Талачынскім, Асіповіцкім і Лагойскім раёнах.