24 Верасень, панядзелак

Вы тут

Ці з'яўляецца дакумент панацэяй ад спрэчак?


Адвакат Пётр Вянглінскі: «Беларусы яшчэ не гатовыя да заключэння шлюбных дагавораў».

Калі жаніх з нявестай ідуць у ЗАГС, іх перапаўняе каханне. Але ніхто з маладых не думае аб тым, што праз гады некаторыя з іх могуць сустрэцца ў іншай дзяржаўнай установе — судзе. Як засцерагчы сябе ад магчымых спрэчак з-за раздзелу маёмасці? Аб гэтым можна падумаць загадзя і заключыць шлюбны дагавор. Пра тое, ці распаўсюджаны такія дагаворы ў Беларусі, якія «падводныя камяні» могуць узнікнуць пры іх падрыхтоўцы, як падзяліць лыжкі і відэльцы, нам расказаў адвакат Мінскай гарадской калегіі адвакатаў Пётр ВЯНГЛІНСКІ.


Вяселле, развод і прававы нігілізм

— У сродках масавай інфармацыі часта можна ўбачыць матэрыялы пра тое, як на Захадзе зоркі прапісваюць сямейныя абавязкі і маёмасць у шлюбным дагаворы. Ці часта беларусы звяртаюцца да юрыста з просьбай скласці такі дагавор?

— Рэдка. Думаю, што гэта звязана з нашым менталітэтам. Ёсць у людзей такая перакананасць, што калі юрыдычна замацаваць нейкія правы і абавязкі, то ўсё: чакай бяды. Памятаю, як аднойчы да мяне прыйшла маладая пара. У хуткім часе пасля вяселля яны вырашылі заключыць шлюбны дагавор. Сям'я была забяспечаная, вядома, ім было што дзяліць. Я іх пракансультаваў, падрыхтаваў праект дагавора. Але праз некалькі дзён прыйшлі іх бацькі і пачалі ўдзельнічаць у абмеркаванні праекта. Потым бацька таго маладога чалавека раптам сказаў: «Калі шлюбны дагавор будзе заключаны, то нашых дзяцей чакае развод». Я не ведаю, ці зарэгістравалі маладыя людзі тое пагадненне ў натарыуса.

Безумоўна, ёсць ахвотныя заключыць такое пагадненне, але нельга сказаць, што з кожным годам шлюбных дагавораў становіцца больш, гэта адзінкавыя выпадкі. Напэўна таму, што нашым грамадзянам пакуль што ўласцівы прававы нігілізм. На Захадзе ў людзей ёсць, напрыклад, асабісты ўрач, адвакат, з якім яны кансультуюцца па важных сямейных пытаннях. У нас жа такога няма. Толькі калі нешта здарыцца, тады ўжо былыя сужэнцы наракаюць: «І чаму мы не заключылі шлюбны дагавор?».

— Хто прыходзіць з просьбай падрыхтаваць шлюбнае пагадненне? Колькі гадоў такім сужэнцам? Якое іх сацыяльнае становішча?

— На кансультацыю прыходзяць пары рознага ўзросту, часцей за ўсё гэта людзі ад дваццаці да сарака гадоў. Не скажу, што заўсёды яны маюць некалькі кватэр, пару аўтамабіляў і зямельны ўчастак. Візіт да юрыста не залежыць ад багацця.

Калі мы купім дом...

— Ці звяртаюцца да вас сужэнцы, якія пражылі разам шмат гадоў, але ўсё ж такі пажадалі заключыць такое юрыдычнае пагадненне?

— Бываюць такія выпадкі. Да мяне звярталіся муж з жонкай, абаім было дзесьці па пяцьдзясят гадоў. Адносіны ў іх не складваліся. Муж — індывідуальны прадпрымальнік, жонка таксама працавала. Яму ўдавалася ўтойваць ад другой паловы свае заробкі, магчыма, нейкая маёмасць была аформлена на трэціх асоб. І жонка хацела замацаваць свае правы на тое, што яны нажылі. Гэты выпадак запомніўся тым, што сужэнцы вырашылі не толькі тое, каму дастанецца кватэра, лецішча, аўтамабіль у выпадку разводу, але і падзялілі рэчы, якія юрысты называюць «лыжкі-відэльцы»: бытавую тэхніку, мэблю, асабістую маёмасць.

— Што можна прапісаць у шлюбным дагаворы?

— У ім можна агаварыць, як пасля разводу будзе дзяліцца сумесна нажытая падчас шлюбу маёмасць: нерухомасць, аўтамабілі, зямельныя ўчасткі. Таксама ў дакуменце можна прадугледзець парадак сустрэч з дзецьмі, унесці правы і абавязкі сужэнцаў па ўзаемным утрыманні пасля скасавання шлюбу. Таксама можна прапісаць, у каго застануцца каштоўныя падарункі, якія муж падарыў жонцы. Наогул, няма такога правіла, якія пункты абавязкова павінны быць у шлюбным дагаворы. Іх вызначаюць муж і жонка.

— Ці можна ў такім дакуменце прапісаць, як у выпадку разводу будзе дзяліцца сумесны бізнес?

— Калі я рыхтаваў праекты шлюбных дагавораў, мае кліенты бізнес не дзялілі. Са слоў сваіх калег ведаю, што звычайна гэты пункт не прапісваецца ў дагаворы, бізнес пасля разводу дзеліцца ўжо ў судзе. Як правіла, калі хтосьці з сужэнцаў, напрыклад муж, індывідуальны прадпрымальнік, то ён не захоча дзяліцца актывамі ці даходамі ад сваёй справы з ужо чужым чалавекам. У дагаворы ён будзе імкнуцца захаваць свой бізнес за сабой. Пра дзяцей у такіх сітуацыях думаюць, а пра былога сужэнца звычайна не. Але, калі муж і жонка пажадаюць, гэты пункт можна прапісаць у дагаворы. Напрыклад, у такім юрыдычным пагадненні можна вызначыць працэнт прыбытку ад бізнесу, які пасля шлюбу будзе атрымліваць былы муж ці жонка.

— Якія пункты нельга ўносіць у гэта юрыдычнае пагадненне?

— У такім дакуменце нельга прапісваць тую маёмасць, якой яшчэ няма. «Калі мы купім дом, то ён будзе належаць...» — такіх умоў у шлюбным дагаворы быць не можа. Калі потым сужэнцы нешта набудуць (прычым законным шляхам), то шлюбны дагавор можна памяняць.

Нельга ў шлюбным дагаворы забараніць аднаму з бацькоў бачыцца з дзецьмі пасля разводу, толькі калі былы муж ці жонка пазбаўлены бацькоўскіх правоў.

«Мерседэс», «лексус» і трэція асобы

— Ці ўзнікаюць спрэчкі паміж сужэнцамі падчас падрыхтоўкі шлюбнага дагавора?

— Так, бывае, што муж і жонка спрачаюцца з-за сваёй маёмасці, калі яна дарагая. Калі яны самі не могуць яе падзяліць, то я дапамагаю ім разабрацца, каму застанецца дом, каму — кватэра, каму — «мерседэс», каму — «лексус»... Каб было менш спрэчак, на кансультацыі па пытанні шлюбнага дагавора я прашу сужэнцаў, каб яны загадзя падрыхтавалі спіс, дзе будуць дзве калонкі: што пасля разводу дастанецца яму, а што — ёй. Але звычайна людзі дома рыхтуюцца да размовы з адвакатам, і абмеркаванне праекту гэтага юрыдычнага пагаднення абыходзіцца без сварак.

— Якія «падводныя камяні» могуць узнікнуць пры падрыхтоўцы дагавора?

— Самае галоўнае ў такой справе — уменне дамовіцца са сваёй другой паловай. Важна, каб маёмасць, якую збіраюцца дзяліць сужэнцы, была іх уласнасцю, а не належала трэцім асобам: сваякам, сябрам, знаёмым. Да мяне прыходзіла сямейная пара, у якой была свая вытворчасць. Сужэнцы захацелі гэты бізнес зарэгістраваць у шлюбным дагаворы. Муж з жонкай думалі, што ўсё ў памяшканні, якое было аформлена на кагосьці з іх, таксама належыць ім. Аказалася, што абсталяванне, якое там знаходзілася, было запісана на знаёмага. Таксама сужэнцы павінны мець дакументы, якія пацвярджаюць іх права ўласнасці. Тады заключэнне шлюбнага дагавора будзе законнай грамадзянска-прававой здзелкай і ніякіх падводных камянёў не ўзнікне.

— Ваша парада: заключаць ці не заключаць шлюбны дагавор?

— Я раю сужэнцам складаць такі дакумент, бо потым яны абое будуць юрыдычна абаронены.

Анастасія ПЕЦЬКО

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.