Вы тут

Па месяцовай дарожцы, альбо «Такога Гаўрына мы не ведалі»


Так казалі наведвальнікі выстаўкі памяці знакамітага беларускага мастака Юрыя Гаўрына ў Палацы мастацтваў. Гэта першая экспазіцыя, якая была арганізавана ўжо без пільнага вока майстра. Мантаж выстаўкі ажыццяўляла ўся сям’я мастака. І сын, і дачка, і жонка — усе жадалі, каб на выстаўцы адчувалася прысутнасць майстра. Яны ўклалі вялікія намаганні ў тое, каб глядач адчуў не проста талент і прафесіяналізм творцы, а зразумеў, якой чыстай і цёплай была яго душа.


«Партрэт дома», 1982 г.

— Нядзіўна, шмат людзей сабраліся, каб ушанаваць памяць Юрыя Гаўрына, — адзначыў старшыня Беларускага саюза мастакоў Рыгор Сітніца. — Ён настолькі быў светлы, чысты, што іншыя да яго цягнуліся. Мастакі сваімі творамі зарабляюць прывілей: калі чалавек адыходзіць, мастак усё роўна застаецца. Творы і ёсць вялікі паказчык нашай сутнасці, праз іх чалавек разумее, нашто мы прыходзілі ў гэты свет, што пасля сябе пакінулі. Юрый Васільевіч пакінуў цудоўную сям’ю і шмат якаснага мастацтва.

Сюжэты абсалютна розныя: ёсць пейзажы краіны, ёсць адсылка да міфалогіі і рэлігіі, нават псіхадэлічныя партрэты. З’яўляючыся мастаком манументальна-дэкаратыўнага мастацтва, разам з буйнамаштабнымі роспісамі, вітражамі і рэльефамі ў грамадска значных будынках Юрый Васільевіч пісаў жывапісныя творы лірычнага зместу. Цяжкія пасляваенныя гады дзяцінства і юнацтва Юрыя Васільевіча былі звязаныя з невялікім мястэчкам Дуброўна ў Віцебскай вобласці: менавіта гэтым мясцінам ён прысвяціў значную частку жывапісных станковых і манументальных твораў. Нямала ў яго творчасці і карцін-малітваў.

— Гэтая выстаўка мае адценне светлага суму: яна першая пасля таго, як Юрый Васільевіч пайшоў ад нас, — падкрэсліў беларускі дзяржаўны дзеяч і дыпламат, сябра сям’і Сяргей Мартынаў. — Як быццам крыху сонца ў халоднай вадзе. Мастак быў, бясспрэчна, чалавекам і мастаком з вялікім сэрцам і вялікім прасторам уяўлення. У экспазіцыі я ўбачыў творы, якія пісаліся дзесяцігоддзі таму, але да сённяшняга дня актуальныя і глыбокія.

Юрый Васільевіч шмат гадоў выкладаў жывапіс і малюнак у Беларускім інстытуце сучасных ведаў А. М. Шырокава. Ён хацеў, каб студэнты зразумелі, як працаваць па прынцыпах старой мастацкай школы і што акадэмічныя веды нават у сучасных умовах патрэбныя для дасягнення прафесіяналізму.

«Гутарка анёлаў», 2003 г.

— Ён вельмі любіў працаваць са студэнтамі ў індывідуальным парадку, каб разгледзець патэнцыял, зразумець, чаго не хапае, і дапамагчы адтачыць навыкі. Веды пераняў ад Гаўрыіла Вашчанкі, у якога вучыўся, — адзначыў загадчык кафедры дызайну Інстытута сучасных ведаў А. М. Шырокава, сябра мастака Леанід Дзягілеў. — Гэта быў чалавек-лірык. Паглядзіце на апошнія яго работы, дзе майстар паказвае свет праз акно. Вядома, гэты прыём прысутнічае ў творчасці многіх творцаў, але ж у жыцці Юрыя Васільевіча ён стаў асноўны. Лірыка аўтара высокая, узнёслая. Яго любімая тэма — месяцовая дарожка — звязана з творчасцю Максіма Багдановіча. Юрый Васільевіч вельмі любіў Багдановіча, заўсёды спрабаваў у работах адлюстраваць паэтычныя ноты пісьменніка. Мастак ганарыўся родным Дуброўна, шмат расказваў пра гэтыя мясціны і заўсёды наведваў родны дом. У мясцовым музеі захоўваецца шмат твораў Юрыя Васільевіча, таму я спадзяюся, што з часам музей будзе насіць імя мастака.

Вікторыя АСКЕРА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.