Вы тут

«Калі жонкі ўжо даўно выгрызлі пячонкі...»


За што купіў, за тое прадаю. Гэта цяпер не ў модзе, але ж...

Кажуць, Перамогу святкавалі ўсе і паўсюль. Ну яшчэ б — пасля гэткай вайны...

Пры штабе Ракасоўскага таксама банкет адбыўся. Распачаў яго сам маршал тостам:

— За таварыша Сталіна! За вялікага палкаводца, за арганізатара...

— А я піць не буду, — пачулася раптам з кута.

— Як гэта вы не будзеце?! — не паверыў вушам сваім маршал і двойчы Герой, памкнуўшыся ў бок адшчапенца. — Чаму?

— А ў мяне пакуль не наліта, — ціха прамовіў той...

Пры чым тут хлопцы ў лодцы?

Ды ні пры чым — на першы погляд, але ж калі прыглядзецца ды ўключыць фантазію...


Якраз гэта і робяць нашы чытачы: доўга ўглядаюцца ў здымак (кіньце вочкам на верхні), потым — прыдумваюць подпісы... Як вам, напрыклад, вось гэты, настальгічны, ад спадарыні Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў:

Снег зямельку ўкрывае

Белай коўдрай,

цёплым лістам.

А на здымку —

праплывае

Лодка, поўная турыстаў...

Я на хлопцаў пазіраю

І пра лета ўспамінаю.

Гэта, згадзіцеся, добры занятак. За такім — як бачыш, зіма праляціць. І зноў наступіць лета.

Зрэшты, не: спачатку будзе вясна, можа, нават з разлівам, як некалі:

Падышла рака да хаты,

Дык Пахом наш —

за лапату...

У лодку пасадзіў

суседзяў,

Хоць без вёсел,

але ж «едзе»,

Трохі шляху ўжо агораў...

Дзякуй дзядзьку

валанцёру!

Кажа гэтае слова спадар Іван Астроўскі з Мінска. Яго жонка, спадарыня Ніна, у нечым з мужам згаджаецца, у нечым — не. Ну, сапраўды:

Як ні моста, ні дарогі —

Прападзеш без дапамогі:

А таму ўсе ў паводку

Выглядалі ў далі лодку.

Яе гналі два няўмекі,

Бо ніякай жа бяспекі!..

Хто з бяды вось так

ратуе,

Той сабою рызыкуе.

Ну яшчэ б: столькі пасажыраў на борце... Да таго ж не дробненькіх...

У пошце між тым ёсць радкі і пра іх: у прыватнасці — ад спадарыні Любові Чыгрынавай з Мінска:

Ратаваў зайцоў Мазай,

Добры дзед быў,

не гультай.

Лодка поўнаю плыла —

Дно ў рэчцы не скрабла...

Бо кампанія ў Мазая

Не такая ўжо і цяжкая...

І Мацей, каб плыў удвух,

То матор бы не заглух!

З ім, з гэтым маторам, як лічыць спадарыня Гудачкова, праблемы часта здараюцца:

Федзя лодку

змайстраваў,

На «агледзіны» сазваў.

Хлопцы радасна:

«Жывём...

Мы да дзевак

паплывём!»

Ды ля берага ракі

Дружна селі «маракі»

...Тут заўсёдная

прычына:

«Сапсавалася машына».

Што затым было, ведае спадар Мікола Кісель з Мінска:

Рулявы загнаў на глей?

З лодкі, хлопцы, і жывей:

Не ўтрымаў ваш човен

ношы,

Дык карміць вам зараз

вошай.

Мала хто, мусіць, ведае, што гэта за «звяры»? Таму — радок са слоўніка: «вош — дробнае насякомае, якое паразітуе на целе чалавека...» Іх карміць (як і блох ды клапоў) — значыць, трапіць у незайздросныя ўмовы...

Што крыўдна, — часам па сваёй жа віне:

Падурэць дзядзькі хацелі

Удзевяцёх у човен селі...

І нагамі налягалі,

І рыдлёўкай заграбалі...

Усё ўпустую: селі глуха.

Дзе дурнеюць,

там і скруха.

Што праўда, тое праўда (грэх не згадзіцца са спадарыняй Гудачковай). Хоць выключэнне з гэтага правіла таксама ёсць. І згадвае пра яго спадарыня Чыгрынава:

Запрасіўшы ўсіх на фэст,

Каласкі задалі тэст:

Каб не ехалі, не йшлі,

Не ляцелі, не плылі...

Далі рады мужыкі:

Завіталі ў Аўцюкі!

Ну што тут сказаць? Малайцы — і госці, і гаспадары (іх завуць каласкамі ды калінкамі)! Вартую справу зрабілі: падтрымалі фестываль беларускага гумару, бо самі, відаць, гумарысты. Ці не?

«Час ад часу на сайце прыродаахоўнай інспекцыі, — піша спадар Іван Сіманёнак з Пастаў, — сустракаюцца паведамленні пра зусім не жартоўныя штрафы ў дачыненні да «чорных капальнікаў» — шукальнікаў скарбаў. Але тыя не дужа на іх зважаюць, яны, як героі Джэка Лондана, плывуць насустрач удачы:

Пра барысаўскі

«кландайк»

Абвясціла плётка,

І аматары «за так»

Абляпілі лодку.

На бяспеку — напляваць

І на штраф драконаўскі,

Бо наперадзе, відаць,

Скарб напалеонаўскі!

Пра шукальнікаў яго і радкі спадарыні Іны Алісевіч з Уздзеншчыны:

«Даўно рамантыкі

звяліся»...

Сцвярджаць такое —

ці не грэх?

Па скарбы хлопцы

падаліся,

Адно — сабраліся

наспех».

Ці на смех?

Але ж самае галоўнае (то-бок рыдлёўкі) яны, заўважце, пабралі!

(Адзін з «капальнікаў» — не чорных, расказвалі, рубель аднойчы знайшоў (дома, у гародзе). Якія-ніякія грошы: узрадаваўся, палажыў яго ў кішэню. Разоў колькі капнуў, — бачыць, яшчэ адзін... І яшчэ... Разоў з 20 вось так нахіляўся, падымаў, цешыўся, што на жылу натрапіў: нехта рассыпаў! А потым насцярожыўся: нешта ж не звіняць гэтыя рублі? Ён руку ў кішэню, а там... дзірка).

Пра яе ж, калі ўдумацца, і радкі сужэнцаў Астроўскіх:

Дзед Максім

і дзед Талаш

Возяць моладзь

на кірмаш,

Год працуюць і другі,

Бізнес маюць — неблагі,

Пакрываюцца выдаткі...

І ні гуку пра падаткі...

А значыць, рана ці позна накрыецца іхняя «лавачка». Як, дарэчы, і ў іншых прадпрымальнікаў. Пра аднаго — піша спадар Віктар Сабалеўскі з Узды:

Хоць ты гвалтам тут

крычы —

Ніхто плаваць не вучыў,

Бо басейна ў нас няма

І задоўгая зіма...

Што дзядку без розніцы:

Ён па нас не позніцца,

Грошы — вёсламі грабе,

І, вядома ж, пад сябе.

Што крыўдна (паводле тых жа сужэнцаў Астроўскіх), парушаючы правілы бяспекі:

Дзед Максім і дзед Пахом

Абслугоўваюць паром,

І каб «зверху» мець даход,

Шмат каго

вязуць у брод...

Гэта — бізнес?

Не, афёра!

Во дзе трэба

кантралёраў!

І з усімі адсюль наступствамі, пра якія, глянуўшы на здымак, напісала спадарыня Вера Жук з Гродна:

Не шкадуе бог багатых,

Ім таксама шле бяду:

Грэблі грошыкі лапатай,

А цяпер грабуць ваду.

Крызіс — нічога не скажаш. І ў іх таксама. Каб падчас яго выжыць, людзям трэба перасесці з асабістага транспарту на грамадскі, адмовіцца ад абедаў у кавярнях (перакус можна браць у слоічках), прадукты купляць па акцыях, адзенне — на распродажах, у кіно хадзіць раз на месяц...

Слушнае пытанне: «А калі нехта вось гэтак і да крызісу жыў, то што?»

Няма адказу. Ёсць хіба канстатацыя факта: «Грошы, як кісларод: многа іх — галава пачынае кружыцца, мала — задыхаешся». І тады ўжо хоць-нехаць шукаеш выйсце.

Адно з іх убачыў на здымку спадар Мікалай Старых з Гомеля:

Як у нашага суседа

Спадзяюцца ўсе

на дзеда:

«Дзеда, грошай трохі

дай...»,

«Дзед, на лодцы

пакатай...»

...Пройдзе час, і хтосьці,

можа,

Тому дзеду дапаможа?

Хацелася б верыць...

Выйсце другое — ад спадарыні Соф'і Кусянковай з Рагачоўшчыны:

Плачуць жонкі-Пенелопы,

Бо сказалі мужыкі:

— Пададзімся й мы

ў Еўропу,

Як мігранты, напрасткі...

Грэблі ціха, аднатонна:

Не чуваць ніводзін гук!..

Абышлі ўсе кардоны!

Але іх... «злавіў»

Кляшчук.

Значыць, не ўдаўся пераход? Вернуцца мужы?

Што вернуцца, вядома ж, добра. Што без еўрапейскіх заробкаў — дрэнна. Але ж хоць жывыя-здаровыя, а маглі б (паводле спадара Сабалеўскага) і не:

То не бежанцы-арабы,

Не кітайцы к нам плывуць —

Старшыня паслаў

прараба

«Кантрабанду

правярнуць»:

Вельмі танны спірт

расейскі

Хтось на фуры зноў

прывёз...

Разальюцца потым рэкі

Ад жаночых горкіх слёз.

А, магчыма, і ўжо разліліся? Мо, па іх гэты човен і плыве?.. Яшчэ і таму, што слёзы праліваюцца, дзе трэба, а дзе і не трэба. (Анекдот да слова: «Дачушка, чаму ты не хочаш замуж за Васю?» — пытаецца маці. — «Дык ён жа руды...» — «Глупства, — адгукаецца бацька. — Ён з табой як ажэніцца, тут жа ссівее). А калі і пажыве... То міжволі пагодзішся са спадаром Мурашкам з Брэста:

Калі жонкі ўжо даўно

Выгрызлі пячонкі,

Уцякаюць мужыкі —

І наперагонкі.

Уцякаюць (гляньце на здымак) без вёслаў, без рэчаў, ды што там — нават без портак, толькі б хутчэй, толькі б далей. А ўжо там...

Там, як і варта чакаць, іх сустракаюць... іншыя жанкі, прычым — радасным:

Ах, якія хлопцы

Прыплылі на лодцы!

Гэткіх зроду не было!

Калі ласка, у сяло!

Шмат работы ў нас

на фермах

Ёсць дыхтоўныя дамы.

І дзяўчат, у шлюбе

верных,

У акрузе знойдзем мы.

Абяцае гэта спадарыня Зоя Янучок з вёскі Нагорнае Клецкага раёна. Прычым яе заўвага пра вернасць тут досыць дарэчная. «Уявіце сцэну, — прапануе спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў, — муж паехаў у камандзіроўку, да жонкі прыйшоў каханак, удваіх яны збіраюць на стол. «Можа б ты нажы навастрыў? — пытае гаспадыня. — А то ў майго бязмена вечна часу няма». «І мне ж таксама... І я дома не вастру, — з жахам думае мужчына. — А нажы між тым не тупыя. Значыць, жонцы іх нехта точыць?»

Гэта — так бы мовіць — перадгісторыя, празаічныя радкі ад спадара Валерыя. А ёсць яшчэ і паэтычныя — цэлы роздум на тэму:

Здымак...

Некалькі слоў з нагоды:

Мужы ў нас —

што той Адысей,

Абы не выхоўваць

дзяцей,

Бягуць ды шукаюць

прыгодаў.

Ад іх адвыкаюць жонкі:

І свой, і як быццам

чужы —

Прыедзе —

ды есць пячонкі:

«Хто вострыць нажы?

Кажы!..»

Адтуль, відаць, «жыць на нажах» — быць у варожых адносінах? Што, вядома ж, цяжка — хоць на працы, хоць у сям'і. Лепш было б — ладзіць. А вось як? «Інструкцыя» ад спадарыні Жук:

Не варта мужа пілаваць

Ды мозг яму выносіць...

І ля спадніц яго трымаць,

Калі ён волі просіць...

На рыбу хоча?

Хай плыве,

Ідзе на паляванне,

І недзе чарку хай глыне...

Абы «прыплыў»

да рання.

Гэтыя, у лодцы, трэба разумець, прыплываюць? Ці ўсё ж такі адплываюць? Тады адкуль? На думку спадарыні Абакунчык з Мінска, з... рэдакцыі газеты «Звязда»!

Сто гадоў...

Ці ж не нагода,

Каб сабралася на-ро-ду...

Нехта йшоў, а нехта —

ехаў...

Кампліменты поўным

мехам:

Як умелі — віншавалі,

Сто гадоў яшчэ жадалі!

Выпівалі, нешта елі

І дадому не хацелі.

Але ж паплылі (на жаль).

Чаму па вадзе? Не вам казаць, на вуліцах Мінска заторы, а Свіслач пакуль не загружана. Чаму нехта ў шапцы, а нехта без? Дык, напэўна ж, пілі шапковую. (Гэта, калі ў гасцях дужа добранька, так, што ад'язджаць не хочацца, тады шапку з галавы — і ў кут са словамі: «А-ай, халера з ім! Застаюся!»). Чаму на карме не моладзь, а людзі сталыя? Чаму з рыдлёўкамі і, мякка кажучы, раздзетыя?..

Адказы на гэтыя пытанні чытач можа, калі захоча, прыдумаць сам. Бо ўжо ж прыдумаў, што ў лодцы турысты, гумарысты, чорныя капальнікі, гора-ратавальнікі і прадпрымальнікі, шукальнікі работы і прыгод, пакрыўджаныя мужы, абы-якія ба́цькі, мігранты, новыя беларусы, перасяленцы ў вёску...

І нам застаецца хіба павітаць іх, усіх (тым жа дасціпным: «Ах, якія хлопцы...») ды, як заўжды напрыканцы, узгадаць мінулы конкурсны здымак. На ім (гл. нумар «Звязды» за 21 кастрычніка) жанчына ў бок запраўкі вяла дзвюх кароў...

Дык вось, на думку вялікага чытацкага журы, найлепшыя подпісы да гэтага фота прапанавалі спадарыні Любоў Чыгрынава з Мінска, Вера Жук з Гродна і Іна Алісевіч з Уздзеншчыны.

Высокую адзнаку атрымалі і радкі спадароў Валерыя Гаўрыша з Чавусаў і Віктара Сабалеўскага.

Вось з гэтым, апошнім, меркаваннем пагадзілася і журы маленькае рэдакцыйнае. Таму прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам «Звязду» (на першы квартал 2018 года) накіроўваецца ў слаўны горад Узда.

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Вы хацелі б, каб найстарэйшая беларуская газета прыходзіла і да вас? Тады дзейнічайце: афармляйце падпіску альбо ўважліва глядзіце на новы конкурсны здымак, думайце, складайце подпісы (дасціпныя і не больш за восем радкоў) і дасылайце іх у рэдакцыю. Шанц на выйгрыш мае кожны.

Валянціна ДОЎНАР

dounar@zviazda.by

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Аб гэтым заявіў старшыня Савета Рэспублікі Міхаіл Мясніковіч на сустрэчы са старшынёй Савета Федэрацыі Валянцінай Мацвіенка.

Грамадства

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Афіцыйныя святкаванні і асноўныя мерапрыемствы гарадскога Міленіума пройдуць 6—8 верасня.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра ляльку з секс-шопа, галубоў на ігрушы і дзяўчынку, якая схавала пашпарты.