Вы тут

Беларусь — Фінляндыя: нарошчванне супрацоўніцтва


Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка павіншаваў Прэзідэнта Фінляндыі Саулі Нііністэ і народ гэтай краіны з нацыянальным святам — 100-й гадавінай абвяшчэння незалежнасці Фінляндскай Рэспублікі. Як адзначыў беларускі лідар, "Беларусь высока ацэньвае вопыт Фінляндыі ў эканамічнай, інавацыйнай, сацыяльнай і іншых галінах і ўдзяляе вялікую ўвагу пашырэнню сувязяў з вашай краінай".


Беларусь шмат што аб'ядноўвае з Фінляндыяй, значна больш, чым можа падумаць чалавек, які раней не цікавіўся гэтым пытаннем. Перш за ўсё, Фінляндыя належаць да той жа катэгорыі еўрапейскіх дзяржаў, што і наша краіна — сярэднія па насельніцтве і тэрыторыі. У Фінляндыі ёсць істотны выйгрыш па памеры ў параўнанні з Беларуссю — яе тэрыторыя складае 338,145 кв. км, Беларусь выйграе па колькасці насельніцтва — у нас яго на чатыры мільёны больш. Таксама Фінляндыя з'яўляецца адзінай скандынаўскай дзяржавай, якая, як і Беларусь, доўгі час была ў складзе Расійскай імперыі. Гэта стварае асаблівыя магчымасці для паразумення нашай краіны з фінскімі элітамі, многія падзеі, якія адбываліся на постсавецкай прасторы, ім нашмат больш зразумелыя, чым для тых еўрапейскіх краін, якія такога вопыту не маюць. У фінскіх гарадах шмат праваслаўных храмаў, а архітэктура, напрыклад, Хельсінкі, не нашмат адрозніваецца ад Санкт-Пецярбурга.

Наступным фактам, які ўжо характэрны для невялікага ліку краін у Еўропе, з'яўляецца асаблівае стаўленне да сваёй гісторыі. Справа ў тым, што ў складзе Расійскай імперыі Фінляндыя была крыху больш за сто гадоў, а да гэтага сем стагоддзяў яна была часткай Шведскай імперыі. У выніку частка шведаў непазбежна засталася жыць у Фінляндыі і пасля змены палітычнай сітуацыі, а шведская мова стала фактычна часткай фінскай культуры, як у Беларусі руская мова — часткай беларускай. Таму Фінляндыя прыняла тое ж разумнае рашэнне, што і Беларусь: дзяржаўнымі ў краіне з'яўляюцца дзве мовы, найбольш важныя з пункту гледжання гісторыі і культуры краіны. Дарэчы, прапорцыя шведскага насельніцтва на тэрыторыі Фінляндыі значна меншая, чым рускага ў Беларусі, але гэта не перашкаджае захаванню традыцыі, якая ўстаялася.

Несумненна і падабенства па менталітэце, якое адзначаюць многія фіны, якія апынуліся на тэрыторыі нашай краіны. Насельніцтва Фінляндыі прагматычнае, як і ў Беларусі. У якасці прыкладу можна прывесці сітуацыю з адносінамі з СССР пасля 1945 года. На працягу ўсяго шасці папярэдніх гадоў Фінляндыя двойчы сутыкалася з Чырвонай Арміяй і страціла частку сваёй тэрыторыі. Здавалася б, ёсць прастора для негатыўных эмоцый на адрас Масквы. Але фіны даказалі, што іх нездарма называюць прагматыкамі. Замест уступлення ў НАТА і культывавання нянавісці да СССР, яны засталіся па-за гэтым ваенным блокам і сталі імкліва развіваць сваю эканоміку на аснове цеснага эканамічнага супрацоўніцтва з СССР.

Гэтая стратэгія атрымала назву фінляндызацыі — і, дарэчы, цяпер некаторыя палітолагі кажуць, што Беларусі трэба ісці гэтым жа шляхам. Фінляндыя зарабіла сотні мільярдаў еўра на супрацоўніцтве з савецкай эканомікай, стаўшы вельмі багатай і развітой эканомікай. Як тут не параўнаць з сітуацыяй, напрыклад, Літвы ў 1991 годзе. У адрозненне ад фінаў, літоўцы істотна павялічылі сваю тэрыторыю ў выніку тэрытарыяльных падарункаў ад Масквы. Але пасля 1991 года замест прагматызму прадэманстравалі зусім іншыя пачуцці. Літва ўступіла ў НАТА і вядзе адкрытую кампанію супраць Масквы, якая дорага абыходзіцца для літоўскай эканомікі, усё яшчэ па традыцыі цесна звязанай з расійскай.

Аляксандр Лукашэнка асабліва адзначыў у віншаванні, што канструктыўныя міждзяржаўныя адносіны з'яўляюцца асновай для ўмацавання беларуска-фінляндскага гандлёвага і інвестыцыйнага ўзаемадзеяння, падтрымкі рэгіянальнай стабільнасці і бяспекі, тым самым акрэсліў найбольш важныя сферы ўзаемадзеяння нашых краін. У сферы гандлю самым удалым быў 2012 год, калі беларускі экспарт склаў 145,4 мільёна долараў. На жаль, потым кожны год экспарт істотна зніжаўся аж да 16,54 мільёна ў 2016 годзе. Па звестках за студзень—верасень 2017 года, сітуацыя пачала паляпшацца, памер беларускага экспарту вырас на 26,5 працэнта.

Фінляндыя асабліва важная для нашай краіны як імпарцёр, у беларускую эканоміку ёю пастаўляецца шмат тавараў, важных для мадэрнізацыі. Імпарт хоць і скараціўся амаль удвая ў 2016-ым у параўнанні з 2012 годам, але ўсё ж склаў суму ў 84,7 мільёна долараў. На працягу 2016 года ў беларускую эканоміку прыцягнута 12,5 млн долараў прамых інвестыцый. Агульная сума прыцягнутых інвестыцый з Фінляндыі за апошнія гады складае больш за 140 млн долараў. У Беларусі зарэгістравана 30 кампаній, створаных з удзелам фінскага капіталу, функцыянуюць 3 прадстаўніцтвы фінскіх фірмаў.

Сяргей КІЗІМА, доктар палітычных навук

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

Галiна Левіна: Помнiк — не канструктар i не чарцёж, яго трэба перажыць, выпакутаваць

У архiтэктара Галiны Левiнай — Хатынь, творчая спадчына яе бацькi.

Грамадства

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Прэмiя прыгажосцi. Дзеля чаго людзi кладуцца пад нож пластычнага хiрурга?

Як сведчаць шматлiкiя даследаваннi, прывабным людзям прасцей прабiцца ў жыццi i яны дасягаюць у кар'еры большага поспеху. 

У свеце

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Як Еўропа аднаўляецца ад кавiднага ўдару?

Сёлета еўрапейская эканомiка будзе перажываць глыбокую рэцэсiю з-за ўспышкi каранавiруса, нягледзячы на хуткiя i ўсёабдымныя антыкрызiсныя меры як на саюзным, так i на нацыянальным узроўнi.

Эканоміка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

Тонкае мастацтва дабрабыту. Складаем сямейны бюджэт разам са спецыялістам Нацбанка

2020 год паставіў усіх нас перад неабходнасцю дакладна планаваць свае выдаткі.