Вы тут

Каштоўны падарунак


З Ксеняй як пагаворыш па тэлефоне — настрой на некалькі гадзін сапсуеш дакладна. Таму званіць ёй стараюся як мага радзей, хоць сумленне часам і тузае: сяброўка ўсё ж, колькі гадоў — яшчэ са школьных алімпіяд — знаёмыя. Вітаюся, пытаю дзяжурнае: «Як справы?» І тут пачынаецца... Жыццё не задалося, надвор'е дрэннае, чарговы кавалер сышоў, з бацькамі паразумення няма, на працы ўсе дурні беспрасветныя. Усё гэта я колькі разоў чула, таму спакойна выслухоўваю спіч, кажу зноў жа дзяжурнае: «Ну, ты там трымайся» і з пачуццём выкананага абавязку кладу трубку.


Гэтым разам усё было яшчэ горш. Ксеня сабралася... паміраць. На маё дзяжурнае: «Як справы?» слабенькім такім голасам адказала: «Давай дзе-небудзь сустрэнемся, а то, можа, больш не прыйдзецца...» Едучы ў той жа вечар да яе ў Малінаўку, я ўвесь час думала, што магло здарыцца, бо, калі бачыліся летам, Ксеня выглядала вельмі нават добра. Яна тады з'ездзіла на мора (праўда, скардзілася, што вартай кампаніі не было, сядзела ў нумары і плакала), была загарэлая, з новай прычоскай... Яна адчыніла дзверы бледная, без макіяжу, ледзь чутна сказала: «Праходзь». Сядзела на канапе, падціснуўшы ногі, кутаючыся ў нейкую бясформенную шэрую кофту, расказвала пра сваю бяду. Абмацала на плячы нейкі гузачок, тут жа панеслася ў паліклініку, здаваць аналізы ды па ўрачах. Тэрапеўт супакоіла: звычайны жыравік. Але, бачачы трывогу пацыенткі, якая ўвесь час недаверліва перапытвала, ці праўда, што няма небяспекі, выпісала накіраванне да анколага.

Вось над гэтым накіраваннем Ксеня і гаравала. Да спецыяліста яна не пайшла, паставіла сабе «дыягназ» сама і ў свае сорак два пачала падводзіць вынікі і ставіць кропкі. Я, шчыра, у той вечар старалася яе ўсяляк разварушыць. Але ні разумныя словы, ні спробы жартаваць, ні нават выпіты ў значнай колькасці каньяк не дапамаглі. Выйшаўшы з яе самотнай кватэры ў золкую цемру, некалькі разоў смачна ўдыхнула цяжкога вільготнага паветра, спрабуючы прагнаць паганыя думкі і не менш паганы настрой.

Раптам нехта гукнуў мяне па імені. Азірнулася: даганяе жвавая кабета з палкамі для скандынаўскай хадзьбы. Наталля Яўгенаўна, з якой калісьці разам працавалі і з якой не бачыліся ўжо гадоў пяць, прыветліва ўсміхалася, тлумачыла: «Я ж тут жыву недалёка. Цэлы дзень сёння бегала: у басейн схадзіла, у паліклініку, да свекрыві зайшла, прадукты ёй занесла, есці наварыла, прыбралася... Позна ўжо, але думаю: не, пайду прайдуся ўсё-ткі. Нельга сабе паблажкі рабіць...»

Наталлі Яўгенаўне без малога семдзесят. Праўда, убачыўшы на вуліцы такую дагледжаную маладжавую пані, наўрад ці хто пра гэта здагадаецца. Як і пра тое, які пакручасты лёс, якія выпрабаванні выпалі на долю жанчыны. Яна і расказвала пра гэта нам, сваім маладзейшым калегам лёгка, нібы прачытала ў якой кнізе, а не сама пражыла-прагаравала хвіліну за хвілінай, год за годам.

Яна выйшла замуж па тагачасных мерках позна — было ўжо за трыццаць. Шукала свайго, адзінага — знайшла: пажаніліся па вялікім узаемным каханні. Шчаслівыя сужэнцы ўжо чакалі першынца, але лёс распарадзіўся па-свойму: грып, ускладненні — дзіця так і не нарадзілася. Бяда, кажуць, адна не ходзіць — праз паўгода ў мужа, якому толькі споўнілася трыццаць два, проста на працы спынілася сэрца. Пахавала, адплакала, з галавой паглыбілася ў работу, якая была адзіным выратаваннем ад тугі і самоты. Старалася, бралася за самыя складаныя заданні...

Таму, калі ў 86-м выбухнуў Чарнобыль, на месца падзей адправілі менавіта яе (працуе аператыўна, сям'і няма — так меркавала начальства). Тады мала хто ведаў пра рэальную небяспеку той аварыі, і па палескіх вёсках, адкуль тэрмінова адсялялі людзей, яна гойсала ў кашулі з кароткімі рукавамі, у лёгкай хусцінцы на галаве... Вынік той камандзіроўкі даў сябе адчуць літаральна праз год — страшны дыягназ, доўгае лячэнне ў Мінску, Маскве, за мяжой і немагчымасць нават спадзявацца калі-небудзь мець дзіця.

Ёй, праўда, заўсёды было пра каго клапаціцца. Пахаваўшы ў хуткім часе бацьку, пераехала ў кватэру да маці, якая засталася адна. Маці аднойчы проста не ўстала — адняліся ногі. Ляжачай пражыла яшчэ дзесяць гадоў, і ў дачкі нават думкі ніколі не ўзнікла здаць яе на які сацыяльны ложак. Калі маці не стала, яна сама ўжо была на пенсіі, хоць працягвала працаваць... А свякроў, у якой быў толькі адзін сын, з якім Наталля пражыла свае шчаслівыя паўтара года, дажыла да глыбокай старасці, і ўвесь гэты час нявестка даглядала яе, не зважаючы на ўласны ўзрост і балячкі, якіх з кожным годам не меншае...

Распытаўшы пра мае справы, расказаўшы пра свае надзённыя клопаты, якіх, як заўсёды шмат, Наталля Яўгенаўна сказала мне сваё кароннае, што гаворыць на развітанне пры кожнай сустрэчы: «За ўсімі сваімі важнымі справамі не забывайся пра сябе, не забывайся жыць. Бо, калі Бог даў жыццё, не трэба гэтым каштоўным падарункам грэбаваць...»

Здаецца, менавіта ў той золкі вечар я па-сапраўднаму зразумела, што яна мела на ўвазе.

Алена ЛЯЎКОВІЧ

alena@zviazda.by

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.