Вы тут

Як эканомяць на вонкавым асвятленні


Помніцца, у савецкія часы ў нашых населеных пунктах, нават самых маленькіх, святло гарэла з вечара да раніцы. Часам яго нават забывалі выключаць, калі на вуліцы ўжо добра развіднела. Але прыйшлі 90-я, і вуліцы не толькі ў сельскай мясцовасці, але і ў буйных гарадах накрыла цемень. Затым смутныя часіны мінулі, жыць стала лепей, весялей і ... святлей. Але з некаторага часу зноў пачалі эканоміць на вонкавым асвятленні, а ў некаторых вёсках наогул адключаюць святло на ўсю ноч. Вось і атрымліваецца: зранку пайшоў чалавек на работу здаровы, а вяртаючыся дадому, трапіў у бальніцу — пералом, вывіх, расцяжэнне...


У Генеральную пракуратуру Беларусі паскардзіўся жыхар вёскі Бараўляны Мінскага раёна — на дрэннае асвятленне вуліц. У Бараўлянах і аграгарадку Лясны, якія зрасліся ў адзін кангламерат, пражываюць тысячы людзей. Тут знаходзяцца абласныя і рэспубліканскія ўстановы аховы здароўя, куды прыязджаюць людзі з ўсёй краіны. І, бясспрэчна, тут павінна быць адпаведнае вулічнае асвятленне. Аднак, як засведчыла праверка, заяўнік меў рацыю: сацыяльныя стандарты не забяспечваюцца.

Паводле рашэння сельвыканкама ўсе населеныя пункты Бараўлянскага сельсавета не асвятляліся па начах з 1 чэрвеня па 25 жніўня 2017 года. Такая ж сітуацыя была і ў папярэднія 2015—2016 гады.

На тэрыторыі шэрагу раёнаў Мінскай вобласці, як указана на сайце пракуратуры, на працягу некалькіх гадоў існавала практыка неправамернага вынясення мясцовымі органамі актаў аб адключэнні вулічнага асвятлення ў летні перыяд ноччу. Прычым, раённыя выканаўчыя камітэты не толькі былі ў курсе падобных выпадкаў, але часамі самастойна прымалі меры па рэгуляванні асвятлення на падведамасных тэрыторыях. У прыватнасці, пісьмом ад 18.04.2016 года Мінскі райвыканкам прапанаваў абласным электрасеткам адключаць начное асвятленне ў раёне ў летні і зімовы перыяд для эканоміі сродкаў мясцовых бюджэтаў.

Аднак, як паказала практыка, такая эканомія нязначная. У Мінскім раёне за лета 2016-га сэканомлена 100 тыс. рублёў — усяго 6,2% ад панесеных затрат. Між іншым, у адным можна нязначна выйграць, а ў іншым прайграць. Як засведчылі факты, такая эканомія негатыўна паўплывала на крымінагенную сітуацыю на Міншчыне, справакаваўшы рост колькасці здзейсненых злачынстваў і правапарушэнняў. Як адзначаюць у пракуратуры, толькі на тэрыторыі Бараўлянскага сельсавета ў летні перыяд 2017-га крадзеж маёмасці ноччу павялічыўся на 125%, з 12 да 27 у параўнанні з адпаведным мінулагоднім перыядам. Колькасць зламысных цялесных пашкоджанняў вырасла на 166%, з 3 да 8, колькасць выпадкаў дробнага хуліганства — на 132%, з 22 да 51.

У перыяд сезоннага адключэння вулічнага асвятлення супрацьпраўныя дзеянні грамадзян актывізаваліся ва ўсіх рэгіёнах вобласці. Невялікая эканомія аказалася непараўнальнай з затратамі дзяржавы на раскрыццё злачынстваў і правапарушэнняў, лячэнне і рэабілітацыю пацярпелых, кампенсацыю ўрону ў сувязі з атрыманымі людзьмі траўмамі ў цёмны перыяд сутак.

— У нас, як правіла, для вонкавага асвятлення выкарыстоўваюцца лямпачкі, выпушчаныя па старых тэхналогіях. Варта замяніць іх на сучасныя энергазберагальныя — і гэта дасць магчымасць знізіць затраты. У Мінску такая работа, як бачна, вядзецца. А вось у раёнах і ў сельскай мясцовасці зрухаў не відаць. Магчыма, варта пачаць з аграгарадкоў і паступова пераходзіць на вёскі, — выказаў меркаванне галоўны спецыяліст упраўлення экспертна-прававой работы і па зваротах грамадзян Камітэта дзяржкантролю Мінскай вобласці Сяргей Хомчык. — Гэта адзін з галоўных складнікаў жыцця вяскоўцаў. Лепш грошы ўкласці менавіта сюды, каб жыхар не баяўся ісці ў поцемках на работу, а дзіця ў школу, каб было менш траўматызму і злачыннасці.

— Летась у нас былі праблемы з асвятленнем вуліц у начны час. Ліхтары ўключаліся з 17.30 да 24 гадзін, затым выключаліся да 6 гадзін раніцы. Вядома, у цемры людзям было нязручна дабірацца на ферму, у механічныя майстэрні. І яны выказвалі незадаволенасць. Сёлета пажаданні жыхароў улічылі, святло гарыць з 17.30 да 8.30 раніцы. Раённыя электрычныя сеткі таксама спраўляюцца са сваімі абавязкамі, своечасова праводзяць рамонт, па заяўках мяняюць лямпачкі. Цяпер актыўна рыхтуемся да Новага года і Калядаў, упрыгожваем ёлку, манціруем ілюмінацыі і расцяжкі, — адзначае старшыня Налібацкага сельвыканкама Стаўбцоўскага раёна Аляксандр Пілінкевіч.

На тэрыторыі сельсавета налічваецца 18 населеных пунктаў, у тым ліку 8 буйных, дзе пражывае больш як 130 чалавек. Ёсць і малаколькасныя вёскі, дзе ўсяго 3—7 дамоў. «Але звяртаем увагу і на такія маленькія вёсачкі, імкнёмся захоўваць сацыяльныя стандарты — лямпачка на ўездзе і выездзе. Аграгарадок Налібакі асвятляецца цалкам, у тым ліку і грамадскія месцы: тэрыторыі каля школы і Дома культуры, плошча», — канстатуе Аляксандр Пілінкевіч.

У тэму

Вольга Ісаева, намеснік начальніка ўпраўлення экспертна-прававой работы і па зваротах грамадзян Камітэта дзяржаўнага кантролю Мінскай вобласці:

— Што датычыцца зваротаў наконт вулічнага асвятлення ў Камітэт дзяржкантролю Мінскай вобласці, аналіз паказвае: яны не носяць сістэмнага характару.

Разам з тым гэтыя звароты — вынік таго, што выканкамы базавага ўзроўню і сельвыканкамы прымаюць рашэнні, якія не адпавядаюць заканадаўству. Напрыклад, у аграгарадку Зембін Барысаўскага раёна сельвыканкам прыняў рашэнне аб адключэнні вонкавага асвятлення з 1 красавіка па 31 жніўня. Таму грамадзяне і пачалі скардзіцца. З такой жа праблемай звярнуліся да нас жыхары вёскі Абчак Мінскага раёна. Кіраўніцтва сельвыканкамаў аргументуе такі крок намерамі сэканоміць бюджэтныя сродкі. Але ў нас вызначаны мінімальныя дзяржаўныя сацыяльныя стандарты, да якіх адносіцца і ўдзельная вага асветленых вуліц — не менш за 80 працэнтаў ад агульнай колькасці іх у населеным пункце. Больш за тое, пастановай Савета Міністраў ад 30 мая 2003 года №724 даручалася аблвыканкамам праводзіць аналіз работы па абслугоўванні насельніцтва ў гарадах і раёнах у адпаведнасці з нарматывамі дзяржаўных сацыяльных стандартаў не радзей, чым раз у паўгоддзе. У пасёлках і сельсаветах таксама. Магчыма, дзесьці адсутнічае магчымасць фінансавання, умацавання матэрыяльна-тэхнічнай базы і іншых змен. Заканадаўчая база ў нас дастаткова развітая і прадугледжвае ўсе магчымыя шляхі выхаду з сітуацыі, у тым ліку і па недастатковым фінансаванні на вулічнае асвятленне. Таму лічу, што скаргі жыхароў у гэтым выпадку абгрунтаваныя. Калі б сельвыканкамы працавалі ў межах заканадаўства, тады б такіх нараканняў не было.

Мне здаецца, неабходна звярнуць увагу на згаданыя моманты. У прынцыпе, заканадаўства дае мясцовым уладам усе правы і паўнамоцтвы, каб адсочваць сітуацыю, рэгуляваць і забяспечваць грамадзян мінімальным сацыяльным стандартам.

У сваіх адказах сельвыканкамы, аргументуючы факты адключэння вулічнага асвятлення, гавораць пра неабходнасць эканоміць у сувязі з недахопам грашовых сродкаў у бюджэце. Калі фінансавання на асвятленне вуліц не хапае, неабходна распрацаваць і зацвердзіць праграму па эканоміі, недахоп сродкаў перакрываць за кошт дзеючых мерапрыемстваў па эканоміі энергазатрат, а не элементарным адключэннем асвятлення.

Гэта прамы абавязак сельвыканкамаў — арганізоўваць асвятленне вуліц, што дакладна прапісана ў артыкуле 43 Закона
«Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь».

Таццяна ЛАЗОЎСКАЯ

lazovskaya@zviazda.by

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Загаловак у газеце: Няхай будзе святло!

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Што паглядзець у Хоцімску?

Што паглядзець у Хоцімску?

У Хоцімску нават ёсць кола агляду.

Грамадства

«За больш чым сем год былі ўсяго адны суткі без баявога выезду»

«За больш чым сем год былі ўсяго адны суткі без баявога выезду»

Гісторыя кар'еры падпалкоўніка ў адстаўцы Генадзя Цімахоўцава.

Палітыка

Беларусь і ЕС падпішуць візавае пагадненне не пазней за 2 лютага 2020 года

Беларусь і ЕС падпішуць візавае пагадненне не пазней за 2 лютага 2020 года

Верагодна, гэта адбудзецца ўжо ў гэтым лістападзе. 

Грамадства

Як праходзіў ваенна-гістарычны фестываль «Мір-1812»

Як праходзіў ваенна-гістарычны фестываль «Мір-1812»

Трэці раз ваенна-гістарычны фестываль «Мір-1812» на два дні перанёс пасёлак больш чым на два стагоддзі назад.