26 Верасень, серада

Вы тут

Не свечка паўстане прад Богам — паўстане душа


Штодзёншчына: рынак, вечар, дзве крамкі. І адна, і другая зачыняюцца ў восем, і ў адну, і ў другую трэба...

Здаецца, паспяваю: з першай выходжу з пакупкай, тут жа тузаю дзверы другой — замкнута. Але чаму?

— Прабачце, а што — ужо восем? — пытаю ў жанчын, што стаяць паблізу.

Мы белорусский не понимаем, — з форсам падціснуўшы вусны, за ўсіх заяўляе адна.

І шкада, што пры гэтым сябе не бачыць, а то, відаць, пасмяялася б.


Дробязі...

Канцэрт не кіно: публіка салідная, у кожнага — смартфон... Ды яно і зразумела: перад пачаткам трэба адключыць гук, а некаму — скончыць размову.

— Ну ўсё, потым пагаворым, — абяцае камусь бландзінка, што сядзіць побач. — А то я цяпер на канцэрце — ён пачынаецца.

У зале і сапраўды гучаць апладысменты, на сцэну выходзіць вядоўца, нешта гаворыць.

Не маўчыць і жанчына: гучным шэптам некаму расказвае, на якім жа яна канцэрце і ў якой зале.

На гэтым размовы, як быццам, скончаны? Хвілін, можа, з пяць мы слухаем музыку. Потым мабільнік «ажывае» зноў: у суседкі, падобна, пытаюць, дзе яна купіла білеты і колькі яны каштавалі... Свеціцца экран, жанчына піша адказ. Усе, хто сядзіць паблізу, здаецца, вырвалі б той мабільнік і шпурнулі пад крэсла альбо...

Сусед, што злева, іншае выйсце прыдумаў. Ён (хамствам на хамства) глядзіць не на сцэну: ён нахіляецца да жанчыны, каб... чытаць яе перапіску (!?).

Гэта — нечуванае нахабства! Бландзінка, мякка кажучы, вельмі абурана! Яна «згортвае» свае «размовы»... Але музыку слухаць нават не думае — зноў адкрывае мабільнік. На гэты раз — каб зрабіць сабе фотак.

...А канцэрт (калі не зважаць на «дробязі») быў удалы.

І шкада, што пасля яго помніцца зусім не музыка.


Навука

— Вой, колькі летаў ды зім?

Гэта — Марына: і праз вуліцу, як быццам, жывём, а бачымся рэдка: на рынку, у краме, а вось цяпер — па дарозе... Спыніліся і гутаркі, як вады... Што, вядома ж, не замінае бачыць паводдаль патокі машын, а паблізу — асобных людзей.

— Ну ёсць жа яны, ёсць! Паглядзі, — загадвае Марына, і мы, ужо разам, з павагай пазіраем услед пажылому, інтэлігентнаму дзядзьку, што кіруе да аб'ёмнага кантэйнера з надпісам «Макулатура», — кардон вязе, на саначках.

— Бач, малайчына які, — захапляецца прыяцелька, — не лянуецца, не саромеецца — дрэвы ратуе...

Пакуль мы вось так разважаем, мужчына падыходзіць да кантэйнера і спыняецца: на жаль, не для таго, каб кардон пакласці, — для таго, каб, наадварот, — узяць.

...Калега некалі са смакам расказваў, як трапіў на шыкоўны банкет, як за сталом апынуўся побач з генералам, як перад імі паставілі бутэрброды з чорнай ікрой і як генерал той грэбліва скрывіўся — ад сябе адсунуў талерку... «Нядрэнна, відаць, жыве, — падумаў калега, — на ікру нават глядзець не можа».

Чаму — генерал яму расказаў, пасля трэцяй чаркі.

У 41-м, у Смаленску, на нейкім разбітым складзе, ён (тады малодшы лейтэнант) знайшоў... бочку з гэтай ікрой і разам з такімі ж галоднымі салдатамі еў яе, еў, што называецца, напоўніцу — вялікімі лыжкамі, без хлеба і аж да млосці...

«З той пары, — прызнаўся, — я гэты прадукт нават бачыць не магу, не тое што есці».

...Мудры дзед майго калегі казаў: «Не знаеш чалавека — не думай пра яго дрэнна...»

І добра — выходзіць — таксама?


На краі

Мужчыны ЗА грамадзянскія шлюбы — аж пакуль у іх не з'явіцца дачка. Бо тады, гадуючы малечу, ужо міжволі думаюць, як яна падрасце, атрымае прафесію, пакахае (прычым якраз таго, хто без памяці палюбіць яе) і...

І тады — аніякіх грамадзянскіх шлюбаў! Хай, як людзі, жэняцца! А ўжо ён, бацька, дык са скуры вылезе, а справіць вяселле: усю радню збярэ, каб палюбаваліся, якая прыгожая вырасла дзеўка, якога жаніха знайшла!

...У Ягора ўсё так і было б: вырасла дачушка, закахалася, той абраннік прыходзіў рукі прасіць. І бацьку самы б час «са скуры вылазіць», ды... Не хацелася, бо жаніх быў крыху маладзейшы — за... цесця.

Але ж распісаліся, двое дзетак нажылі ў любові ды згодзе. Ягору, маладому дзеду, здавалася б, толькі цешыцца... А не лёс: як сам прызнаўся, «баба звар'яцела» — жонка яго: на дваццаць шостым годзе сямейнага жыцця завяла палюбоўніка — з дому пайшла, назусім.

Ягор, з таго гора, напіўся, да зяця з дачкою ледзьве дапоўз. І з сабою прынёс, каб дабавіць.

— Як жа так? — пытаў ледзь не плачучы. — За што? І чаму? Хіба ж я не любіў, не шкадаваў яе?.. Ганьба якая! А боль... Ну што мне рабіць? Павесіцца?

Гэта ён не ў дачкі, у зяця пытаў.

Той, што здзівіла (інтэлігентны ж!..), плюнуў, мацюкнуўся, тут жа ў інтэрнэце «забіў» «Рытуальныя паслугі», цесцю падсунуў:

— Глядзі, колькі фірмаў у горадзе. Бізнес такі: адзін тэлефонны званок — і ўсё паробяць: выкапаюць яму, прывязуць дамавіну, вянкі, аркестр, можа — нават вяроўку... Мігам спарадкуюць, калі жыць не хочаш, унукаў сваіх гадаваць...

На цесця нібы вадою халоднай лінулі: раптам працверазеў — задумаўся.

Праз паўгода знайшоў сабе добрую жанчыну, ажаніўся, жыве — нібы золата важыць!

І як цяпер, дык рады, што дачка яго замужам за чалавекам нашмат старэйшым і разумнейшым.

Бо хто яго ведае, што сказаў бы яму дурны.

І што ён тады зрабіў бы.


Мастацтва жыць

На вяселлях маладым часта кажуць: вы, маўляў, стварылі сям'ю...

Памыляюцца, бо «працэс» хіба толькі пачаўся...

А вось Раманавіч — той стварыў:

— Тры дачкі, — загінае пальцы, — шэсць зяцёў, шэсць унукаў...

Апошняя лічба цікавіць менш. А вось папярэдняя...

— Ды нічога дзіўнага, — тлумачыць дзед. — Дочкам маім з першай спробы не шчасціла: ні ў адной не было з кім жыць ды сям'ю будаваць. А вось з другой спробы...

Што, можа, дзіўна, цесць той (ды і цешча) з усімі зяцямі ў добрых адносінах.


Тост

...У панядзелак жанкі на працу сышліся, наперабой зашумелі, загаварылі, хто што рабіў, дзе быў.

Маладзіца адна маўчала.

— Ну а ты выхадныя як правяла? — спыталі ў яе.

— Цудоўна, — усміхнулася тая. — Мы з каханым з'ездзілі ў лес, назбіралі грыбоў.

— А муж дзе быў? — пачула праз паўзу.

— Дык са мной жа, у лесе, — не зразумела жанчына. — Я ж кажу: мы ўдваіх з каханым мужчынам...

Тост (жаночы варыянт): вып'ем жа за тое, каб нашы каханыя сталі нашымі (крый бог, не чужымі!) мужамі, а нашы мужы — засталіся каханымі.

Тое ж — з келіхам, за сталом — можна сказаць і пра жонак. А пакуль...

Перад святам у краме адзін вайсковец духі выбіраў: прынюхваўся сам, раіўся з прадавачкай. Тая шмат прапаноўвала.
А нарэшце сказала:

— Бярыце вось гэтыя — бяспройгрышны варыянт! Вашай каханай — гарантыя — спадабаюцца!

— Гэта не каханай, — буркнуў мужчына. — Гэта жонцы.


Час на роздум

Амаль па Блоку: ноч, вуліца, аптэка. За правізараў, што цалкам лагічна (бо ходзяць тут розныя...), двое маладых мужчын. Той, да якога звяртаюся, уважліва слухае, нешта ўдакладняе, раіць і нарэшце разлічвае.

— Дзякуй, — кажу яму я.

Пожалуйста, — гэта ён мне.

— А маглі б, — уздыхаю, — сказаць «Калі ласка».

Сыходжу — адказу не чую. Ды і ці быў ён? Але ж хлопец хоць на хвіліну, можа, задумаўся?

Над тым, у прыватнасці, што, жывучы ў Беларусі, і чуў, і ведае не толькі гэтае слова, — мог бы казаць... Дык чаму...

Пуста ў аптэцы — ноч.

Час на роздум.


Маўчком

На лецішчы новая шафа. Гэта ж падстава для таго, каб перабраць рэчы са старой: многае, «пагрэўшы ў руках» («вещь — это знак, у каждой вещи с годами возникает голос вещий»), пакласці на паліцу, нешта — у рамонт, бліжэй да швейнай машынкі ці нават на сметнік...

А нешта — раптам памераць, пакруціцца перад люстэркам ды прызнаць, што рэч — яшчэ добрая, модная, што рана яе «ў ссылку»...

Штодня «клапатлівы» дзядзька з рэкламы пытаецца пра апраткі, што мы ссылаем на дачу.

І ніхто не пытае пра тыя, што з той ссылкі вяртаем дамоў.


Як ёсць

Зіма, дарога. Побач — кідкая абвестка. Тут, маўляў, на лініі Сталіна, з 23 снежня — рэзідэнцыя... Дзеда Мароза.

Меў рацыю класік: усё змяшалася...


Не свечка паўстане прад Богам...

...З плошчы Коласа на вуліцу Казлова можна даехаць на трамваі. А можна прайсці — старымі дварамі — міма Вайсковых могілак і любімай царквы...

Альбо — не міма.

І тады, накінуўшы хусту, купіць на ўваходзе свечкі, перахрысціцца, моўчкі (як некалі з мамай) пастаяць ды падумаць...

А ўрэшце — паставіць свечкі. Спярша — за спачын (яе... ды іншых) і неяк міжволі, раптам заўважыць, што тут, у царкве, усе як адзін — спрэс падобныя твары... І вочы...

Не свечка паўстане прад Богам — паўстане душа.

Валянціна ДОЎНАР

dounar@zviazda.by

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

 «Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам супрацьстаяць няпростым выклікам часу».

Грамадства

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

​Колішняя Беларуская ваенная акруга лічылася адной з самых магутных у СССР.

Грамадства

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

«Калі ў вас адкрыўся рот, каб накрычаць на дзіця, спыніцеся хоць на секунду…» 

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі.