Вы тут

«Суддзі ведаюць не ўсе правілы, але правяраюць пазногці перад матчам»


Беларус расказвае пра турэцкі гандбол.

Аляксандр Пацыкайлік пачаў сваю кар'еру ў мінскім «Аркатроне», пазней у яго паслужным спісе з'явіцца СКА, «Вікторыя-Рэгія», «Кронан» і «Гомель». У 2015-м гандбаліст вярнуўся ў стан армейцаў, дзе правёў два сезоны, а ў 2016-м разам з нацыянальнай зборнай паспяхова выступіў на чэмпіянаце Еўропы ў Польшчы. У канцы мінулага сезона гулец вырашыў адправіцца па першы легіянерскі вопыт, так на яго кар'ернай геаграфічнай карце з'явілася Турцыя.


Аляксандр і бразільскі гулец Дэвід Клерыстан.

— Пасля заканчэння сезона 2016/2017 разглядаў варыянты ў Швейцарыі і Румыніі, але канкрэтных прапаноў не было, а з Турцыі на мяне выйшлі хутка, агаварылі ўмовы кантракта і літаральна за пару дзён пытанне было вырашана. Аб турэцкім чэмпіянаце ўжо трохі чуў, да мяне там ужо выступалі Дзмітрый Чыстабаеў, Аляксандр Маркелаў і Яўген Сямёнаў. Ведаў, што гандбол там няпросты, у першую чаргу не з боку гульні, а з пункту гледжання чалавечых адносін. Калі трапіў у гэтую «кашу», адчуў усё на сабе.

«Лідар чэмпіянату — «Бешыкташ», але наогул турнір вельмі непрадказальны»

Аляксандр выступае за клуб, аднайменны пасёлку, у якім знаходзіцца, — Азізэ, ён размешчаны прыкладна за 15 км ад Эрзурума.

— Да ад'езду ў Турцыю палохалі, што ў гэтым мястэчку вельмі суровыя зімы: -25, а можа быць і яшчэ больш холадна. Ён знаходзіцца ў гарах. Днём сонца свеціць пастаянна, але снег не растае, зямля за ноч становіцца літаральна ледзяной. А летам у Азізэ горача, там знаходзіцца курорт з лячэбнымі водамі, прыязджае шмат пажылых людзей. Я таксама пабываў у гэтых басейнах, але яны не асабліва ўразілі. Наогул, глядзець там няма чаго, праводзіць вольны час няма дзе, у выхадны мог з'ездзіць у Эрзурум, гэта досыць буйны горад з вялікімі крамамі і кафэ. У 2011 годзе там праводзілася зімовая Універсіяда, цяпер турысты часта прыязджаюць у Эрзурум, каб пакатацца на лыжах, для гэтага ёсць усе ўмовы.

Каманда ў «Азізэ» атрымалася даволі інтэрнацыянальная, акрамя беларуса ў ёй два ўкраінцы, два тунісцы, бразілец і прадстаўнікі Балкан.

— Больш за ўсё, вядома, наладзіліся адносіны з украінцамі, але і з бразільцам пасябравалі. З мясцовымі хлопцамі таксама, многія з іх гатовыя прыйсці на дапамогу ў любых сітуацыях.

У мінулым сезоне клуб Аляксандра заняў 5-е месца ў мясцовым чэмпіянаце, сёлета асноўнай задачай «Азізэ» з'яўляецца захаванне месца ў вышэйшым дывізіёне.

— У мінулым сезоне ў іх быў нядрэнны склад — у асноўным расіяне і ўкраінцы, гульцы добра знаходзілі агульную мову на пляцоўцы, таму і вынік быў. Мы зараз выступаем не так паспяхова і, на жаль, знаходзімся ў канцы турнірнай табліцы. Зразумела, што лідар турэцкага чэмпіянату — «Бешыкташ», але наогул турнір у іх вельмі непрадказальны, складана прадбачыць зыход паядынку, таму што слабы можа лёгка перайграць моцнага. Часта, дарэчы, гэтаму спрыяе непрафесійнае судзейства. Калі ў матчы сустракаецца каманда, складзеная з туркаў, супраць каманды, дзе большасць легіянераў, рэферы не будуць хаваць сваёй прадузятасці. Наогул, часам такая сітуацыя моцна раздражняе, турэцкія суддзі не ведаюць многіх нюансаў правілаў, тым больш новых, сутыкаліся з гэтым не раз. Але затое даходзіла да такога, што рэферы правяралі ў нас даўжыню пазногцяў. Перад матчам з «Гёстэпа» паставілі каманду ў лінейку, як школьнікаў, і сталі вывучаць нашы рукі. Вось цікава, калі б пазногці былі даўжэйшыя, чым трэба, што прыйшлося б рабіць? Сядзець на лаўцы і кусаць іх?.. Не ўпэўнены, што ў гандболе наогул ёсць такое правіла.

«Яны хварэюць вельмі шумна, я такога яшчэ не бачыў»

Многія туркі гульню ў гандбол сумяшчаюць з працай або вучобай, таму на трэніроўкі ў іх застаецца не так шмат часу.

— У суботу звычайна мы гуляем матч, пасля чаго мясцовыя раз'язджаюцца па дамах, ім даюць 3—4 выхадныя дні, якія тыя трацяць на працу ці вучобу. У нас у камандзе, напрыклад, ёсць два гульцы, якія працуюць настаўнікамі. У цэлым гэта, вядома, непрафесійна, і зразумела, што з такім падыходам наўрад ці будзе дасягнуты высокі вынік. Часам у мяне складаецца такое адчуванне, што яны не разумеюць: калі ты хочаш кагосьці перамагчы, то трэба рыхтавацца да гульні не 1—2 дні.       

Нягледзячы на тое, што найбольш папулярным для балельшчыкаў у Турцыі з'яўляецца футбол, гандбольныя матчы таксама рэдка застаюцца па-за ўвагай фанатаў.

— Яны там дзікія. Туркі і самі па сабе людзі вельмі эмацыянальныя. Мне расказвалі, што прыхільнікі «Гёстэпа» могуць закідаць каманду сапернікаў, была сітуацыя, калі гульцоў «Бешыкташа» штурхалямі выганялі з пляцоўкі. Я гэтага не бачыў, наша гульня з гэтым клубам праходзіла ў будны дзень, таму, магчыма, пашанцавала. Хоць у аэрапорце нас усё роўна сустракалі паліцэйскія з аўтаматамі.

І за астатнія клубы туркі хварэюць вельмі шумна, я такога яшчэ нідзе не бачыў. На пляцоўцы абсалютна не чуваць, што кажуць табе партнёры па камандзе.

На адной з гульняў знікла святло на хвілін 25, і ўвесь гэты час фанаты крычалі, у мяне ўжо пачалі балець вушы. Вельмі часта з-за паводзін балельшчыкаў гульні нават спыняюць.

З моўнымі праблемамі беларус не сутыкнуўся, хоць на турэцкай за паўгода ён так і не загаварыў.

— Калі б я жыў у нумары з туркам, а не з украінцам, то, магчыма, і вывучыў бы турэцкую, а так ведаю толькі асобныя словы, прыкладна ўяўляю, пра што ідзе гаворка на трэніроўках. Першы час трэнер размаўляў і на англійскай, і на турэцкай, цяпер толькі на роднай для іх мове. На пляцоўцы ў асноўным размаўляем на англійскай, таму асаблівых праблем не ўзнікае.

«Расіяне і ўкраінцы прыносілі сала на вячэру»

Аляксандр адзначае, што ў штодзённым жыцці туркі сур'ёзна адрозніваюцца ад беларусаў.

— У нас людзі звычайна кажуць як ёсць, а туркі вельмі хітрыя, будуць хадзіць кругом і навокал, у выніку могуць падмануць і думаюць, нібыта гэта не прыкметна. За паўгода так склалася, што я не схільны давяраць іх словам. Хоць у гэтай нацыі, вядома, ёсць і свае плюсы, напрыклад, калі зайсці ў кафэ, цябе заўсёды прымуць вельмі прыязна, ветліва, бачаць, што іншаземец, падыдуць, спытаюць, як справы, у крамах могуць зрабіць падарунак.

У цэлым у гэтай камандзе я сутыкнуўся з людзьмі розных нацый і вельмі цікава было назіраць, наколькі яны розныя. Тунісцы, напрыклад, не асабліва дысцыплінаваныя, могуць спазніцца на вячэру на хвілін 20, у нас такое недапушчальна. Бразілец наогул жыве ў нейкім хаосе, спіць у вопратцы, гатуе ежу ў пакоі на плітцы, тут жа па нумары раскіданы брудны посуд. У балканцаў свае дзівацтвы.

Па назіраннях гульца, вялікія гарады ў Турцыі больш арыентаваны на Еўропу, а вось
у маленькіх яшчэ засталіся нацыянальныя традыцыі.

— У нашым пасёлку жанчыны і дзяўчаты ходзяць цалкам захутаныя ў вопратку, а вось у сучасных гарадах апранаюцца гэтаксама, як і ў нас. Ёсць дастаткова сімпатычныя дзяўчаты, яны, як правіла, на дарагіх машынах, з забяспечанымі мужчынамі. Заўважыў, што калі турэцкая дзяўчына прыгожая, дык будзе вельмі патрабавальнай у плане заляцанняў і адносін.

Дарэчы, у Турцыі не так проста трапіць у начны клуб, заходзіць туды можна толькі з дзяўчынай, а замежнікам трэба мець хоць бы некалькі прадстаўніц прыгожага полу на кампанію. Кажуць, такія меры прыняты, каб пазбегнуць канфліктаў паміж мужчынамі.

Прывыкаць гандбалісту прыйшлося не толькі да іншага ўкладу жыцця, але і да мясцовай кухні.

— Напачатку набраў у вазе, а потым пайшоў вялікі спад. У гасцініцы, дзе жывуць легіянеры, кормяць абы-як і мала. Мяса часам можна атрымаць толькі на вячэру, і то пару невялікіх кавалачкаў. Гарнір — гэта звычайна бульба, макароны або каша, падобная на тую, чым кормяць у нас жывёл. Практычна ўся ежа вельмі вострая. Выключэннем былі вячэры з кіраўніцтвам клуба, дзе можна было пакаштаваць мясцовы кебаб і нядрэнна прыгатаваную ялавічыну. Кажуць, туркі не ядуць свініну? Мне казалі, што яны і алкаголь не ўжываюць, але калі мы былі на выездзе ў Анталіі, нам зрабілі выхадны, аказалася, што п'юць, і нямала. Таму не выключаю, што і свініну яны ядуць.

Летась, калі было дрэннае харчаванне, расіяне і ўкраінцы прыносілі сала на вячэру і спакойна яго елі. Мы сябе так не паводзім, калі не наядаемся вячэрай, прыходзім і ямо каўбасу і сала, прывезеныя з дома, у сябе ў нумарах.

Калі ў цэлым ацэньваць паўгода ў Турцыі, то для беларуса гэты час склаўся неадназначна.

— Спачатку мала выпускалі на пляцоўку, нешта не атрымлівалася, было складана. Нейкі час не выплачвалі заробак, гэта таксама не дадавала пазітыву. Хоць псіхалагічна і было цяжка, але я ніколі не гуляў абы-як, ставіўся да гульняў сур'ёзна, таму што хацелася перамагаць.

Дар'я ЛАБАЖЭВІЧ

lobazhevich@zviazda.by

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Асноўная задача — захаваць біялагічную сям'ю

Асноўная задача — захаваць біялагічную сям'ю

«Звязда» звярнулася па каментарыі аб рэалізацыі Дэкрэта Прэзідэнта № 18 да старшынь профільных камісій абедзвюх палат Нацыянальнага сходу Беларусі.

Грамадства

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Жанчыну, якая здолела не толькі вярнуць дзіця з прытулку, але і далей выхоўвае яго, знайсці аказалася не проста. 

Грамадства

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Люты больш нагадвае пазачарговы вясновы месяц.

Грамадства

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Калі звычайныя кнігарні працуюць па формуле «кніга — чалавек», то букіністычныя трымаюцца на прынцыпе «людзі — кнігі — людзі».