Вы тут

Казачная нявеста запрашае ў чароўны свет


«Нявеста для Базыля» — так называецца новы зборнік, што нядаўна пабачыў свет у выдавецтве «Мастацкая літаратура» ў папулярнай серыі «Беларуская аўтарская казка» (укладальніца Аксана Спрынчан). Апрача добра вядомых аўтараў, што даўно плённа працуюць у названым жанры, прадстаўленыя аўтары, якія толькі пачынаюць свой «казачны» шлях. І, мяркуючы па ўсім, з заяўкай на поспех. Іх нельга назваць пачаткоўцамі, бо ўсе ўжо маюць пэўны досвед у літаратуры. Хутчэй — новая хваля, яны нясуць новыя ідэі, свежыя вобразы ў дзіцячую літаратуру.


У кнізе прадстаўлены розныя казкі адзінаццаці аўтараў. З добра вядомых імёнаў — Генадзь Аўласенка, Анатоль Зэкаў, Серж Мінскевіч, Віктар Шніп і Алег Аблажэй. Творы моцна розняцца паводле тэматыкі. Калі ў рачных прыгодах Генадзя Аўласенкі цікава назіраць за жыццём рыб у вясковай рэчцы, то казку Анатоля Зэкава «Як хлопчык Кастусь з ліфтам паразумеўся» можна аднесці хутчэй да лёгкай дзіцячай фантастыкі. А поўную чараўніцтва гісторыю Сержа Мінскевіча «Чорная закавыка» варта запісаць да фэнтэзі: тут і чараўніцы, і феі, і размовы са змеямі і птушкамі. Казка ад Віктара Шніпа нагадвае прыгожы міф пра няроўнае каханне, які пераносіць у часы князёў і князёўнаў. А рамантычная гісторыя Алега Аблажэя — з рыцарамі, прыгожымі дамамі і каралямі — знаёміць з наравістай гераіняй, якая паводзіцца насуперак загадам тырана-караля.

Не менш цікавыя, створаныя на любы густ, і казкі аўтараў-пачаткоўцаў. Напрыклад, яшчэ адна гісторыя пра каханне — фэнтэзійная казка «Жаўнер i вужалка», дзе вас чакаюць прыгоды і сустрэчы з персанажамі беларускага фальклору — злыднямі, Вужыным Каралём і яго прыгажунямі дочкамі вужалкамі. Дзеля кахання да адной з іх адважны жаўнер гатовы прайсці праз усе выпрабаванні, нават пазмагацца з ліхадзеямі. Чакае чытача прыгодніцкая сустрэча з міфалагічнымі героямі і ў казцы «Змеева Дуброва» Юльяны Пятрэнкі, якая апавядае яшчэ пра тыя далёкія часы, «калі воўк авечак пасвіў і рыбы міжсобку размаўлялі». Тут не толькі Князь Змяіны, але і пачвара падземная Жыж, і багіня смерці Паляндра са сваімі сёстрамі. Страшна і цікава, нават хутчэй страшна цікава.

Выдуманыя гісторыі ўдала мяжуюць з гісторыямі амаль рэальнымі, але ад таго не менш казачнымі. Таццяна Барысюк прапануе чытачам сваю казку «Дванаццаць подзвiгаў пацучыхi Дусi», прысвечаную рэальнай пацучысе Дусі Трэцяй, якая з цікавасцю чытае «Жаночны каляндар» і «Паэтыч ны слоўнік», разважае па-філасофску і да спраў ставіцца з «навуковым падыходам». Адразу некалькі гісторый пра жывёльны свет, але ўжо дакладна казачных, прапануе і Мікола Кандратаў: як чалавек і бабёр сябравалі ды дапамагалі адно аднаму і пра каханне бусла i жабкi, якая напрыканцы казкі ператвараецца ў прыгажуню буслiху. Не забыліся і на чаканне вясновага сонца доўгімі зімовымі вечарамі: Ігар Кузьмініч апавядае, хто прывёў вясну і чаму коцікі вярбы — вясновы знак.

Галоўная ж казка — «Нявеста для Базыля» Галіны Пшонік — гэта цэлая фэнтэзійная гісторыя, у якой лялькі ажываюць і паводзяць сабе як людзі: высвятляюць адносіны, выбаўляюць адно аднаго, рамантуючы сяброў пасля таго, як іх паламалі дзеці. Нават маюць сваіх амаль міфічных герояў, як выдатны асілак Севярын. Лялькі на чале з Базылём падарожнічаюць па пакоі сваёй гаспадыні дзяўчынкі Яначкі, як па казачным каралеўстве ў пошуках зняволенага асілка, што дапаможа навесці парадак у лялечным каралеўстве. Напрыканцы гісторыі нявестай Базыля становіцца звычайная добразычлівая лялька Наста, а не прыгажуня Матыльдачка, а лялькі навучаць сваю гаспадыню сачыць за цацкамі і больш ніколі не ламаць іх.

 Асобна варта адзначыць і аздабленне кнігі, над якім працавалі сем мастакоў. Мастацкі рэдактар кнігі — Надзея Барай. Вокладку ўпрыгожвае выява вужалкі — ілюстрацыя да казкі «Жаўнер i вужалка» Элеаноры Ляхновіч. Казку «Забароненая сукня», якой і распачынаецца зборнік, аздобіў сам аўтар — Алег Аблажэй. Казачны настрой ствараюць і ілюстрацыі Міхася Дайлідава, Вольгі Дзятко, Валянціна Макаранкі.

Алег ГРУШЭЦКІ

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.