Вы тут

Фёдар Гурыновіч. Платы — як цымбалы…


Гурыновіч Фёдар Фёдаравіч нарадзіўся 15 верасня 1950 года ў вёсцы Крывічы на Салігоршчыне. Скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1981). Працаваў сакратаром камсамольскай арганізацыі будаўнічага ўпраўлення, мастаком-афарміцелем, карэспандэнтам раённай газеты, дырэктарам краязнаўчага музея. З 1986 г. — у газеце «Калійшчык Салігорска»: карэспандэнтам, адказным сакратаром, рэдактарам.


Аўтар кніг паэзіі і прозы для дарослых і дзяцей: «Хлеб і соль» (1980), «Шматгалосая кветка» (1983), «Вішня цвіце» (1992), «Пад знакам Дзіяны» (1995), «Птушыная азбука» (1997), «Сто хрустальных родничков» (2000), «Рэчка» (2003), «Застаецца вера» (2010), «Соловей» (2014) і інш.

Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Янкі Маўра (1997).

 

Фёдар Гурыновіч. Платы — як цымбалы…

 

Прысак

 

Стары канал, заціснуты ў хамут

Гарбатага мастка; вады істужка,

Андатрамі раскрытыя ракушкі,

Як пудраніц бліскучы перламутр.

 

Бабрамі спілаваны праз адну —

Таполі на пасадцы ўсцяж канала.

Над імі сонца позняе канае,

І за сабой я доўгі цень цягну.

 

Падыспадам пяшчотнага лісця

Таполяў вусны грэе хрыплы вецер.

І незабудкі — бы ўспамін аб леце —

Між ломкіх промняў рыжага трысця.

 

Злагоджаны цяплом цялячых пысак,

Бярэцца поплаў срэбраным імхом;

І сум шчымлівы навявае прысак,

Пакінуты вясковым пастухом.

 

Вугольчык тлее шчэ адзін-адзіны.

Я каблуком расшавялю яго

І пук травы сухой у попел кіну.

І ўдзячна заўсміхаецца агонь.

 

 

Кулік

 

Ён ляцеў, кастрычнікам сасланы,

З дзюбаю крывой цыбаты птах.

А пад ім руднік свяціўся слаба

І скрыпелі тросы на капрах.

 

Ён лажок пакінуў, дзе вясною

Па расе за маткаю хадзіў.

І цяпер над шахтай саляною

У бязмежжы шэрым плыў адзін.

 

Ён крычаў пранізліва, трывожна.

Мо сваіх суродзічаў гукаў? —

Бо ад чарады адстаў; а можа,

Гэта быў апошні з магікан.

 

Шчэрыліся, вострыя, як скалы,

Тэрыконы ў цемрадзі пад ім.

І атрутным воблакам пускалі

Трубы ў неба свой ружовы дым.

 

Толькі што закончылася змена.

Клець наверх ляцела з-пад зямлі,

І шахцёры ў горад свой каменны

Клопаты бясконцыя няслі.

 

Кашлялі, смакталі цыгарэты,

Тэхнара вінілі за пралік…

І ніхто і знаць не знаў, што гэта

Праляцеў над шахтаю кулік.

 

 

Спас

 

Няспешна Спас святочны настае.

Скрыль мёду ў белай місе на стале,

Як сплаў бурштыну з золатам чырвонам.

Нагадваецца Балтыка, Чурлёніс,

Шум хваляў і рухомыя пяскі,

І медны колер хвояў шапаткіх.

Аса кругі над місай наразае.

Васковых сотаў готыка скразная,

Нібы ў архітэктуры стыль мадэрн.

І ў той жа час, як вечная мадэль,

Зямлёй і небам створаная ў працы,

Чым Бог і нам дазволіў карыстацца…

Аддаць павагу Спасу і сталу

Прыйшоў пчаляр; і вілкаю з вашчыны

Дастаў замураваную пчалу,

Нібыта кулю ўрач аперацыйны.

Дапіў са шклянкі цёплае віно

І пакасіўся на асіны танец,

І пстрычкай ногця збіў пчалу ў акно.

І смачна аблізаў салодкі палец.

 

 

Асавякі

 

У асінніку шапаткім

Пад наміткаю дрэўцаў стрункіх —

Маладыя асавякі,

Крутабокія, як матрункі.

 

Са сцяжыны ў траве густой

Зробіш крок і знянацку айкнеш:

Гэты жоўты зусім, а той —

Велікодным чырвоным яйкам.

 

Мацакі ўсе — ну як адзін!

Зграбных шапак літая пругкасць.

Як азартна ў грыбы хадзіць!

І як весела іх абстругваць!

 

Як прыемна ў такім ляску,

Што даверыў свае сакрэты,

Перакласці з рукі ў руку

Таямнічую ношу гэту.

 

Да машыны ісці пасля,

Несці поўненькае вядзерца,

Уздыхаючы спакваля:

Ах, ці хутка зноў давядзецца…

 

 

Непагадзь

 

Зашкліла ўсю пространь

Жарства непагоды.

Дабіцца не проста

З нябёсамі згоды.

 

Галосіць і стогне

Усё наваколле.

Спалохана ў стойлы

Забіліся коні.

 

Пад музыку Баха

Раз’юшана ў бубны

Бляшаныя дахі

Грымяць, як трыбуны.

 

Здзірае кастрычнік,

Касцісты і юны,

З апор электрычных

Гітарныя струны.

 

Вятрыска галодны

Шматае ганебна

Тугія палотны

Суконнага неба.

 

Цярэбіць каралі

Рабінаў цыбатых

І перабірае

Платы, як цымбалы.

 

У гнёздах сарочых

Хіхікае й вые,

І ў хлеўчыку смокча

Каровіна вымя. 

 

 

Перад зімой

 

У шэрані азіміна і поплаў,

І ўся далечыня ў дрымотным дыме,

Нібыта неастылы з печаў попел

Рассыпалі за вёскай гаспадыні.

 

Худыя дрэўцы ўхутаны ядлоўцам,

І выслана пасцель для вінаграду.

Ды толькі ўжо ні плугу, ні рыдлёўцы

Заснуўшая зямля зусім не рада.

 

Яна за плуг чапляецца і вязне,

Нібы яе змяшалі з алебастрам.

А пад акенцам пачарнелай лазні

Балюча нейк яшчэ бялеюць астры.

 

Каняга спатыкаецца раз-пораз

І ўсё губой пафырквае адвіслай.

І толькі чалавечы хрыплы голас

Яе ізноў вяртае ў рэчаіснасць.

 

Махрой араты пахне і сівухай;

Махае ён уладна хвосткай пугай…

І белыя ляцяць з нябёсаў мухі,

І ўжо не растаюць на ручках плуга.

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Надзея для Вары

Надзея для Вары

Калi хварэюць блiзкiя, гэта заўсёды гора, але няма гора большага, чым калi хварэюць дзецi. 

Грамадства

Андрэй Раўкоў: Я не марыў быць генералам

Андрэй Раўкоў: Я не марыў быць генералам

Мiнiстр абароны — пра складаны шлях да генеральскiх пагонаў, перспектывы развiцця беларускай армii i мiрнае неба над галавой.