Вы тут

Як рыхтавалі супрацоўнікаў міліцыі ў даваенныя гады


У гісторыі міліцэйскай адукацыі Беларусі ёсць знакавая падзея, якая да сённяшняга часу застаецца малавядомая. Менавіта ад яе пачаўся адлік прафесійнага міліцэйскага навучання ў нашай краіне. У 1921 годзе былі арганізаваны першыя курсы для падрыхтоўкі супрацоўнікаў міліцыі — «для каманднага складу Міліцэйскай службы пры Галоўным упраўленні рабоча-сялянскай міліцыі ССРБ».


Штамп Міліцэйскай школы пры Упраўленні міліцыі і крымінальнага вышуку НКУС БССР.

Арганізацыя міліцыі ў Беларусі як пастаяннага штатнага дзяржаўнага органа, пабудаванага на прафесіянальнай аснове, фактычна пачалася з восені 1920-га, пасля пераходу рэспублікі да мірнага будаўніцтва са стварэннем паўнавартаснай сістэмы бальшавіцкіх органаў улады і кіравання. Бо, як вядома, у 1917—1920 гадах на тэрыторыі Беларусі не сціхалі ваенныя дзеянні. Таму відавочна, што арганізацыя міліцыі ў Беларусі ў гэты час мела непастаянны характар і адбывалася на тэрыторыях, дзе часова ўсталёўвалася савецкая ўлада.

Стварэнне штатнага прафесіянальнага апарату савецкай міліцыі, якое разгарнулася ў 1921 годзе, безумоўна, патрабавала высокапрафесійных кадраў. Пытанне іх падрыхтоўкі разглядалася 13 сакавіка 1921 года на пасяджэнні калегіі Народнага камісарыята ўнутраных спраў (НКУС) ССРБ. (Як вядома, Галоўнае ўпраўленне рабоча-сялянскай міліцыі (Галоўміліцыя) ССРБ на правах самастойнай структурнай адзінкі ўваходзіла ў склад рэспубліканскага НКУС.) Калегія прымае рашэнне аб адкрыцці курсаў па перападрыхтоўцы міліцыянераў.

27 ліпеня 1921 года з'яўляецца гістарычны загад № 83с, падпісаны выконваючым абавязкі начальніка Галоўміліцыі ССРБ Філіпам Варганавым і начальнікам палітсакратарыята Галоўміліцыіі Леанідам Лявонавым і зацверджаны наркамам унутраных спраў Язэпам Адамовічам. Ён быў прысвечаны арганізацыі пастаянных «курсаў каманднага складу Міліцэйскай службы пры Галоўным упраўленні рабоча-сялянскай міліцыі ССРБ». У дадатках да загада былі зацверджаны: Палажэнне аб курсах, план і праграма, расклад заняткаў і штаты. Іх планавалася адкрыць не пазней 15 жніўня 1921 года, але фактычна яны пачалі працаваць у кастрычніку. Як вынікае са справаздачных дакументаў аб дзейнасці міліцыі Беларусі за 1921 год, набор курсантаў пачаўся 15 верасня.

Курсы былі чатырохмесячныя, але «ў сілу распараджэння начгалоўміліцыі з прычыны крайняга недахопу камскладу міліцыі» першы датэрміновы выпуск курсантаў адбыўся ўжо ў студзені 1922-га. У гэтым жа годзе на базе курсаў ствараецца першая адукацыйная ўстанова для прафесійнай падрыхтоўкі кадраў міліцыі — школа міліцыянераў пры Галоўміліцыі ССРБ, якой у 1925 годзе прысвоілі імя першага начальніка Мінскай народнай міліцыі М. В. Фрунзэ (далей — школа). Школа дзейнічала ў 1920—1930-х гадах. У другой палове 1920-х яна афіцыйна называлася «міліцэйская школа пры Упраўленні міліцыі і крымінальнага вышуку НКУС БССР», або «школа міліцыі імя Фрунзэ» (назвы засведчаныя на афіцыйных штампах гэтай установы). З 1923 па 1930 год школа выпусціла больш за 500 супрацоўнікаў малодшага каманднага складу міліцыі. З 1931 года перайшла на падрыхтоўку сярэдняга начальніцкага складу.

Сёння ў Мінску захаваўся будынак, у якім месцілася першая міліцэйская школа Беларусі. Ён знаходзіцца на праспекце Машэрава, якраз насупраць Акадэміі МУС, якая ў навучальным аспекце фактычна з'яўляецца пераемніцай згаданай школы. Пры гэтым варта заўважыць, што афіцыйная дата, з якой вядзе свой пачатак Акадэмія: 16 мая 1958 года — дзень стварэння Мінскага аддзялення завочнага навучання Вышэйшай школы МУС СССР, не ў поўнай меры адпавядае гістарычным рэаліям. Дата 27 ліпеня 1921 года ў большай ступені заслугоўвае быць сапраўднай датай нараджэння Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь, паколькі менавіта з яе пачалося сапраўднае прафесійнае навучанне асабовага складу беларускай міліцыі.

Юры КУР'ЯНОВІЧ

Загаловак у газеце: Першыя міліцэйскія

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама адмеркаваў рэзанансную тэму раскопак на тэрыторыі гета.

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.