23 Верасень, нядзеля

Вы тут

«Мала твор намаляваць, — трэба і людзям паказаць...»


Можа, анекдот, а мо і насамрэч было: сужэнцы ўдваіх вярталіся з гулянкі. «Ты праўду казала, — нарэшце згадзіўся муж, — добра, як на Новы год ды мала п'еш. Можна ўсіх праведаць, павіншаваць, на цвярозую галаву добрае кіно паглядзець... Давай і стары Новы год так адзначым?» Жонка ў адказ: «Ды пабойся бога... Глянь у мабільнік на чысло... Там люты ўжо».


І сапраўды, як ні дзіўна, люты. Але ж папярэдні конкурсны здымак (кіньце вочкам на верхні) друкаваўся ў снежні («Звязда» за 12.12.2017), свет чакаў навагоддзя, рыхтаваўся да свят... Не дзіва, што якраз гэтая падрыхтоўка і ўбачылася на здымку:

Падарункі шле Пахом:

Тут зіма — суседу ў дом.

Жонцы

(дужа будзе рада!) —

Шапка з норкі

на Каляды,

Дзецям — лыжы, палкі,

 санкі,

Цешчы —

сушкі-абаранкі...

Хто з Пахомам

як трымаўся,

Так Пахом

і «адкупляўся».

Што цалкам лагічна, як лічыць спадарыня Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў, хоць і згадвае горкае мужчынскае прызнанне: «Некалі ў дзіцячым садку намалюеш каляку-маляку, падорыш маме на 8 Сакавіка — яна і рада! З жонкай гэты нумар чамусьці не праходзіць».

З таго ж канверта і сумнаватае прызнанне: «Пышна цяпер святкуюцца і Каляды, і Новы год. Людзі робяць падарункі, вешаюць на ялінкі прыгожыя цацкі, купляюць нечуваныя прысмакі. А некалі ж, калі я хадзіла ў школу, — успамінае шаноўная аўтарка, — усё было па-іншаму. Напрыклад, пакуначкі для падарункаў мы рабілі самі: са школьных сшыткаў вырывалі двайныя лісты, тры бакі іх — склейвалі, унізе ды пасярэдзіне малявалі ёлку, цацкі, птушак — хто што ўмеў... Потым Дзед Мароз на школьным ранішніку гэтыя «торбачкі» раздаваў — ужо са жменяй прысмакаў.

Самі дзеці ўпрыгожвалі і ялінкі. Малодшыя з паперы выразалі сняжынкі, іголкай нанізвалі іх на нітку. Паслядоўнасць была такая: сняжынка, кавалачак саломкі, зноў сняжынка... Такім чынам атрымліваліся доўгія гірлянды, якія старшакласнікі вешалі на ёлку.

І ўсе касцюмы, — прыгадвае спадарыня Валянціна, — таксама былі самаробныя: бацькі ды настаўнікі дапамагалі хіба ў нечым складаным...

Усе чакалі свята.

Цяпер трохі не тыя ўжо адчуванні. І не тое чаканне. Але ж ёлку я па-ранейшаму стаўлю і Новы год сустракаю: заўжды — з надзеяй на лепшае».

Ці вам казаць, што часам гэтыя надзеі праўдзяцца, часам — не. Адкуль (і ўсё з таго ж канверта) чарговы варыянт подпісу да здымка:

Пятрусь

для каханай дзяўчыны

Гадамі карпеў

над карцінай.

Дамоў ёй прынёс і...

Кіно:

Дзяўчына за іншым

даўно.

А таму — як трэба разумець — адправіла кавалера (прычым разам з карцінай) туды, адкуль прыйшоў.

І правільна зрабіла. Бо замужам.

Магла быць яшчэ адна ўважлівая прычына, якую ўбачыў на здымку спадар Савосцік з Бабруйска:

Закаханы ў дзяўчыну,

Маляваў мастак карціну.

Толькі дзеўка

не прымае,

Бо сцяны такой не мае.

Адкуль — намёк мастаку: для каханай спачатку патрэбен дом.

Проста гэта сказаць, а вось пабудаваць... За якія, спытаеце, грошы...

Лёгкі хлеб ці мо цяжкі —

Мастакі ёсць мастакі:

Часта іхнія фінансы

Напяваюць ім рамансы —

На любыя галасы...

Так было ва ўсе часы.

...Выйсце? Ёсць!

Аўкцыён:

— Каму зімка?

За мільён?

Пытаецца пра гэта спадарыня Іна Алісевіч з Уздзеншчыны.

Другая прычына, па якой спадары-гаспадары не будуюць дамы (нават для вельмі каханых!), — звычайнае гультайства. Паводле аднаго стараватага анекдота, жонка чарговы раз пытае ў мужа: «Ну калі ты ўжо дзверы ў прыбіральні паставіш?» Ён у адказ: «А што там красці?»

Там і сапраўды... А вось у майстэрні... Злодзей, які захрас у фортцы на першым паверсе, у міліцыі не змог растлумачыць, дзе яго збілі — на вуліцы ці ў кватэры. А колькі яшчэ «не збітых», не злоўленых?! Не вам казаць:

Калі раптам пільнасць

мастака пакіне,

То прыладзяць ногі

не адной карціне!

Дарэчы, яны, тыя ногі (можна яшчэ раз глянуць на здымак) здзівілі не толькі спадарыню Іну. Карціна, якая ходзіць, уразіла і спадара Віктара Сабалеўскага з Узды, які паглядзеў на яе вачыма даішніка:

Паставы — разявіў рот,

Вонкі лезуць вочы:

Сярод дня, на пераход...

Дрэвы цугам крочаць.

Нават піва ён не піў

І не знаў знямогі,

Але ж бачыць —

не прысніў:

Гурбы маюць ногі!

Хто іх «прырабіў»? Не вам казаць, ёсць такія спецыялісты, нават «мастакі». Пра іх якраз і піша спадар Мікалай Старых з Гомеля: «У рэпертуары гурта «Крамбамбуля» была жартоўная песня «Госці» і там такія радкі (прыводжу на слых):

А з музею госці ўпотай

Знеслі пару кулямётаў.

Кажуць:

«Гэта нам карысна

У змаганні

з глабалізмам».

Конкурсны здымак, — працягвае спадар Мікалай, — натхніў мяне на працяг гэтай песні:

Ну а што было далей?

Госці зноў пайшлі

ў музей,

Пабылі там тры хвіліны,

Спрытна выкралі

карціну.

Калі ўдасца з ёй

схавацца,

Будуць з кліматам

змагацца.

Перамогуць ці не — справа дзясятая, але ж паспрабуюць, таму што трэба нешта рабіць, бо (паводле спадара Віктара Сабалеўскага):

«На лыжню б...» —

наш Янка марыць,

А зямля — без снегу,

І мароз не ўладарыць —

Можна ў тэпцях бегаць...

Пра зіму такім пейзажам

Небу нагадаем:

Можа снегу трохі ляжа?

Толькі б не ў маі!

Пра яго ж, той памятны, леташні, і радкі спадара Міколы Кісяля з Мінска:

Тут не дзіва і не цуд:

Валакуць зіму на суд,

Бо за дурняў нас трымае:

То не йдзе, а то — у маі.

На жаль, не ў памяці, што канкрэтна абяцалі тады сіноптыкі?..

А зрэшты, якая розніца, бо яны ж ніколі не памыляюцца: яны проста блытаюць дату і месца. Адкуль, як прызнае спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў:

Зноў сіноптыкі

ў праколе,

Таму й твары пахавалі:

Ні сняжыначкі на полі

(Яны гурбы абяцалі)...

Ну й цярплівы мой

народ,

Бо вось так —

не першы год.

Фота Анатоля Клешчука.

Зменам у клімаце, у порах года прысвяцілі свае прыгожыя радкі (варыянты подпісаў да здымка) і іншыя аўтары. Спадарыня Валянціна Гудачкова:

Зіма забавілася дзесьці:

Прыйсці да нас —

не блізкі свет.

Але ж адправіла

прынесці

Тым, хто чакае,

свой партрэт.

Спадарыня Наталля Шкут з вёскі Прудок Светлагорскага раёна:

Не парушаючы

правілы руху

Ціха, па зебры,

крочыць зіма.

Хай забірае з сабой

завіруху,

Снег ды мароз...

Хай прыходзіць вясна!

І сапраўды, хай, бо мае рацыю спадарыня Ніна Галкоўская з Гродна:

Час маланкай

пралятае —

Не паспееш і міргнуць:

Толькі зімачку віталі,

А глядзі —

хаваць нясуць.

Яе, зімку?

У спадарыні Гудачковай наконт гэтага ёсць сумненні:

У раме — позняя зіма?

Ці то ранняя вясна?

Для мяне важней

не гэта:

Больш за ўсё чакаю лета!

І ці варта пісаць чаму? Хіба што прывесці радкі спадарыні Алісевіч:

Бізнес рэзка сеў на мель:

Не чакай нас,

Куршавель!

Суцяшальны прыз

для жонкі —

Віды зімняе старонкі.

Хай любуецца — яна. Што да нас, то, паводле сужэнцаў Астроўскіх з Мінска:

Мы

ў край наш улюбёны,

На ўвесь свет

такі — адзіны,

Што любы куток ягоны

Так і просіцца ў карціны!

Вось мастакі і шчыруюць, прычым не толькі ў майстэрнях. Як лічыць спадарыня Вараб'ёва з Асіповічаў:

Мала твор намаляваць, —

Трэба ж людзям

паказаць,

Аплаціць арэнду залы,

Ці паставіць —

ля вакзала...

Куды, паводле спадара Івана Сіманёнка з Пастаў, гэты шэдэўр і «крочыць»:

Мегаполісны пейзаж

Хлопцы ажывілі,

Саматужны вернісаж

Да Каляд адкрылі.

Малявалі тры гады,

Неслі — пешым ходам

Даказалі: сапраўды

Мастакі — з народам!

І былі, і ёсць, бо, на думку спадара Сабалеўскага:

Чуюць хлопцы:

«Супер!», «Брава!»...

І няхай іх дождж лупцуе

Перасоўная выстава

Пяты дзень ужо працуе!

А магла ж (як лічыць спадарыня Чыгрынава з Мінска) і... не адкрыцца, бо:

Не ўлазілі карціны

Ні ў трамваі,

ні ў машыны...

Тут як тут Валодзя

і Вася,

Што заўсёды на падхваце:

Іх тандэм не дужа танны,

Ды не знойдзеце ж

заганы:

Не паломяць, не паб'юць,

Калі толькі... не зап'юць!

Ці — паводле спадара Сабалеўскага — не пойдуць у чарговы загул:

Па любошчах сакавіцкіх

Мужыкі засумавалі:

Сталі мроіцца ды сніцца

Маладзічкі,

дзеўкі-кралі...

Не спалохаць іх

лупцоўкай,

Калатнеча — не чакае:

Ёсць ад жонак

маскіроўка

Крэатыўная такая!

Ну сапраўды: добра ж схаваліся... Могуць, як той казаў, і з лаўкі зваліцца і нічога не пабіць... Каб, паводле спадарыні Любові Чыгрынавай, забяспечыць дабрабыт сям'і:

— Кватэрка малая,

Такая ж зарплата, —

Жонка пілуе:

Жывём небагата.

А муж яе — аспід:

— Карціну куплю,

Як стане шэдэўрам,

Тады й зараблю.

Што трэба, каб стала? Ну, вядома ж, каб намаляваў і прадаў яе па-сапраўднаму таленавіты мастак, каб ён (свят-свят-свят!) памёр, каб пасля гэтага прайшлі гады, а то і дзесяцігоддзі...

Але ж не ў традыцыях рубрыкі завяршаць чарговы агляд на сумнай ноце — тым больш — калі ў пошце конкурсу ёсць іншыя: спадарыня Ніна Бурко з Бярэзіншчыны піша:

«Хто каго?» —

для нас не гулі

З рыфмаваннем

пэўных слоў, —

Для дзяцей і для бабулек

Гэта трэнінг для мазгоў,

Асалода ад чытання,

Часам смех —

ажно да слёз!

І здзіўленне, і яднанне,

І...

навек бывай, склероз!

Вы таксама хацелі б з ім развітацца (альбо не сустракацца)? Тады ўважліва глядзіце на ніжні здымак, прыдумвайце подпіс — дасціпны, кароткі (не больш за восем радкоў) — і дасылайце ў рэдакцыю. А ўжо тут цалкам магчымы... абмен: вы нам — найлепшы подпіс, мы вам — прыз у выглядзе квартальнай падпіскі на дарагую сэрцам «Звязду».

Вось тут і цяпер варта нагадаць, што сярод яго пераможцаў (конкурсу хутка 18!) былі многія з сённяшніх аўтараў: у прыватнасці, спадарыні Валянціна Гудачкова з Жыткавічаў, Любоў Чыгрынава і сужэнцы Астроўскія з Мінска, Ніна Бурко з Бярэзіншчыны, спадары Мікалай Старых з Гомеля, Валерый Гаўрыш з Чавусаў, Віктар Сабалеўскі з Узды...

Цікавыя радкі, на думку і вялікага чытацкага, і малога рэдакцыйнага журы, прапанавалі яны і да мінулага здымка, дзе, нагадаем, былі «хлопцы ў лодцы», якія замест вёслаў «грэблі» рыдлёўкамі (гл. нумар «Звязды» за 12.12.2017). Ся́брам (каб не казаць членам) абодвух журы было ў выніку над чым падумаць! А ўрэшце прызнаць найлепшымі радкі:

Не шкадуе Бог багатых,

Ім таксама шле бяду:

Грэблі грошыкі лапатай,

А цяпер грабуць ваду.

Так што віншуем пераможцу — спадарыню Веру Жук з Гродна! Ёй жа і ўсім аўтарам — шчыра дзякуем... І жадаем: «Хай мацнее год ад года звяз газеты і народа!» — людзей, якія не толькі выпісваюць «Звязду», але і пішуць — у тым ліку вершаваныя радкі да здымкаў. Чарговы — як заўжды дадаецца, на роздум.

Валянціна Доўнар

Ад яе ж заўсёдныя і шчырыя прабачэнні тым, чые радкі на гэты раз не прайшлі досыць строгага адбору, а ўжо ў наступны...

Як той казаў, хто не гуляе, той не выйграе. Ці не так?

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.