25 Май, пятніца

Вы тут

Час актывізавацца прайшоў?


На мінулых выбарах у мясцовыя Саветы дэпутатаў, якія праходзілі ў сакавіку 2014 года, толькі 3,4% кандыдатаў былі вылучаныя ад палітычных партый. Больш за ўсё — ад камуністаў, ліберал-дэмакратаў і партыі «Справядлівы свет».


Фота: sputnіk.by

Сёлета 12 партый вылучылі сваіх кандыдатаў. Беларуская аграрная партыя і Беларуская партыя «Зялёных» — толькі па два ад кожнай. Апазіцыйныя партыі БНФ, Грамада і АГП праявілі сябе крыху актыўней — вылучылі 23, 54 і 71 кандыдата адпаведна. У лідарах, як заўсёды, аказаліся найбольш буйныя партыі — Камуністычная партыя Беларусі, Ліберальна-дэмакратычная партыя і Рэспубліканская партыя працы і справядлівасці — 409, 228 і 177 кандыдатаў адпаведна. Але разам з тым на 18 111 выбарчых акруг зарэгістравана толькі 22 278 кандыдатаў (21 227 з якіх, дарэчы, беспартыйныя). Гэта значыць, у большасці акруг выбары будуць безальтэрнатыўнымі. А партыйныя кандыдаты складаюць толькі 4,7 % ад усіх зарэгістраваных.

Перадвыбарную сітуацыю па просьбе журналіста «МС» пракаментаваў Пётр ПЯТРОЎСКІ, палітычны аналітык, навуковы супрацоўнік Цэнтра сацыяльна-філасофскіх і антрапалагічных даследаванняў Інстытута філасофіі НАН Беларусі.

— Звычайна нашы палітычныя партыі актывізуюцца толькі напярэдадні выбараў. Але гэтага, вядома, не хапае, каб выбаршчык мог правільна ацаніць іх працу. Якую адзнаку вы паставілі б ім сёлета?

— Я стаўлю палітычным партыям нездавальняючую адзнаку, таму што больш чым на 18 тысяч месцаў у мясцовыя Саветы дэпутатаў усе разам палітычныя партыі вылучылі каля тысячы кандыдатаў. Гэта значыць, палітычныя партыі як інстытут не здолелі нават 10 % акруг закрыць уласнымі кандыдатамі. Што кажа аб глыбокім крызісе гэтага інстытута ў нашай дзяржаве і яго нездавальняючым функцыянаванні. Палітычныя партыі сёння ў цэлым неактыўна ўдзельнічаюць у грамадскім жыцці. Найбольшую колькасць кандыдатаў вылучылі Камуністычная партыя Беларусі і Ліберальна-дэмакратычная партыя. Але для 18 тысяч месцаў лічбы несур'ёзныя. І гэта нягледзячы на тое, што для палітычных партый вылучэнне кандыдатаў мае найбольш простую форму, лёгкую ў плане юрыдычнай працэдуры.

— Мясцовыя выбары важныя для таго, каб электарат змог ацаніць працу дэпутата, каб вылучэнец у кантакце з грамадзянамі здолеў даказаць важнасць прыярытэтаў сваёй партыі, заваяваць давер. Пры плённай працы ў далейшым выбаршчыкі, магчыма, прагаласуюць за гэтую ж партыю на парламенцкіх выбарах. Але на практыцы атрымліваецца, што партыі ў гэтым неяк не зацікаўлены?..

— Цікава, што ў 2016 годзе Інфармацыйна-аналітычны цэнтр пры Адміністрацыі Прэзідэнта рабіў апытанне напярэдадні парламенцкіх выбараў. Сярод палітычных чаканняў адно з першых месцаў у беларусаў заняло якраз павелічэнне ролі партый, узмацненне іх уплыву як інстытута. Аднак, каб партыі задаволілі гэты запыт, неабходна ўдасканальвацца.

Паступовы сацыяльны калідор, які павінен фарміравацца ад дэпутатаў пярвічнага ўзроўню і да — у перспектыве — дэпутатаў парламента, будзе існаваць толькі ў рамках моцных партыйных структур. Але многія дзеячы чамусьці лічаць: навошта турбаваць сябе мясцовымі выбарамі, калі можна адразу ісці на парламенцкія?

— Штораз на мясцовых выбарах назіраецца невысокая яўка. Але сёлета, напрыклад, была распрацавана мабільная праграма, накіраваная на прыцягненне моладзі на ўчасткі 18 лютага. Як вы ацэніце працу з выбаршчыкамі?

— Выкарыстанне сёння розных сродкаў для таго, каб выбаршчыкі прыйшлі на ўчасткі для галасавання, вядома, трэба вітаць. Але неабходна разумець, што рэсурс інфармацыйна-агітацыйнай кампаніі па прыцягненні людзей не павінен абапірацца толькі на Цэнтральную выбарчую камісію. Нам зноў жа неабходна гаварыць пра кандыдатаў, палітычныя партыі, грамадскія арганізацыі, якія, дарэчы, і павінны стымуляваць яўку. Без актыўнасці гэтых інстытутаў ЦВК не зможа арганізаваць цікавасць да выбарчай кампаніі.

— Летась мы праводзілі апытанне на тэму, ці ведаюць грамадзяне свайго дэпутата. У большасці выпадкаў аказалася, што не, хоць ішоў ужо чацвёрты год склікання. Як не дапусціць такой сітуацыі ў далейшым?

— Першае — удзельнічаць у інфармацыйнай прасторы сваёй акругі. Калі ты дэпутат пасялковага, сельскага, гар- або райсавета, то павінен удзельнічаць у грамадскім жыцці, каб пра цябе пісалі ў газетах, паказвалі па мясцовым тэлебачанні. Калі гэтага не будзе, то, як той казаў, цябе не будзе. Другі фактар — тое, чаго не хапае, — грамадскія прыёмныя дэпутатаў. Дэпутата абіраюць грамадзяне, яны хочуць, каб ён быў правадніком, сувязным звяном паміж выканаўчай уладай і грамадзянамі. Калі дэпутаты не будуць гэта рабіць, пра іх ніхто не будзе ведаць. Сёння, на жаль, многія задаюцца пытаннем: навошта патрэбныя мясцовыя Саветы? А гэта звязана з тым негатыўным перажыткам, калі дэпутаты «як бы» выбіраліся, але ніхто пра іх не ведаў. Такую сітуацыю можна пераадолець толькі пры іншых формах паводзін саміх абраннікаў: актыўным удзеле ў жыцці акругі, сувязі з выбаршчыкамі, пастаяннай працы грамадскіх прыёмных, інфармацыйнай і грамадскай дзейнасці.

Надзея АНІСОВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Эканоміка

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Новабудоўлі: бюджэтных прапаноў амаль не засталося

Але на другасным рынку «хапун» на нерухомасць хутка скончыцца, лічаць эксперты.

Грамадства

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Што прыводзіць да траўмаў на вытворчасці?

Летась на вытворчасці адбылося амаль 1400 няшчасных выпадкаў. Многа гэта ці мала? 

Палітыка

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Прэзідэнт узяў удзел у форуме экспертнай ініцыятывы «Мінскі дыялог»

Сёлета ён атрымаў назву «Усходняя Еўропа: у пошуках бяспекі для ўсіх».