Вы тут

Славамір Копер прадставіў кнігу «Жанчыны Другой Рэчы Паспалітай»


Польскі пісьменнік прадставіў кнігу пра выбітных жанчын у часы мужчынскага дамінавання.

Літаратар Славамір Копер, вядомы і паспяховы праз свае гістарычныя кнігі, знаходзіцца, калі можна так сказаць, у апазіцыі тым гісторыкам, што на кожнай старонцы твора змяшчаюць не менш за дзесяць дат. Ён лічыць за лепшае спазнаваць мінулае праз анекдоты, цікавінкі і асабістае жыццё чалавека, як у новай кнізе «Жанчыны Другой Рэчы Паспалітай», пераклад якой на беларускую мову выйшаў у «Галіяфах» пры дапамозе пасольства Польшчы ў Беларусі. 7 лютага сам аўтар, які, дарэчы, плануе ўдзел у будучай Мінскай міжнароднай кніжнай выстаўцы-кірмашы, у «Арт-сядзібе» прадставіў свой твор мінскай публіцы і заваліў яе гістарычнымі анекдотамі.


Ка­ця­ры­на  Коб­ра.

Па словах літаратара, перад «Жанчынамі» ён хацеў напісаць кнігу пра Юзафа Пілсудскага, але зразумеў, што матэрыялу хапіла б на цікавы, але толькі адзін яе раздзел. «Бо што ёсць у прыватным жыцці Пілсудскага? — дзве змены рэлігіі з-за жанчыны, два пазашлюбныя дзіцяці і два жаночыя самазабойствы. Такі шараговы паляк-каталік». Затое кніга, якую аўтар прыехаў прадстаўляць, канцэнтруецца на жанчынах, што ўласнымі здольнасцямі, талентамі і сілай волі вызначыліся альбо нават дасягнулі поспеху ў эпоху мужчынскага дамінавання ў нашай агульнай гісторыі (у перыяд, які ахоплівае кніга, частка нашай краіны была ў складзе Польшчы).

Тут можна знайсці раздзелы пра скандалістку і феміністку Ірэну Крывіцкую, аўтарку рамана «Ночы і дні» Марыю Шумскую, паэтку Марыю Паўлікоўскую-Яснажэўскую, жанчыну пісьменніка, мастака і філосафа Станіслава Віткевіча Ядвігу Унруг, а таксама Ядвігу Бэк, «без якой Юзаф Бэк ніколі б не стаў міністрам замежных спраў Польшчы».

Беларусаў, напэўна, найбольш зацікавіць частка, што датычыцца ўжо сёння знакамітай мастачкі Кацярыны Кобры, жонкі беларускага і польскага мастака Уладзіслава Страмінскага. Славамір Копер кажа, што Кацярына была, магчыма, нават больш таленавітая за свайго мужа, які актыўна карыстаўся яе ідэямі, але недастаткова моцная, каб прабіцца ў мужчынскім свеце. Гісторык успомніў прысвечаны Страмінскаму апошні фільм Анджэя Вайды «Паслявобразы», у якім Кацярына Кобра не атрымала належнага ёй месца. «Вайда зноў аказаўся, назавём гэта, ворагам жанчын», — сказаў Копер.

Аўтарству папулярнага ў Польшчы літаратара належаць кнігі «Прыватнае і эратычнае жыццё ў Старажытнай Грэцыі і Рыме», «Жыццё артыстак у ПНР» і «Прыватнае жыццё ўладных эліт ПНР», а таксама, увага, «Жанчыны ў жыцці Міцкевіча». Асаблівасць свайго метаду распавядаць гісторыю Славамір Копер тлумачыць на прыкладзе ўзаемнай нянавісці двух палітычных дзеячаў Юзафа Пілсудскага і Рамана Дмоўскага. Яе прычынамі палітычная гісторыя не цікавіцца, затое даследаванні Копера даюць цікавы вынік: Пілсудскі з Дмоўскім не любілі адзін аднога з-за жанчыны — Марыі Юшкевіч.

«Ужо шмат напісана пра палітыку часоў Другой Рэчы Паспалітай, але нічога пра асабістае жыццё як палітыкаў, так і творчых асоб. Але калі прыватнае адарваць ад публічнага, ад палітычнай ці артыстычнай дзейнасці, для чытача шмат што застанецца незразумелым. Калі палітык ці дзеяч культуры паказваецца ў халаце і тапках, ён набывае аўтэнтычнасць, бо мы схільныя ўяўляць гістарычных персон постацямі з бронзы, хоць кожны з іх меў прыватнае жыццё і праблемы ў сям'і. Таму большасць гісторыкаў мяне не любіць і называе гістарычным пляткаром», — прызнаецца Копер.

Кніга «Жанчыны Другой Рэчы Паспалітай» пазначана ўзроставым абмежаваннем — чытаць яе пажадана тым, хто дасягнуў васямнаццаці гадоў. Пачынаецца яна з прадмовы тады яшчэ пасла Польшчы ў Беларусі Конрада Паўліка, дзе ён адзначыў дарэчнасць кнігі для Беларусі, у якой удзел жанчын у розных сферах жыцця нямала ўплывае на функцыянаванне дзяржавы.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Загаловак у газеце: Феміністкі, паэткі і музы

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Як выхаваць даследчыка за школьнай партай?

Чаму ўсе краіны, якія развіваюць інавацыйную эканоміку, робяць сёння стаўку на STЕM? 

Палітыка

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Аляксандр Лукашэнка сустрэўся з прадстаўнікамі СМІ Расіі

Некалькі рэчаў сёлета адбываюцца ўпершыню.

Грамадства

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Ці набудуць у гаспадароў старыя хаты?

Адэльскі сельскі савет, што ў Гродзенскім раёне, можна назваць брамай у Еўрасаюз.