Вы тут

Дзмітрый Рабаў: Хацеў быць штурманам


У дзяцiнстве ён марыў стаць ветэрынарам, потым — медыкам. А яшчэ мог стаць штурманам альбо iнжынерам на заводзе. Але сямейная традыцыя ў сукупнасцi з выпадкам распарадзiлiся iнакш, i сёння Дзмiтрый РАБАЎ — бадай, самы вядомы беларускi сiноптык i ўжо амаль паўгода вядучы рубрыкi пра надвор'е на тэлеканале АНТ.

Пра тое, якiмi вятрамi слесара мiнскага завода «Гарызонт» занесла на Паўночны фронт, а адтуль зноў у Мiнск, дзяжурны сiноптык АНТ расказаў «Звяздзе».


Апош­нiя паў­го­да Дзмiт­рый — част­ка ка­ман­ды «На­шай ра­нi­цы».

Хто такiя сiноптыкi?

— Я ў дзяцiнстве кiм толькi не хацеў быць — ветэрынарам, батанiкам, урачом... Адно што не касманаўтам, — смяецца Дзмiтрый. — Пасля 8 класа падаў дакументы ў медвучылiшча, здаў экзамены i... перадумаў, вярнуўся ў школу. Потым разам з сябрам адпрацаваў гады два на «Гарызонце» слесарам — рамантавалi канвееры. А далей сябра забралi ў армiю, неўзабаве была мая чарга, задумаўся: куды iсцi далей?

— I якiм чынам трапiлi на флот?

— Рэч у тым, што мой бацька — ваенна-марскi афiцэр, некалi скончыў Бакiнскае вучылiшча, i ў дзяцiнстве я шмат часу праводзiў то ў Мiнску, дзе вучылася мама, то на Далёкiм Усходзе, ва Уладзiвастоку, дзе на ваенна-марской базе служыў бацька. Не скажу, каб я з маленства захапiўся морам, аднак пасля школы вырашыў iсцi вучыцца таксама ў мараходку. У ваенкамаце далi спiс вучылiшчаў, i я лiтаральна трапiў пальцам у неба — тыцнуў у Санкт-Пецярбург, у Вышэйшае ваенна-марское вучылiшча iмя Фрунзэ. Дарэчы, найстарэйшае з усiх iснуючых у СССР, яно некалi было створана яшчэ Пятром I як Школа матэматычных i навiгацкiх навук, i менавiта адтуль выйшлi славутыя гардэмарыны i больш за сотню выдатных гiстарычных асоб: Белiнгсгаўзен (першаадкрывальнiк Антарктыды. — Аўт.), знакамiты этнограф, пiсьменнiк i ваенурач Даль, вядомыя генералы i адмiралы Калчак, Карнiлаў, Нахiмаў i мноства iншых...

На штурманскiм факультэце, куды я хацеў трапiць, не аказалася вольных месцаў; тое ж здарылася з iнжынерным. Спыталi: «Хочаш быць метэаролагам?» — «Вядома, хачу», — а хто такiя сiноптыкi i што яны робяць, нават прыблiзна не ўяўляў, максiмум — у школе вёў вучнёўскi «дзённiк назiранняў за надвор'ем» ды, як усе, глядзеў прагноз надвор'я ў праграме «Час». Але нечакана ўжо з першага курса гэта справа мне спадабалася, хоць i давялося падцягнуць нелюбiмыя раней фiзiку i матэматыку.

У Мiнск праз Мурманск

З 18 студэнтаў-метэаролагаў штурманска-гiдраграфiчнага факультэта да выпуску дайшлi толькi пяцёра. I толькi Рабаў атрымаў размеркаванне на «плывучы аэрадром» — авiяносец «Адмiрал Кузняцоў».

— Калi я прыехаў у Мурманск, нiбы трапiў у iншы сусвет: клiмат, горад — усё iнакш. Першая зiма ў Запаляр'i, асаблiва палярная ноч, стала сапраўдным выпрабаваннем. Пражыць паўгода без сонца было надзвычай цяжка, i да гэтага я так i не змог прызвычаiцца. Асаблiва ўразiў карабель: уявiце сабе крэйсер памерам з 20-павярховы дом, такi аўтаномны горад у горадзе, дзе ёсць усё для жыцця. (На палубе гэтага гiганта даўжынёй больш як 300 метраў адначасова можа знаходзiцца да 50 самалётаў i верталётаў, у залежнасцi ад мадыфiкацыi, а экiпаж складае да 2000 чалавек. — Аўт.).

1997 год. Вы­пуск­нiк Санкт-Пе­цяр­бург­ска­га Вы­шэй­ша­га ва­ен­на-мар­ско­га ву­чы­лi­шча iмя Фрун­зэ

Амаль увесь час, за выключэннем зiмы, калi Баранцава мора замярзала, мы праводзiлi ў плаваннi. Я праслужыў на «Адмiрале Кузняцове» пяць гадоў: спачатку быў iнжынерам, потым стаў кiраўнiком метэаслужбы. У мяне ў падпарадкаваннi было 12 матросаў, 3 мiчманы i 2 афiцэры, а ў абавязкi ўваходзіла перш за ўсё забеспячэнне нармальнай работы i бяспекi карабля. Шторанiцы, незалежна ад таго, буднi гэта цi выхадныя, а 6-й гадзiне я самым першым прыбываў з дакладам да адмiрала — камандзiра карабля. А ён, зыходзячы з атрыманых звестак, прымаў рашэнне, як дзейнiчаць далей: цi варта кiдаць правы або левы якар, цi станавiцца на бочку, праводзiць работы ўнутры карабля ў сувязi з моцнымi маразамi цi ладзiць мерапрыемствы на палубе, калi надвор'е адносна добрае. Насамрэч правiльна ацанiць умовы надвор'я, асаблiва ў моры, — надзвычайная адказнасць: за экiпаж, за карабель, за верталёты i знiшчальнiкi, якiя мусяць садзiцца на палубу... За памылкi ў гэтай справе, якiя прывялi да аварыi, прадугледжана нават крымiнальнае пакаранне — здаецца, ад 3 да 8 гадоў. Дзякаваць богу, падчас маёй службы такiх сiтуацый не здаралася.

— Для большасцi з нас мора — гэта рамантыка. Цi была яна падчас вучобы i службы альбо толькi фiзiка з матэматыкай?

— Вядома, была, куды без яе. У доўгiм плаваннi, акрамя напружанай працы, ведаеце, якая ў нас была самадзейнасць! Ад кожнай баявой часцi хто спяваў, хто танцаваў, хто iграў на музычных iнструментах, конкурсы ладзiлi, спаборнiцтвы, святы самыя разнастайныя — гэта першы сродак ад маркоты. Я спяваць не ўмею, бо па адным вуху мядзведзь пахадзiў, па другiм слон, але з задавальненнем слухаў iншых, а пад гiтару ды гармонiк у агульным хоры мог i падцягнуць. А вось празмерная летуценнасць з галавы хутка выветрылася — усё ж работа была дастаткова руцiнная i практычна бесперапынная. Наогул, школа жыцця, якую праходзiш на караблi, — шыкоўная. У такой замкнёнай сiстэме адразу вiдаць, хто чаго варты, хто прыйдзе на дапамогу ў складанай сiтуацыi, а на каго нельга разлiчваць. Некаторых «сваiх» матросiкаў, учарашнiх школьнiкаў, мне давялося вучыць правiлам асабiстай гiгiены, паказваць, прабачце, як мыць бялiзну i прышываць гузiкi. А пад канец службы нават пэўны гонар браў, якiмi моцнымi, гатовымi да жыццёвых складанасцяў мужчынамi яны сталi, многiя потым нават лiсты пiсалi з падзякамi.

...Праз пяць гадоў, калi скончыўся кантракт, мне ўжо не было куды расцi як карабельнаму сiноптыку. У званнi капiтан-лейтэнанта звольнiўся з авiяносца. Прапанавалi ехаць яшчэ далей у Запаляр'е, у горад Палярны. Дзеля цiкавасцi з'ездзiў, паглядзеў: дзве гадзiны ў халодным аўтобусе, на канцавой — россып двух- i трохпавярховых дамоў, шмат дзе вокны пазабiваныя... На метэастанцыю нават не пайшоў, зразумеў: лепш пачаць усё з нуля ў родным Мiнску, чым правесцi тут усю маладосць. Ну i «адтрубiў» у Белгiдраметцэнтры 15 гадоў — ад звычайнага сiноптыка да кiраўнiка службы метэаралагiчных прагнозаў.

Цяпло звонку i знутры

Вiтаючыся, Дзмiтрый жадае не проста добрага, а найдабрэйшага дня. I найдабрэйшага надвор'я. А тыя прагнозы, якiя ён змяшчае на ўласнай старонцы ў сацыяльных сетках, — суцэльная лiрыка ды паэзiя...

— Вершы я не пiшу, — апярэджвае пытанне сiноптык, — проста хочацца данесцi да людзей не сухi прагноз накшталт «надвор'е хмарнае», а зрабiць яго яркiм i адметным. Я стараюся, каб незалежна ад градусаў за акном у чалавека, якi прачытае прагноз, заставаўся пазiтыўны настрой. Атрымлiваецца?

Пра­слу­жыў­шы на гэ­тым цяж­кiм авiя­ня­су­чым крэй­се­ры 5 га­доў,  ка­пi­тан-лей­тэ­нант Дзмiт­рый Ра­баў сён­ня па пра­ве атрым­лi­вае вiн­ша­ван­нi  з Днём аба­рон­цаў Ай­чы­ны.

— I вельмi няблага. Дык што, акаўнт у сацсетках — гэта выключна рабочы iнструмент?

— Зусiм не. Я з дапамогай сацсетак падтрымлiваю стасункi з былымi саслужыўцамi i аднакашнiкамi, развiваю ўласны кругагляд з дапамогай розных тэматычных старонак, атрымлiваю карысныя парады i крытычныя заўвагi, прычым да апошнiх стаўлюся спакойна, многiя ўлiчваю i ўдасканальваюся. Праўда, актыўнiчаю я толькi ў «Фэйсбуку», iншыя платформы неяк не спадабалiся, дый часу на ўсе не хапае.

— Я ведаю, на што вы заўжды знаходзiце час: дамашнiя жывёлы.

— Так, гэта ў мяне з дзяцiнства — былi хамячкi, рыбкi, але перш за ўсё я «кашатнiк». Колькi сябе памятаю, заўжды прыцягваў дадому коцiкаў. Памятаеце, як у мультфiльме пра Прастаквашына: «Што гэта ў нас кашачым духам пахне?». Розныя пароды былi, але адназначна магу сказаць, што звычайныя дваровыя каты — самыя кемлiвыя, здольныя да навучання i прыстасаваныя да жыцця.

Гадоў 6-7 у Дзмiтрыя жылi знойдзены каля будынка Белгiдрамета кокер-спанiэль i выкiнутая кiмсьцi кошка. Пасля таго як улюбёнцы сям'i адзiн за адным пайшлi з жыцця, цяжка было вырашыцца ўзяць iншую жывёлiну, але ў пэўны момант усе дамашнiя ўсвядомiлi, што iм катэгарычна не хапае чатырохногага сябра. Цяпер гэта ёркшырскi тэр'ер, але неўзабаве плануецца папаўненне — вядома ж, кот.

— Сыну перадалася ваша любоў да жывёл?

— Безумоўна. А яшчэ, напэўна, перадалася дабрыня i спагадлiвасць наогул. Пра выбар прафесii гаварыць зарана — яму толькi 10 гадоў. Але ўжо вiдаць, што падабаецца тэхнiка. Для мяне машына — выключна сродак перасоўвання, звычайна езджу на метро, а для сына — сапраўднае захапленне, палова кватэры занятая машынкамi, канструктарамi, на планшэце стаяць праграмы пра машыны i самалёты. Час пакажа, цi прывядзе гэта цiкавасць у прафесiю альбо застанецца як хобi.

Атмасферны цiск эфiру

— Яшчэ ў Белгiдрамеце вы былi папулярнай медыяперсонай, а з верасня мiнулага года сталi вядучым уласнай рубрыкi на АНТ. Як асвоiлiся ў эфiры, цi давялося вучыцца чамусьцi новаму?

— Усяму, практычна з нуля. I дагэтуль вучуся. Карыстаючыся магчымасцю, хачу падзякаваць кiраўнiцтву канала за тое, што даверылi мне, убачылi нейкi патэнцыял, падтрымалi ў няпросты перыяд. У эфiры з'явiлася больш магчымасцяў для творчасцi, я знаходжу цiкавыя факты, якiя аздабляюць рубрыку «Да гадалкi не хадзi...», робяць яе цiкавейшай для гледачоў. Цяпер яшчэ пiшу падводкi да прагнозу надвор'я ў «Нашых навiнах». А паралельна вучуся правiльнаму вымаўленню, падачы матэрыялу; дзякуй кiраўнiку ранiшняга вяшчання Таццяне Рудакоўскай i вядучай Кацярыне Цiшкевiч, якiя штодзённа займалiся са мной артыкуляцыйнымi практыкаваннямi, скорагаворкамi, далi шмат парад i падказак. I ўсё ж я бачу, што да добрага вядучага мне яшчэ працаваць i працаваць.

— Вы заўжды спакойна, з усмешкай расказваеце i пра незвычайна халоднае лета, i пра анамальна цёплую зiму. Цi ёсць у вас любiмая пара года?

— Усе сезоны па-свойму добрыя, i ў кожным можна знайсцi свае плюсы. Але, прызнаюся, цярпець не магу маразы. Проста ў жыццi давялося пабываць там, дзе было +50 (падчас далёкага марскога паходу па Мiжземнамор'i) i -50 (калi ў Мурманску стаялi такiя анамальныя маразы, што замёрз Кольскi залiў, што здаралася разоў мо пяць за больш як сто гадоў), i я зразумеў, што мароз — абсалютна не маё. Хаця клiмат Беларусi ў цэлым мне даспадобы — дастаткова спакойны, мяккi, без рэзкiх ваганняў.

— Сёння прагнозы надвор'я даступныя па ТБ, радыё, на iнтэрнэт-сайтах, нават у мабiльных тэлефонах. Каму даваць веры i як правiльна ацанiць лiчбы, каб не змерзнуць i не перагрэцца?

— Перш за ўсё раю карыстацца прагнозамi, якiя складзены прафесiяналамi. У iх ёсць самае важнае: аператыўная iнфармацыя, штармавыя папярэджаннi i г. д. Калi вы збiраецеся на адпачынак i не ведаеце, якога надвор'я чакаць, — знайдзiце ў iнтэрнэце афiцыйны сайт метэаслужбы гэтай краiны, дзе не проста сабраныя машынамi лiчбы, а скарэктаваныя спецыялiстам-сiноптыкам з улiкам атмасферных франтоў, вiльготнасцi i iншых паказчыкаў. А калi проста разважаеце, як лепш апрануцца, каб было камфортна, — абавязкова паглядзiце не толькi на тэмпературу паветра, але i на хуткасць i кiрунак ветру, на вiльготнасць. Так, пры паўночным ветры i высокай вiльготнасцi нават у «плюс» вельмi лёгка замерзнуць, а пры зацiшку — падаецца цяплей, чым паказвае тэрмометр. Словам, ацэньвайце iнфармацыю ў комплексе, i тады любое надвор'е для вас будзе калi не любiмым, то дакладна добрым.

Вiкторыя ЦЕЛЯШУК

Фота прэс-службы АНТ i з архiва героя

Загаловак у газеце: Штурман добрага надвор'я

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Культура

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Мядзведзь на сцэне, Чэхаў на мове жэстаў і самая дакладная перадача стану дэпрэсіі.

Спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Якія задачы ставяцца перад камандай у 2019 годзе і што самае важнае ў бадмінтоне?

Грамадства

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Як зрабіць, каб у вучняў загарэліся вочы?

Грамадства

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Горад-спадарожнік, анкалагічны цэнтр, «вёскі будучыні»...