Вы тут

У лютага - позірк з хітрынкай


Фота Андрэя Феакцістава

На старонках нашага часопіса вы знаходзіце адказы на шматлікія пытанні, цікавыя факты, карысныя парады. Лютаўскі нумар – не выключэнне.

Асноўнай злабадзённай тэмай выпуску стала вада. Сапраўды, праблема невычэрпная, бо мы, беларусы, пяшчотна называем сваю краіну Сінявокай, ганарымся рэкамі, азёрамі, якія ў незлічонай колькасці пакінуў нам на пачатку гісторыі шчодры ледавік. У той жа час вялікая колькасць сцёкавых вод накіроўваецца ў рэкі, а ў XXI стагоддзі забруджвальнікі сталі больш складанымі і небяспечнымі, прамысловасць і сельская гаспадарка разрасліся, колькасць шкодных выкідаў павялічылася. Усё гэта прывяло да парушэння біялагічнай раўнавагі ў вадаёмах, праблемы біягеннага забруджвання. Якая ж рэальная сітуацыя сёння? Якое выйсце прапануюць беларускія навукоўцы для выратавання водных аб’ектаў? Аб гэтым чытайце ў матэрыяле “Формула вады” (Вольга Пралюк).

Населеныя пункты нясуць вялікую экалагічную нагрузку і адказнасць за выкіды, таму важна звяртаць увагу на праблемы і метады іх вырашэння ў гарадах і вёсках. У мінулым годзе ў вёсцы Аксакаўшчына, што пад Мінскам, з'явілася добраўпарадкаваная спартыўная пляцоўка для дзяцей і дарослых. Яе будаўніцтва ініцыявала Марыя Арлоўская. Усё атрымалася дзякуючы яе энтузіязму і магчымасці атрымаць грант на добраўпарадкаванне двара (“Грошы на добрую справу” Ксенія Вярбіцкая). А аўтамабілі пад вокнамі шматпавярховак, у дварах на газонах і нават на дзіцячых пляцоўках? На жаль, гэта ўжо звыклая карціна ў мегаполісе. Тлумачыць правіла паркоўкі Маргарыта Драздова (”Двары жылых дамоў: для людзей або машын?”).

Яшчэ адна экалагічная праблема – спажывецтва. Так, чалавек заўсёды меў патрэбу ў розных рэчах і прадуктах, але толькі ў мінулым стагоддзі гэта стала вельмі адчувальна для прыроды.

Тавары сёння не толькі разнастайныя, але і даступныя. Гэта тычыцца і цэн, і дастаўкі: патрэбную рэч прывязуць на дом у любы зручны час. Наогул, у людзей XXI стагоддзя занадта шмат цацак, адзення, тэхнікі і нават мэблі. Рэчы хутка становяцца непрыдатнымі, псуюцца, выходзяць з моды і… трапляюць на звалкі. Індустрыя танных тавараў пастаўляе часам настолькі няякасную прадукцыю, што, можна сказаць, яны адразу вырабляюць смецце.

Ці трэба гаварыць што звалкі ўжо перапоўненыя, а месцаў для новых палігонаў няма? Каб змяніць сітуацыю, трэба пачаць з сябе. У гэтым перакананыя многія грамадскія дзеячы і простыя грамадзяне. Неабходна не толькі правільна ўтылізаваць адходы, якія ўтварыліся, але і менш купляць. Але што ж рабіць са старымі рэчамі? (“Рамонтнае Кафэ” Вольга Пралюк).

Але не толькі чалавек з’яўляецца прычынай экалагічных праблем. На тэрыторыі Беларусі ўжо існуе цэлы шэраг інвазіўных відаў. Адзін з іх — ліпавая моль-стракатка, занесеная ў "Чорную кнігу інвазіўных відаў жывёл Беларусі". Аб гэтым распавядае Алег Сінчук, загадчык студэнцкай навукова-даследчай лабараторыі (СНДЛ) "Структура і дынаміка біяразнастайнасці", асістэнт кафедры заалогіі, малодшы навуковы супрацоўнік НДЛ прыкладных праблем біялогіі біялагічнага факультэта БДУ.

Нядаўна ў нашай краіне быў афіцыйна зарэгістраваны новы для беларускай фаўны від — залацісты шакал. Чаму гэта адбываецца, чытайце ў інтэрв’ю генеральнага дырэктара "НПЦ НАН Беларусі па біярэсурсах" кандыдата біялагічных навук Алега Барадзіна Аксане Яноўскай. (“Новае — гэта невывучанае старое”).

На фотапаляванне за новымі здымкамі і цікавай інфармацыяй адправіліся нашыя самыя актыўныя супрацоўнікі Вераніка Коласава і Анатоль Кляшчук. Здабычу выбралі буйную – зуброў, ды і месца маляўнічае... не, не Белавежскую пушчу, а ўсяго ў 80 км ад беларускай сталіцы, на мяжы Гродзенскай і Мінскай абласцей. Велізарны лес, які прыняў пад свае шаты гэтых велічных жывёл, мае назву Налібоцкая пушча (“Зубрынымі сцежкамі”).

Доўжыць сваю дзейнасць і “Зялёная школа”. Мы шчыра верым у тое, што прапаганда экалагічнага ладу жыцця павінна пачынацца з дзяцінства. Новае пакаленне розумам і сэрцам павінна разумець неабходнасць берагчы прыроду. “Прызнайцеся, – пытае Кацярына Цітова, – хто-небудзь з вас чысціць зубы з уключанай вадой, кожны дзень прымае гарачую ванну або стаіць пад душам па гадзіне?” Так, здаецца, вада ніколі не скончыцца, бо у нас столькі рэк і азёр. Аднак гэта не так. Многія забываюць, што ёсць краіны, дзе простая шклянка чыстай пітной вады — сапраўдная раскоша. Таму так важна беражліва ставіцца да каштоўнага рэсурсу. У матэрыяле “Водны патруль” мы прапануем і экаслоўнік, які патлумачыць розныя экалагічныя тэрміны.

Не памылюся, калі скажу, што рубрыка “Вакол свету” – улюбёная для многіх нашых чытачоў. Таня Гендэль заўсёды здзіўляе і заахвочвае. На гэты раз яна пабывала ў Цэнтральнай Анатоліі (Турцыя) на старажытных скалах рэгіёну Кападокія — адным з самых дзіўных месцаў у свеце! Ёй пашчасціла пражыць у гэтым цудоўным кутку планеты паўтара месяца, але абысці ўсю горную даліну поўнасцю немагчыма нават за цэлае жыццё, бо яна раскінулася на 5000 квадратных кіламетраў. Яе звілістыя сцежкі і мудрагелістыя скалы прапануюць дзіўныя прыгоды для падарожнікаў... (“Там, дзе феі запальваюць каміны”)

На нашых старонках вы ўбачыце і коміксы ад Аляксандра Каршакевіча, і “Экапарады ад Машы Зялёнай”, і “Урокі ў запаведніку”, і “Школу юнага Рабінзона” і шмат цікавага.

Выбар рэдакцыі

Культура

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

На гэта свята асаблівым чынам спажываюць розную садавіну, запіваючы келіхамі добра разбаўленага віна.

Грамадства

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Работадаўцы кажуць, што быць добрым праграмістам і ўмець пісаць код для эфектыўнай работы ўжо недастаткова.

Культура

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

«Адышоў час, калі гасцям патрэбныя былі толькі «чарка і скварка», ім ужо цікавыя музеі, культурная праграма».