Вы тут

Найцікавейшае — у энцыклапедычным фармаце


У юбілейны 2017 год выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» прапанавала багата новых выданняў. Сярод самых значных — персанальная энцыклапедыя «Францыск Скарына», якая змяшчае каля тысячы артыкулаў, што датычацца жыцця і дзейнасці першадрукара, геаграфіі Скарынавых падарожжаў, даследавання айчыннага кнігавыдання. Пра гэту энцыклапедыю чытачы «ЛіМа» даведаліся ў перадапошнім нумары 2017 года.


Дзейнасці Францыска Скарыны прысвечаны і іншыя выданні «Беларускай Энцыклапедыі». Так, у «Сусветнай спадчыне Францыска Скарыны» апісваецца лёс усіх вядомых сёння кніг беларускага першадрукара. У выданні наглядна прадстаўлена спадчына Францыска Скарыны, якая захоўваецца ў музеях і бібліятэках Беларусі, Расіі, Украіны, Германіі, Чэхіі, ЗША і іншых краін. Кніга выйшла ў серыі «Энцыклапедыя рарытэтаў» на трох мовах — беларускай, рускай і англійскай.

Яшчэ адно трохмоўнае выданне — «Узнікненне кнігадрукавання ў Еўропе і Беларусі» — дазваляе асэнсаваць дзейнасць Скарыны ў шырокім культурным кантэксце. Кніга знаёміць з развіццём кнігадрукавання ў розных краінах свету, прадстаўляе дасягненні еўрапейскага кнігадрукавання, паказвае ўплыў Францыска Скарыны на развіццё кніжнай культуры Беларусі.

— Выданне першага тома персанальнай энцыклапедыі «Янка Купала» стала яшчэ адной значнай падзеяй не толькі ў культурным жыцці Беларусі, але і ў сусветным літаратуразнаўчым асяроддзі, — падкрэслівае галоўны рэдактар выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі» Ларыса Языковіч. — Гэтае багата ілюстраванае энцыклапедычнае выданне ўключае каля 1500 артыкулаў. Сярод іх — артыкулы літаратуразнаўчыя, якія датычацца творчасці беларускага песняра, біяграфічныя — пра людзей, якія мелі важнае значэнне ў лёсе паэта, а таксама людзей, на чый лёс моцна паўплывала творчасць Янкі Купалы. Тыраж выдання — 1500 экзэмпляраў.

Будучыя беларускія кнігавыдаўцы, медыкі, юрысты, падарожнікі, перакладчыкі і мастакі, якія пакуль вучацца ў школе, таксама атрымалі ў Год навукі шмат цікавых выданняў ад «Беларускай Энцыклапедыі».

— У 2017 годзе амаль завяршылі работу над серыяй «Асветнікі Беларусі», — распавядае Ларыса Уладзіміраўна. — Кнігі серыі былі прысвечаны выдатным культурным дзеячам: Еўфрасінні Полацкай, Францыску Скарыну, Кірылу Тураўскаму, Казіміру Семяновічу, Яну Баршчэўскаму і іншым. Аўтар — кандыдат філасофскіх навук Эдуард Дубянецкі. У кнігах шмат ілюстрацыйнага матэрыялу, тэксты адаптаваныя для школьнікаў. Такім чынам, атрымаўся карысны дапаможнік для ўсіх, хто вывучае беларускую культуру.

Новыя кнігі з’яўляюцца ў папулярных энцыклапедычных пазнавальных серыях для дзяцей «Беларуская дзіцячая энцыклапедыя» і «Маленькі прафесар». З 2012 года ў серыі «Маленькі прафесар» выдадзена каля ста кніг! У год навукі пабачылі свет своеасаблівыя міні-энцыклапедыі «Як працуюць вучоныя»: географ, медык, хімік, археолаг…

Сярод навінак «Беларускай дзіцячай энцыклапедыі» — кнігі «На чым іграе музыка» Надзеі Дзямідавай, «Самые необычные музеи Беларуси» Людмілы Мінкевіч, «Летучие призраки» Марыі і Віктара Дзям’янчыкаў, «Роботы и люди» Рыгора Пракаповіча, «Вялікія князі Вялікага Княства Літоўскага» Валерыя Пазнякова, «На лесной тропинке» Леаніда Чумакова, «Да бабулі на вёску» Алеся Сачанкі.

— Аўтары нашых кніг — спецыялісты, якія маюць грунтоўныя веды, — адзначыла Ларыса Языковіч. — Яны абапіраюцца на навуковыя факты, але пішуць для дзяцей цікава і проста. Марыя і Віктар Дзям’янчыкі шмат гадоў вывучаюць кажаноў і прадставілі выдавецтву ўнікальныя фотаздымкі. Як з’явіліся ў нас кажаны? Дзе яны жывуць? Якія незвычайныя здольнасці яны маюць? Не кожны адкажа на гэтыя пытанні, а дзяцей дзіўныя жывёлы дакладна зацікавяць! «Робаты і людзі» — тэма, якая актыўна абмяркоўваецца на працягу многіх гадоў. Рыгор Пракаповіч працуе ў галіне робататэхнікі і ў кнізе дае адказы на мноства «гарачых» пытанняў. Ён распавядае, калі, дзе і як з’явіліся першыя робаты, хто і навошта іх распрацоўваў, як гэта робіцца ў Беларусі. Бацькам, настаўнікам, выхавальнікам, якія хочуць пазнаёміць гарадскіх дзяцей з традыцыйнай культурай, прапануем кнігу «Да бабулі на вёску». Аўтар Алесь Сачанка распавядае пра вясковы лад жыцця. Разам з героямі кнігі Паўлінкай і Міхаськам чытач даведаецца пра традыцыйныя заняткі сялян, побыт, прылады працы, прадметы дэкаратыўнапрыкладнога мастацтва, нацыянальныя стравы, святы і абрады. Выданне дапоўнена цікавымі пытаннямі і заданнямі, творамі мастацкай літаратуры, каляровымі ілюстрацыямі. Ёсць у кнізе і невялікі тлумачальны слоўнік.

У 2017 годзе бяруць пачатак некалькі новых серый. Самая карысная — «Таямніцы беларускай мовы». У гэтай серыі вышлі кнігі «Падобнае — непадобнае. Сінонімы, антонімы, амонімы, паронімы», «Залацінкі народнай мудрасці. Фразеалагізмы», «Адным словам не сказаць. Безэквівалентная лексіка». Аўтары папулярных кніг — беларускія мовазнаўцы, якія распавядаюць школьнікам пра сакрэты роднай мовы. Наступная серыя — «Самыя-самыя», якая ўжо налічвае каля дзесяці кніг.

Кнігі накшталт «Самыя вялікія азёры» ці «Самыя вялікія дрэвы» сёння вельмі папулярныя ў свеце. Супрацоўнікі выдавецтва вырашылі адшукаць самае-самае ў Беларусі. Так з’явіліся кнігі «Старажылы, волаты, монстры», «Чыстыя, глыбокія, прыгожыя... Азёры Беларусі», «Преданные, умные, красивые. Собаки», «Буры гаспадар лясоў», «Вялікія, магутныя, хуткія» і інш.

Выдавецтва «Беларуская Энцыклапедыя» прапануе кнігі і для сямейнага чытання. І гэта не толькі знакамітыя выданні Алеся Сушы з серыі «Беларуская дзіцячая энцыклапедыя» — «Францыск Скарына — чалавек-энцыклапедыя», «Францыск Скарына — чалавек свету», «Францыск Скарына — чалавек-легенда»… Летась была заснавана серыя «Энцыклапедыя народнага майстра», прысвечаная эксклюзіўным беларускім рамёствам. Кніга Гульнары Качан «Куклы: обереги, обрядовые, игровые. Иллюстрированный мастер-класс» распавядае, як рабіць лялькі згодна з народнымі традыцыямі. У кнізе ёсць падрабязныя схемы з малюнкамі, пакрокавым апісаннем, асобная ўвага звернута на значэнне розных відаў цацак. У кнізе «Пасланні ад продкаў. Пра што расказвае беларускі арнамент» аўтар Алесь Коршак на падставе друкаваных крыніц паказвае, што азначаюць найбольш пашыраныя сімвалы і іх варыянты. Алена Гурэцкая ў кнізе «Лозоплетение» тлумачыць, як рабіць цудоўныя рэчы з лазы. Цяпер выдавецтва рыхтуе кнігі пра беларускую вышыўку і пісанкі.

Ларыса Языковіч прапануе звярнуць увагу і на кнігу «50 уникальных заповедных территорий Беларуси» (тэкст на рускай і англійскай мовах):

— Слушна было б спытаць: «Чаму менавіта пяцьдзясят, калі запаведных тэрыторый у нашай краіне больш за тысячу?» Гэтае пытанне мы абмяркоўвалі з Навукова-практычным цэнтрам Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі па біярэсурсах. Летась выдавецтва святкавала юбілей — 50 гадоў. На тым і вырашылі: вызначылі самыя цікавыя рэгіёны Беларусі, выбралі фотаздымкі, карты. Кніга мае цудоўнае мастацкае аздабленне і прэзентуе ўнікальныя фотаздымкі, зробленыя квадракоптарам, якія раней нідзе не друкаваліся.

Кнігі «Беларускай Энцыклапедыі» хутка знаходзяць чытачоў, добра разыходзяцца па бібліятэках.

— Некалькі гадоў таму мы абмяркоўвалі перспектывы развіцця выдавецтва, думалі, як знайсці сваю нішу. Доўга спрачаліся, прапаноўвалі ідэі і прыйшлі да высновы: наша мэта — адлюстраваць у энцыклапедычным фармаце ўсё цікавае і значнае, што ёсць у Беларусі. Гэта не толькі гісторыя і культура, але і многія іншыя рэчы, якія заслугоўваюць ўвагі, — падагульняе Ларыса Языковіч.

Марыя ШЧЫПАНАВА,

Алеся ЛАПІЦКАЯ

Фота Кастуся ДРОБАВА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

 «Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам супрацьстаяць няпростым выклікам часу».

Грамадства

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

​Колішняя Беларуская ваенная акруга лічылася адной з самых магутных у СССР.

Грамадства

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

«Калі ў вас адкрыўся рот, каб накрычаць на дзіця, спыніцеся хоць на секунду…» 

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі.