Вы тут

Ці праяўляе моладзь інтарэс да рабочых прафесій?


60 працэнтаў вакантных працоўных месцаў у краіне — па рабочых спецыяльнасцях. Запатрабаваны прадаўцы, кухары, агароднікі, трактарысты, слесары, кіроўцы пагрузчыка. Але ці цікавяць моладзь гэтыя прафесіі? Хто вырашае звязаць сваё жыццё з сельскай гаспадаркай і грамадскім харчаваннем? Як рыхтуюцца згаданыя работнікі? Пра гэта мы даведаліся ў Смілавіцкім сельскагаспадарчым прафесійным ліцэі.


Кіраванне экскаватарам хлопцы асвойваюць на спецыяльным трэнажоры.

Вучыцца, спаборнічаць, перамагаць

Усяго тут займаецца 400 чалавек. Кожны трэці — мінчанін. Паступаюць таксама падлеткі з Чэрвеньскага, Пухавіцкага, Бярэзінскага, Смалявіцкага раёнаў. За тры гады яны паспяваюць атрымаць запатрабаваную прафесію.

У групах, дзе вучацца на прадаўца, кухара і агародніка, 70 працэнтаў складаюць дзяўчаты. А вось на слесараў і экскаватаршчыкаў, зразумела, ідуць адны хлопцы.

Наколькі рабочыя спецыяльнасці ўвогуле цікавыя моладзі? Намеснік дырэктара па вучэбна-вытворчай рабоце Андрэй АЛЯКСЮК прызнаецца, што конкурс невялікі. Але попыт ёсць. «Штогод мы прырастаем у сярэднім на 30 чалавек. Летась планавалі да набору 120 навучэнцаў, але дадаткова адкрылі яшчэ адну групу па спецыяльнасці «тэхнічнае забеспячэнне дарожна-будаўнічых і меліярацыйных работ». Той, хто яе атрымлівае, засвойвае адначасова прафесіі трактарыста, машыніста экскаватара і кіроўцы пагрузчыка і можа працаваць як у сельскай гаспадарцы, так і ў будаўніцтве».

Навучэнцы ліцэя ўдзельнічаюць у розных спаборніцтвах. І даволі паспяхова. На Рэспубліканскім конкурсе інавацыйнай і тэхнічнай творчасці і Рэспубліканскім злёце вынаходнікаў і рацыяналізатараў яны пастаянна займаюць прызавыя месцы. Былі сярод хлопцаў і стыпендыяты спецыяльнага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.

Трэнажоры наглядныя і віртуальныя

«Перад пачаткам работы падай сігнал!», «Не перавышай хуткасць павароту стралы — перакуліш кран!», «Падбірай ключы па памеры гайкі!» — папярэджваюць плакаты ў майстэрні, дзе практыкуюцца будучыя трактарысты і слесары. Ёсць тут і трэнажор электрыфікаванага экскаватара, на якім хлопцы могуць паспрабаваць, як гэта — кіраваць машынай-гігантам. Кіраўніцтва ліцэя расказвае, што ў планах — закупіць больш сучасныя трэнажоры, дзе выкарыстоўваецца тэхналогія віртуальнай рэальнасці: калі займаешся на такіх, здаецца, што ты едзеш па полі ў кабіне сапраўднага камбайна.

Ліцэй, дарэчы, з'яўляецца рэсурсным цэнтрам па падрыхтоўцы трактарыстаў. Сюды на практыку прыязджаюць навучэнцы з іншых прафтэхустаноў вобласці.

У майстэрні займаюцца трэцякурснікі ўжо згаданай спецыяльнасці «тэхнічнае забеспячэнне дарожна-будаўнічых і меліярацыйных работ». Цікавімся ў хлопцаў, што прывяло іх у прафесію.

— Мой бацька — індывідуальны прадпрымальнік, займаецца грузавымі перавозкамі. Мяне таксама гэта дзейнасць зацікавіла. У ліцэі якраз даюць катэгорыю, з якой можна працаваць на грузавых машынах, — адказвае Уладзіслаў Новік.

— З дзяцінства тэхніку люблю, — тлумачыць свой выбар Уладзіслаў Няборскі. — Да таго ж тут правы бясплатна атрымліваеш — чаму б не?

Хлопцы дадаюць, што праца на экскаватары прыносіць добрыя грошы. Толькі для гэтага ты павінен старанна вучыцца, добра ведаць сваю справу і прафесійна валодаць тэхнікай.

Праз тыдзень у іх пачнецца вытворчая практыка. Нехта пойдзе на трактарны завод, хтосьці — на плодаагароднінную базу, іншыя — у будаўнічы трэст ці на птушкафабрыку. Практыка, як правіла, аплатная. Леташнія навучэнцы атрымлівалі ад 100 да 400 рублёў у месяц.

Павел Хмяльніцкі паступіў у ліцэй па прыкладзе старэйшага брата — той працуе слесарам. Цяпер навучэнец рыхтуецца выступіць на абласным этапе конкурсу прафесійнага майстэрства Wоrld Skіlls Bеlаrus у кампетэнцыі «эксплуатацыя сельскагаспадарчых машын». Спаборніцтвы па гэтай спецыяльнасці будуць праходзіць упершыню.

— Займаюся з 9 да 17 гадзін. Трэнірую рэгуліроўку рухавіка, плугоў. Няма калі сядзець на месцы, — кажа Павел.

А што ў нас на закуску?

У іншай лабараторыі, за велізарнай плітой і апрацоўчымі дошкамі, застаём кухараў. Усе ў кіцелях і каўпаках, як і належыць работнікам кухні. Сённяшняя тэма заняткаў — закускі.

У вытворчай лабараторыі навучэнцы праводзяць па шэсць гадзін чатыры дні на тыдзень. Смяюцца, што «надзвычайныя здарэнні» ва ўсіх былі. І адбіўныя згаралі, і супы «збягалі». Нядаўна на кухню закупілі фрыцюрніцу і слайсер. На будучы год збіраюцца набыць параканвекцыйную печ, індукцыйную пліту і спецыяльны посуд для яе.

Трэцякурснік Мікіта Пытко: «Азам навучылі, а далей фантазіруй...»

Вольга Куц, якая вучыцца на трэцім курсе, сама з Беразіна. У кухары пайшла, бо з такой прафесіяй, на яе думку, лёгка знайсці работу. «У раённыя ўстановы грамадскага харчавання гатовы і на практыку ўзяць студэнта, і на падпрацоўку». У планах дзяўчыны — працягнуць адукацыю. Пасля ліцэя збіраецца паступаць у Барысаўскі каледж на тэхніка-тэхнолага.

У трэцякурсніка Мікіты Пытко кухарамі працуюць стрыечны брат і дзядзька, таму і ён яшчэ са школы марыў аб гэтай прафесіі. Хлопец з Мінска, але, паколькі ў сталіцы пасля дзявятага класа можна было пайсці вучыцца толькі на пекара, а не на кухара-ўніверсала, выбраў ліцэй у Смілавічах.

Нядаўна Мікіта ўдзельнічаў у абласным конкурсе прафесійнага майстэрства. Заняў трэцяе месца. Па ўмовах спаборніцтва, за тры гадзіны трэба было паспець прыгатаваць і аформіць дзве стравы — асноўную (са свініны) і закуску (з бурака).

— Я зрабіў карэйку на косці, пюрэ з дабаўленнем брокалі, прыпушчаны перац у кісла-салодкім соусе, соус песта і ўпрыгожыў усё базілікам, крэс-салатай і запечанымі памідорамі чэры. А на закуску быў арыгінальны «селядзец пад футрам»: у бурачны мус дадаваўся сметанковы сыр, замест селядца — чырвоная рыба, падавалася страва на грэнцы з чорнага хлеба.

— Няўжо гэта ўсё праходзяць у ліцэі?

— Тут мы навучаемся, як правільна смажыць, рэзаць, запякаць. А далей ужо сам фантазіруеш і потым абмяркоўваеш з выкладчыкамі, ці можна гэта ўвасобіць у жыццё.

Мікіта заўважае, што кухар — не такая простая прафесія, як здаецца. «Гэта моцная фізічная нагрузка — ты ўвесь дзень на нагах. У кавярні змена доўжыцца звычайна 12 гадзін, і калі ідзе вялікі паток заказаў, стамляешся ад такога рытму».

Не толькі гайкі круціць

Куды ж ідуць працаваць выпускнікі ліцэя? Напрыклад, кухараў забіраюць райспажыўтаварыствы, трактарыстаў — мясцовыя сельскагаспадаркі, кіроўцаў пагрузчыка — будаўнічыя ўпраўленні.

Заробкі маладых спецыялістаў адразу пасля размеркавання — ад 350 да 600 рублёў. У сельскай гаспадарцы ўсё залежыць ад эканамічнага стану канкрэтнай арганізацыі.

— Іграе ролю і ўдача, але асноўны фактар — любоў да работы. Працавітага чалавека кіраўніцтва заўсёды заўважыць і пастараецца ўтрымаць, бо залатыя рукі паўсюль патрэбныя. Ведаю па выпускніках, што, нават калі хлопцы ідуць па размеркаванні ў адну і тую ж арганізацыю, іх заробкі могуць істотна адрознівацца. Малады чалавек у рабочай прафесіі можа атрымліваць добрыя грошы — я столькі на выкладчыцкай рабоце не маю, — усміхаецца Андрэй Аляксюк.

Сельская гаспадарка за апошнія гады істотна змянілася. Іншыя тэхналогіі, абсталяванне. «10 гадоў таму базавымі трактарамі былі «Беларус-1221» і «Беларус-1523». 150 конскіх сіл — мяжа для тых машын. Цяпер ужо трактар на 360 конскіх сіл для сельскай гаспадаркі — норма. Без яго сучасны работнік на полі неэфектыўны, бо задачы трэба выконваць у максімальна сціслыя тэрміны», — расказваюць у ліцэі.

Прафесійнае асваенне тэхнікі — залог поспеху.

На думку адміністрацыі навучальнай установы, працаваць на зямлі становіцца больш цікава, але і патрабаванні да выпускнікоў растуць. «У сферы ідзе аўтаматызацыя працэсаў. Сучасныя трактары ўжо аснашчаны тэхналогіяй GРS. Адпаведна работнік мусіць умець не толькі гайкі круціць, але і разбірацца ў бартавым камп'ютары».

Наталля ЛУБНЕЎСКАЯ

Фота Сяргея НІКАНОВІЧА

Мінск — Смілавічы — Мінск

Загаловак у газеце: Вакансій — толькі рукі прыкладзі

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Аўтар «Звязды» расказвае на прыкладзе сваёй сям'і.

Культура

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

Графік у артысткі вельмі насычаны.

Грамадства

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Даследаванне «Пакаленне «Z» у пытаннях і адказах» было прадстаўлена падчас навуковага стэндапа, арганізаванага для навучэнцаў профільных педагагічных класаў у БДПУ.

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».