23 Верасень, нядзеля

Вы тут

Ліхтэнштэйн мяркуе зарабляць на «крыпце»


Ліхтэнштэйн будзе ствараць прывабнае прававое поле для блокчэйн-стартапаў. Ва ўрадзе княства распрацоўваюць новы праект закона, які будзе рэгуляваць адпаведныя бізнес-мадэлі. Пра гэта паведаміў прэм'ер-міністр краіны Адрыян Хаслер падчас свайго выступлення на фінансавым форуме ў Вадуцы (сталіцы Ліхтэнштэйна). Закон будзе прадстаўлены летам і павінен апісаць бізнес-мадэлі, якія базуюцца на блокчэйн-тэхналогіях, а таксама даць дзяржаўныя гарантыі для прадпрымальнікаў і спажыўцоў. Эксперты, якія працуюць над праектам, па словах Адрыяна Хаслера, павінны будуць улічыць магчымасці не толькі біткойна і асноўных крыптавалют, але і многіх іншых лічбавых плацежных інструментаў. Важнае месца ў дакуменце атрымаюць таксама ўсе галоўныя галіны, якія працуюць з блокчэйнам, сярод якіх — фінансы, нерухомасць, транспарт, аўтарскія правы, бяспека. «Ліхтэнштэйн павінен стаць адным з піянераў комплекснага падыходу да рэгулявання лічбавай тэхналогіі», — адзначыў кіраўнік урада. Навошта заможнае горнае княства пераключылася на «крыпту»?


Паміж Аўстрыяй і Швейцарыяй

Тэрыторыя Ліхтэнштэйна з 15 года да н. э. уваходзіла ў рымскую правінцыю Рэцыя. Паводле падання, у 300 годзе святы Лука хрысціў жыхароў гэтага раёна. Франкі ўварваліся ў краіну ў 536-м. Пазней, пры Карле Вялікім, з пасады губернатара быў адстаўлены біскуп, і на гэтае месца пачалі прызначаць свецкіх кіраўнікоў. Раён знаходзіўся пад уладай Каралінгаў да 911 года, калі Усходне-Франкскае каралеўства распалася на вялікія і малыя герцагствы. У межах герцагства Швабы на тэрыторыі цяперашняга Ліхтэнштэйна знаходзіліся феадальныя ўладанні Шэленберг і Вадуц, якія пасля ўвайшлі у склад Свяшчэннай Рымскай імперыі. У 1507 годзе імператар Максіміліян даў Вадуцу асаблівыя правы і прывілеі, уключаючы суверэнітэт і збор падаткаў.

Род Ліхтэнштэйнаў вельмі хацеў атрымаць месца ў рэйхстагу Свяшчэннай Рымскай імперыі. Для гэтага ён павінен быў валодаць землямі, сюзерэнам якіх быў бы непасрэдна імператар. Дзеля гэтага Ханс-Адам І набыў у збяднелых уладальнікаў Хоэнемса два маленечкія феоды на мяжы са Швейцарыяй — Шэленберг (у 1699-м) і Вадуц (у 1712-м).

У гэтай тэрыторыі быў неабходны прававы статус. У 1719 годзе імператар прызнаў кіраўніка сямейства, Антона Фларыяна, князем суверэннай годнасці. Такім чынам паміж Аўстрыяй і Швейцарыяй на правым беразе ракі Рэйн з'явілася невялічкае княства Ліхтэнштэйн. З 1815 да 1866 года яно ўваходзіла ў склад Германскага саюза, прычым ў 1860-м прадстаўнікі сямейства Ліхтэнштэйн сталі спадчыннымі членамі верхняй палаты аўстрыйскага парламента, а ў 1866 годзе ў выніку распаду Германскага саюза, пры Ёгане ІІ, княства набыло поўную незалежнасць. У аўстра-прускай вайне 1866 года Ліхтэнштэйн выступаў у якасці саюзніка Аўстрыі, потым меў цесныя сувязі з Аўстра-Венгрыяй.

Пасля Першай сусветнай вайны княства скасавала дамову з Аўстрыяй і пераарыентавалася на Швейцарыю: у 1921 годзе было падпісана пагадненне аб гандлі і паштовай службе, у 1924-м — заключаны мытны саюз. З тых часоў валютай горнага княства з'яўляецца швейцарскі франк. З 1919 года Швейцарыя прадстаўляе дыпламатычныя і консульскія інтарэсы Ліхтэнштэйна за мяжой. Падчас Другой сусветнай вайны княства прытрымлівалася нейтралітэту. У 1990 годзе Ліхтэнштэйн уступіў у ААН, у 1991-м — у Еўрапейскую асацыяцыю свабоднага гандлю, напрыканцы 2011-га — у Шэнгенскую зону.

Без платоў

Княства плошчай усяго 157 квадратных кіламетраў лічыцца адной з самых маленькіх еўрапейскіх дзяржаў. Колькасць жыхароў складае каля 40 тысяч чалавек (напрыклад, столькі цяпер насельніцтва ў Калінкавічах). Дзве трэці насельніцтва княства — карэнныя ліхтэнштэйнцы, а астатнія — імігранты з Германіі, Аўстрыі, Швейцарыі і нават Турцыі. Ліхтэнштэйн настолькі маленькі, што тут няма аэрапорта, сюды можна дабрацца толькі на цягніку. Нягледзячы на свае памеры, княства багатае на раскошныя віды хрыбтоў і гор, альпійскіх лугоў і палёў. Заціснутая, быццам у цісках, паміж Аўстрыяй і Швейцарыяй, маленечкая дзяржава змагла захаваць уласнае «я», спрытна балансуючы на мяжы паміж утульнай вёсачкай і багатым княствам.

Гэта краіна з нізкімі падаткамі, дзе ўрад вельмі лаяльна ставіцца да замежных кампаній. Каб зарэгістравацца ў дзяржаве і не плаціць падаткі, кожная кампанія павінна ўзяць у долю каго-небудзь з мясцовых жыхароў. Паводле статыстыкі, сёння кожны ліхтэнштэйнец атрымлівае даход ад двух кампаньёнаў (паводле статыстыкі, звыш 75 тысяч міжнародных канцэрнаў і замежных кампаній зарэгістраваны на тэрыторыі Ліхтэнштэйна), таму жывуць яны выключна ў сваё задавальненне і практычна без лішніх клопатаў. Тут не прынята выхваляцца сваім багаццем, у краіне няма злачыннасці — няма і... платоў.

Маркі і турызм

Ліхтэнштэйн — квітнеючая індустрыяльная краіна з развітым сектарам фінансавых паслуг і высокім узроўнем жыцця (па аб'ёме ВУП у разліку на душу насельніцтва княства — бясспрэчны сусветны лідар). Краіна бедная карыснымі выкапнямі. Здабываюцца толькі вапняк для будаўнічых мэт, а таксама белыя гліны і алебастр для вырабу ганчарных вырабаў і керамікі. Сярод вядучых галін эканомікі — апрацоўчая прамысловасць, а таксама машына- і дакладнае прыборабудаванне, оптыка, вытворчасць вакуумнай тэхнікі, электронных сістэм, мікрапрацэсараў. Прамысловасць амаль цалкам сарыентавана на экспарт. Значнае месца займаюць харчовая (у прыватнасці вытворчасць кансерваў і вінаў), тэкстыльная, керамічная і фармацэўтычная прамысловасці.

З развіццём рэальнага сектара і ростам прадпрымальніцкай дзейнасці ўласныя працоўныя рэсурсы Ліхтэнштэйна перасталі задавальняць попыт на працоўную сілу. У розных сферах эканомікі занятыя прыкладна 32,4 тыс. чалавек, пры гэтым больш за трэць з іх (12,9 тыс.) штодня прыязджаюць на работу з Аўстрыі, Швейцарыі і Германіі.

Больш за ўсё працаздольнага насельніцтва занята ў сферы паслуг, каля 40 % задзейнічана ў прамысловым сектары і менш за 2 % працуюць у сельскай гаспадарцы.

Эканамічны росквіт княства забяспечваецца тым, што яно выступае ў ролі фінансавага і дзелавога цэнтра міжнароднага значэння. Значная частка даходу прыходзіцца на продаж паштовых марак, якія цэняцца філатэлістамі ўсяго свету. Досыць вялікі ўклад у развіццё эканомікі прыносіць сфера турызму. Дзякуючы асаблівасцям кліматычнай зоны і рэльефу ў краіне створаны максімальна камфортныя ўмовы для развіцця гарналыжных курортаў, якія цяпер карыстаюцца неверагоднай папулярнасцю. Між тым, як паведаміла брытанскае выданне Thе Tеlеgrарh са спасылкай на даныя Сусветнай турысцкай арганізацыі ААН (UNWTО), Ліхтэнштэйн з'яўляецца найменш наведвальнай турыстамі еўрапейскай краінай. Летась тут пабывала ўсяго 77 тысяч замежных падарожнікаў, што на восем тысяч больш, чым годам раней. Праўда, калі суаднесці колькасць турыстаў з колькасцю насельніцтва княства, ацэнку Thе Tеlеgrарh можна лічыць не зусім аб'ектыўнай.

Халодныя кашалькі

Улады княства дэкларуюць, што актыўна зацікаўлены ў стварэнні краіне іміджу «законнага фінансавага цэнтра з пашыраным рэгуляваннем віртуальных валют і звязаных з імі бізнес-мадэляў». Ліхтэнштэйн уваходзіць у Еўрапейскую эканамічную зону, але не ў Еўрасаюз. Важна, што фінансавыя ўстановы, зарэгістраваныя тут, уключаючы і тыя, што працуюць з крыптавалютамі і блокчэйнам, могуць абысці многія складаныя патрабаванні ЕС, працягваючы весці дзейнасць па ўсім кантыненце. Банкі Ліхтэнштэйна ажыццяўляюць інвестыцыі ў крыптавалюте ад імя сваіх кліентаў і нават прапануюць кансультацыі па ІСО (Іnіtіаl соіn оffеrіng — «першасная прапанова манет» — форма прыцягнення інвестыцый у выглядзе продажу фундатарам фіксаванай колькасці новых адзінак крыптавалют), у той час як фінансавы сектар Еўропы ў абсалютнай большасці выпадкаў пазбягае лічбавых валют.

Напрыклад, прафесійныя інвестары і фінансавыя пасярэднікі могуць адзін раз у дзень праз платформу банка Frіk інвеставаць у лічбавыя валюты: біткойн, біткэш, эфір, рыпл і лайткойн. Для абароны ад хакераў і зладзеяў гэтая банкаўская ўстанова трымае крыптавалюты ў так званых кашальках халоднага захоўвання.

Яны фізічна аддзеленыя ад інтэрнэту і не могуць быць узламаныя звонку, абяцае фінансавая ўстанова. Дзякуючы сваёй прапанове банк імкнецца ўкараніць крыптаахову, па меншай меры, на тым жа ўзроўні якасці, што і традыцыйны банкінг. І гэта яшчэ адзін крок у развіцці крыптасістэм у княстве.

На лічбавыя валюты звярнуў увагу адзін з найбагацейшых манаршых дамоў у свеце. Наследны князь Ліхтэнштэйна Алаіз Філіп Марыя заявіў, што біткойн і іншыя крыптавалюты могуць стаць адным з інструментаў аднаўлення багацця яго сям'і, паведамляе СNBС. Ён згадаў пра тое, што збіраецца перавесці частку актываў сям'і ў лічбавыя токены. «Што датычыцца новай лічбавай эканомікі, то яе трэба лепей вывучыць у будучыні», — адзначыў Алаіз. Законны кіраўнік княства — Ханс-Адам ІІ, аднак з 15 жніўня 2004 года абавязкі па паўсядзённым кіраванні дзяржавай выконвае менавіта наследны князь Алаіз, з'яўляючыся рэгентам. Пасля Другой сусветнай вайны сям'я была вымушана прадаць сваю калекцыю твораў мастацтва, аднак, па словах князя, большая частка яе ўжо адноўлена, таму род шукае новыя віды актываў для інвестыцый. Алаіз дадаў, што хоць крыптавалюта пакуль застаецца «вельмі рызыкоўнай», тэхналогія, якая ляжыць у яе аснове, можа быць карысная для аптымізацыі адміністрацыйных працэсаў у Ліхтэнштэйне. «Блокчэйн зменіць вельмі многае, ён нават можа дапамагчы больш эфектыўна кіраваць нашым княствам», — дадаў наследны князь.

Але галоўнае не ў тым, што капітал князёў налічвае $5 млрд, а ў тым, што, як і ў суседняй Швейцарыі, у Ліхтэнштэйне ўпраўляцца з фінансамі ўмеюць, не кажучы пра тое, што сам кронпрынц вельмі спрактыкаваўся за сваю кар'еру ў маёмасных пытаннях. Алаіз дае крыптавалютнай супольнасці зразумець, што княства — самае адпаведнае месца для іх бізнесу. І гэта працуе. Зараз штомесячныя сустрэчы па блокчэйне ў Вадуцы прыцягваюць сотні ўдзельнікаў ад зусім новых крыпта-стартапаў — нядрэнна для краіны памераў Ліхтэнштэйна. Але, падобна, прыцягненне бізнесаў, заснаваных на крыптавалютах і блокчэйне, — толькі частка маштабных фінансавых планаў гэтай дзяржавы. Так што з кішэняй у горнага княства ўсё ў парадку.

Захар БУРАК

Загаловак у газеце: У кішэні горнага княства

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.