Цуд


ЦУД

Дарагія чытачы, я думала напісаць пра не­шта зусім адрознае, але пасля ўсяго, што са мной здарылася гэтымі днямі, проста мушу вас спы­таць: вы верыце ў цуды? Я заўсёды верыла, чака­ла, шукала і нават імкнулася ствараць. Праўда, я верыла толькі ў маленькія, штодзённыя цуды. У тыя здарэнні, якія крыху падымаюць нам настрой у цяжкі дзень: я верыла ў чырвона-залацістую восеньскую лістоту, у захад сонца, у спеў салаўя. Верыла ў чалавека, які заўважыць тваю цяжкую валізку і дапаможа аднесці да цягніка. У чала­века, які пойдзе з табой, калі ты спытаеш пра нейкі адрас у незнаёмым горадзе. У чалавека, які чароўным голасам праспявае тваю ўлюбёную песню каля станцыі метро. Заўсёды звяртала на іх увагу, старалася нейкім чынам сама быць цудам для знаёмых і незнаёмых. Калі нехта пазнаёміўся са мной у сапраўднасці, тады той ведае, што я чалавек вясёлы, энергічны, ветлівы. Ведае, што я ненавіджу несправядлівасць, стэрэатыпы і дыскрымінацыю, што заўсёды гатова дапамаг­чы (нават калі самой патрэбная дапамога). Я веру, што кожны з нас можа быць святлом маяка ў час навальніцы. Ніхто не ведае, што ў галаве на­ват блізкага чалавека, ніхто не можа цалкам зра­зумець чужыя змаганні і праблемы, чужы сум, чужую бяду. Таму я імкнулася рабіць так, каб са мной было лягчэй, чым без мяне.

У вялікія цуды я ніколі не верыла. Я зусім не рэлігійны чалавек. Ніколі не падавалася лагічным тое, што адзін бохан хлеба можа накарміць сот­ню чалавек (ведаю, што лічба недакладная, але я гуманітарый, выбачайце!). Мне не верылася, што нехта можа вярнуцца з той чорнай дзіры, якую мы называем смерцю і пра якую так мала ведаем. Я проста радавалася маленькім цудам, а вялікіх не чакала. Тым больш, што я сем гадоў жыла з хранічнай дэпрэсіяй. Мяне хапала толькі на штодзённыя цуды і ўсмешкі.

Дакладней кажучы, сем гадоў я жыла пад дэпрэсіяй. Пад яе цяжарам. Ведаеце, дэпрэсія — гэта вага, якая цябе стрымлівае. Яна — халодны, чорны, агромністы камень, які трэба насіць на плячах. Дэпрэсія, натуральна, гэта і нястрымныя нервы, і невымоўны страх, і поўнае бяссілле, і слёзы крыўды, і неверагодная лянота, і абсалют­ная абыякавасць, і бачанне рэчаіснасці не такой, якая яна ёсць. Затое я вам скажу перадусім, што дэпрэсія — гэта чорны камень, пад якім чалавек жыве (калі шанцуе), альбо існуе (у цяжкі дзень). Дарэчы, нават самы жыццярадасны чалавек ва­шага сацыяльнага асяроддзя можа хварэць на дэпрэсію. Часта бывае, што людзі, якія расказва­юць найлепшыя анекдоты і якім найбольш пры­емна бачыць, як сябры смяюцца, самі патрабуюць усмешак і шчасця, якіх пад каменем іх дэпрэсіі ім вечна не стае. Менавіта таму я адважылася напісаць гэтую калонку на такую важную тэму. Пакуль дэпрэсія будзе табу, пакуль яна будзе лічыцца «недахопам характару», «ненармаль­насцю», «дурнотай», «а проста выхадзі з хаты і весяліся, і ўсё» — мы не зможам яе перамагчы. Без падтрымкі сяброў і сваякоў мы адны. А ка­мень вельмі цяжкі.

Я хачу распавесці вам пра сябе. Сёння ме- навіта пра сябе праз прызму дэпрэсіі (калі ласка, паверце і помніце: дэпрэсія не вызначае, што ты за чалавек). Я заўжды была дзіўным чалавекам. Нарадзілася дзіўным дзіцём. Чулым, самотным, сумнаватым. Кнігі любіла больш за людзей (ця­пер прыкладна аднолькава, не раўнуйце, сябры). Заўжды несправядлівасць выклікала ў мяне моц­ныя негатыўныя пачуцці. А яе шмат, праўда? Але я не заўжды знаходзілася ў дэпрэсіі. Усё пача- лося, калі мне было 16 гадоў. Я не распавяду цэ­лую гісторыю: па-першае, гэта зойме новую ка­лонку; па-другое, гэта балючая тэма, пра якую раскажу толькі асабіста за півам. Калі коратка: адзін з маіх самых блізкіх сяброў кінуўся пад цягнік. І я заўжды думала (і сёння часам вагаюся), што магла б выратаваць яго, а не выратавала. Ёсць на тое свае прычыны. І ўсё: «цяжар душы», як у Міхася Стральцова (ён, дарэчы, таксама верыў у цуды, вы ведалі пра гэта?). Са мной здарылася яшчэ некалькі непрыемнасцей (у 2010 і 2011 гадах, і псіхіка на працягу гэтых сямі гадоў не вяр­талася да нормы. Кожны дзень на маіх плячах ляжаў гэты камень. 2 555 дзён (тут дапамог брат-матэматык).

На дно я спусцілася ў лістападзе мінулага года, калі толькі вярнулася з Мінска. Назбіраліся самыя розныя прычыны, праблемы, і проста здарылася абвастрэнне хваробы (памятайце, гэта рэальная хвароба, і даруйце паўтарэнні: гэта ключавы мо­мант). У пэўны дзень я вырашыла, што больш не магу. Скажу вам нешта цікавае: калі дзікі звер ве­дае, што яго чакае хуткая смерць, ён спакойны. Не баіцца, не імкнецца супраціўляцца. Успры­мае, засынае, памірае. Я таксама была спакойная некалькі гадзін. Чакала, калі наступіць ноч, каб мяне ніхто не заўважыў. А потым я, з-пад каме­ня, паспрабавала супраціўляцца. Пачала пісаць сябрам, некаторым тэлефанавала, з некаторымі «развітвалася». А потым увогуле патэлефанава­ла сяброўцы, каб яна прыехала мяне (дарослую цёцю) даглядаць. Яна змагалася з падобнымі праблемамі і ведала, што гэта такое. Прыехала з працы... І заснула ў мяне на ложку. Тады я пайшла на дах. Усё ж такі.

Часам рамантызуецца самагубства. Трохі, як алкагалізм і сухоты. Асабліва сярод літаратараў і іншых творчых людзей. А я не буду. Я стаяла на даху цэлыя дзве гадзіны. Было дужа страшна. Па­мятаю, рукі ў мяне былі халодныя. Непрыемна. Я хадзіла па гэтым даху, між сонечных батарэй (ці ёсць рамантыка ў сонечных батарэях?), шу­кала найвышэйшы пункт, рыхтавалася скочыць. Не, суіцыд — не жарты і не рамантыка. Затое мне б хацелася крыху рамантызаваць момант, калі я выратавалася. Я глядзела ўніз, з зямлі там зыходзіла дзівоснае зялёнае святло. Ноч, вуліца, ліхтар. Аптэкі не хапала. Я думала пра сваё жыц­цё, фатальныя памылкі, сям’ю, сяброў. Чула гала­сы сяброў у галаве, і яны моцна злаваліся. «Усё, я скочу», — падумала я.

А паглядзела назад і ўгару. Я казала, што мой тата цікавіцца астраноміяй? Ён нават тэлескоп набыў, «для дзяцей», калі я была маленькая. А назіраў пераважна ён. Тата мяне навучыў распаз­наваць зоркі, планеты, канстэляцыі. Неба было хмурнаватае, але я ведала, што ды як. І з-за хмар заззяла яна, Венера. Маленькі цуд. Банальна, а я хацела паглядзець другі раз на яе. Апошні раз. А калі павярнулася і паглядзела ў халодную без­дань, адчула позірк Венеры на спіне. Разуме- еце, я не змагла пры ёй. Дрыжалі крылы. А каб спусціцца, дрыжалі ногі. Але я вярнулася ў пакой, і сяброўка аблаяла мяне (і мела рацыю), і я пайшла на тэрапію.

Я хачу вам сказаць: звяртайцеся заўжды да блізкіх, калі адчуваеце, што нешта з вамі не так. І падтрымлівайце тых, хто да вас звяртаецца. Кожны мае свае праблемы, часам магчыма яму дапамагчы, а часам, на жаль, не. Затое сам факт вашага існавання можа выратаваць брата, сябра, каханага. Не бойцеся звяртацца да псіхолагаў і псіхіятраў альбо пайсці да іх з вашым блізкім чалавекам пад чорным каменем. Будзьце тымі маленькімі цудамі, якіх вы самі чакаеце, добра?

Дарэчы ж, гэты мой тэкст называецца «Цуд», а не «Камень». А для гэтага ёсць свая прычы­на: у адзін добры дзень, калі я прачнулася зран­ку, зразумела, што няма чорнага каменя. Ён знік раптоўна і нечакана. Хранічная хвароба знікла. Цяжару на плячах не стала. Проста «падымайся і ідзі». Гэта быў дзень, калі я паверыла ў вялікія цуды.

Анхела Эспіноса Руіз

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Аўтар «Звязды» расказвае на прыкладзе сваёй сям'і.

Культура

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

Графік у артысткі вельмі насычаны.

Грамадства

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Даследаванне «Пакаленне «Z» у пытаннях і адказах» было прадстаўлена падчас навуковага стэндапа, арганізаванага для навучэнцаў профільных педагагічных класаў у БДПУ.

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».