Вы тут

Як прыручыць Снежную Каралеву?


Яго новая кніга носіць па-вангогаўску летнюю назву «Сланечнік» («Чатыры чвэрці», 2018), але ў сваёй творчасці ён больш за ўсё любіць зіму, якой надае (ці не адзіны з беларускіх паэтаў) рамантычна-любоўнае гучанне. «Завірухі» ў паэта, «як жанчыны, / Узбіваюць каля хат / Гурбаў белыя пярыны». Звычайная сняжынка, якая заляцела ў акно, на працягу ўсяго года «...праменіцца, не растае з блаславёнай хвіліны тае...», бо з’яўляецца сімвалам кахання да таямнічай незнаёмкі. А «завеі» — гэта «белыя лебедзі — / Крыллем лапочуць у садзе...»


Настраёва яму блізкая нервовая лірыка Валерыя Маракова і Тодара Кляшторнага.

Натхніўшыся заклікам «Пайсці б у ноч, / Пайсці б далінай, / Пайсці чорт ведама куды...» (Т. Кляшторны «Кляновыя завеі»), паэт з’язджае на два гады пілаваць лес у Карэліі. Менавіта сустрэча з гэтым краем надала яго творчасці тую эстэтычную і тэматычную адметнасць, якой, скажам, пачаў вызначацца жывапіс Гагена, калі той з’ехаў на акіянічныя астравы.

Першыя кнігі героя нашага артыкула — паэта Міколы Маляўкі ўражвалі небеларускай энергетыкай, унутранай сілай. Калі чытаеш яго зборнікі, то пачынаеш разумець, што сапраўдны паэт павінен быць не толькі тонкім лірыкам, але і фізічна моцным, незалежным, смелым дзецюком, што гатовы да нечаканага спаткання як з мядзведзямі і ваўкамі, так і з таемнай, містычнай зімовай феяй, своеасаблівай Снежнай Каралевай, якая можа зрабіць цябе самым шчаслівым мужчынам на свеце ці ператварыць у лядзяш.

Сама зіма, паводле Маляўкі, — яскравая метафара незвычайнага кахання, вострай, да гэтага не адчутай, эратычнай эмоцыі, якую не зможа даць ніводная іншая пара года:

 Апошні снег.

Яго запомні

На маладой траве пад плотам.

Ні дождж, ні сонечныя промні

Сняжынак не заменяць потым.

Не гавары, што ўлетку спёка,

А ўвосень капае са стрэх —

На дне душы тваёй, глыбока,

Ён будзе жыць,

Апошні снег.

Снег можа схаваць цябе ад чужых вачэй, з яго можаш пабудаваць палац кахання, які не павінен крануць ні здрадніцкія промні вясны, ні тым больш спапяляльнае знішчальна-камарынае лета. Дарэчы, лету паэт прысвяціў такія жартаўліва-здзеклівыя радкі: «...так згаладаўся па леце — / Рад камарам. / Лёг бы, здаецца, без майкі / Там, дзе іх болей, у цень. / Хай бы абсыпалі макам — / Спаў бы сабе, / Як цюлень».

Растаць жа гэты палац павінен толькі ад выратоўчай энергіі сексу: «Цнатліва-пудкія, як тайна, / Акругляцца цвярдзей — / І зноў ад губ маіх адтаюць / Узгорачкі грудзей».

Паэт верыць у каханне, менавіта калі яно набывае містычна-зімовае, казачнае адценне, бо іначай, з наступленнем цвяроза-рэальнай вясны з яе заўсёдным брудам ці згаданага ўжо лета, што працінае цябе камарынымі ўкусамі, таемная каханка можа ператварыцца ў звычайную ведзьму:

Чаруе надзвычай

Усмешкаю мілай,

Нібы таямнічай

Валодае сілай. /.../

За шлюбнаю брамаю

Чары аслабнуць —

І стане таксама

Раўніваю бабаю.

Як тут не згадаць страх перад жаніцьбай у Валерыя Маракова, які літаральна проста чырванеў ад злосці, калі ў яго пыталі, чаму ён халасты: «Што вы, хлопцы?! Хочаце звязаць мяне па руках і нагах? Хочаце, каб з паэта я ператварыўся ў няньку? /.../ Што з таго, што Алесь Дудар ажаніўся? Не паспеў ён вымушана пакінуць на нейкі час Менск, як ягоная Наташа перамахнула да Алеся Звонака...»

Думаю, Маракоў ацаніў бы такі вясёлы вершык свайго духоўнага вучня:

Кот перабраўся

Жыць да кошкі.

Думаў, ад’есца,

Выспіцца трошкі.

Месяц мядовы,

Зноў жа, а ў кошкі

Ложак шлюбны —

Голыя дошкі.

Кот апусціўся,

Высах, як хворы.

П’е самагонку,

Есць памідоры...

У сваёй новай кнізе «Сланечнік» паэт ізноў здзіўляе. Пасля казачна-зімовай эротыкі, іранічных назіранняў за рэальнасцю, вострых і нечаканых у сваёй вобразнасці зборнікаў гэтае выданне ўражвае непрыхаванай павучальнасцю. Тут сабраны вершы, прасякнутыя выключна патрыятычным і высокадухоўным зместам: «Вялікі свет, а Беларусь адна», «Родная мова», «Захоўвайце матчыны казкі і песні», «Радаводнае дрэва», «Чытаю Біблію», «Храм», «9 Мая, Дзень Перамогі» — адзін толькі пералік назваў сведчыць, якога кшталту паэзія тут пераважае. Узнікае адчуванне, што сённяшні Мікола Маляўка пакінуў свае захапленні Валерыем Мараковым і Тодарам Кляшторным у далёкім мінулым, а цяпер натхняецца эстэтыкай павучанняў і прыпавесцяў Кірылы Тураўскага, Францыска Скарыны альбо Сімяона Полацкага.

Што ж, таксама някепска. Тут, вядома, адчуваецца свой стыль і пэўная адметнасць. Але... Хто ведае, можа, у гэту гарачую летнюю ноч у пакой да паэта ізноў заляціць містычная сняжынка, ператворыцца ў чароўны карабель, які дамчыць яго да каханай... Снежнай Каралевы, якую ён пакінуў дзесь у нетрах казачнай Карэліі. І паэт успомніць, што:

Паэзія начэй —

Не тоўсты том,

А тоненькая кніжка...

Ён ізноў пачне «пальцы твае прыручаць нясмела, як птушанят», абдыме сваю каханую «каб аж костачкі хруснулі»... А мы будзем зайздросціць, бо не маем такой жа сілы, упэўненасці ды імпэту, каб пакахаць гэту таемна-няўлоўную, капрызлівую і такую жаданую Снежную Каралеву.

Васіль ДРАНЬКО-МАЙСЮК

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

Школа заўтрашняга дня. У трэндзе — медыянавыкі, гейміфікацыя і сторытэлінг

У мінулыя выхадныя сталічны бізнес-клуб «Імагуру» ўжо другі раз прымаў на сваіх плошчах педагагічную неканферэнцыю. 

Культура

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Гісторыкі спадзяюцца знайсці дакладную дату заснавання Мірскага замка

Вызначыць дакладны час з'яўлення на Беларусі вядомага абарончага збудавання дагэтуль немагчыма, хоць розных гіпотэз існуе шмат.

Грамадства

«Ніколі не губляйце мару дзяцінства!»

«Ніколі не губляйце мару дзяцінства!»

Мы з Аленай Варановіч пазнаёміліся выпадкова, на вуліцы. Адразу разгаварыліся і знайшлі агульную мову. Тады за кубкам кавы яна сказала мне важныя словы: «Ніколі не губляй мару дзяцінства».

Спорт

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Уладзімір Шантаровіч: Кажуць, я — геній, і мне гэта вельмі не падабаецца

Як трэнер пабудаваў сістэму, якая выхоўвае алімпійскіх чэмпіёнаў.