Вы тут

Ціхі бунтар


Эфект нечаканасці ад Сяргея Балянка

Непрадказальны, эксцэнтрычны і ў той жа час неверагодна сціплы. Менавіта гэтымі трыма эпітэтамі характарызуюць сябры і калегі Сяргея Балянка, творчасць якога з самага пачатку прафесійнай дзейнасці ўразіла не аднаго гледача. Гэты мастак умее інтрыгаваць. Тыдзень таму ў галерэі «Арцель» у свой дзень нараджэння спадар Сяргей прэзентаваў выстаўку пад назвай «Так, мы знаёмыя!», у якой прадугледзеў эфект нечаканасці: на вернісажы акрамя графічных работ прадставіў дваццаць дзве жывапісныя карціны.


З асаблівым пачуццём гумару і цёплым адчуваннем жыцця, пад гукі рок-н-рольных матываў ён запрасіў гасцей «пачаставацца» глыбіннай сюжэтнасцю графікі і сонечнымі колерамі жывапісу. Складана зразумець, які Балянок захапляе больш.

— Гэта ўнікальны праект, таму што аўтар з трапятаннем ставіцца да свайго жывапісу, пра які мала ведаюць у мастацкіх колах, — падкрэслівае куратар праекта мастацтвазнаўца Наталля Сяліцкая. — У свой час Сяргея Балянка лічылі нетыповым і скандальным творцам. Ён прыйшоў у мастацтва ў канцы 1980-х і адразу ж стаў ціхім бунтаром: у адрозненне ад іншых беларускіх мастакоў-графікаў ён імкнуўся абавязкова сказаць сваё слова ў нацыянальнай тэме, не пісаў партрэтаў знакамітых дзеячаў культуры. Адразу ж заявіў пра сябе як пра тонкую і эмацыянальную асобу. Сяргей вельмі беражліва ставіцца да сваіх сноў, па іх успамінах часцяком прыдумляе новыя «сцэнарыі» работ. Свае творы аўтар называе не карцінамі, а малюначкамі. Ён часта паўтарае, што стварае не пра памяць, а па памяці: звяртаецца да ўнутранага свету, разваг, эмоцый. Яго карціны месцамі сюррэалістычная, аўтар вельмі далікатна падбірае для іх назвы паэтычныя і сэнсавызначальныя.

«А снег затрымаўся яшчэ мінулай ноччу...», «Горача. Паляцелі», «Ранняя вясна, неспакойна і зябка», «Добры дзень, а куды вы ідзяце...» Назвы ўцягваюць у графічныя работы Сяргея Балянка, мастака-эстэта, філосафа з жывым розумам. Яго бацька — філосаф, прафесар эстэтыкі, маці — філолаг. Выхаванне ў такой інтэлігентнай сям’і з маленства заклала зерне асаблівага стылю як у паводзінах, так і ў творчасці.

Жывапіс — яшчэ адна грань творчасці Сяргея Балянка. Калі ў графіцы для яго прыярытэтам з’яўляецца лінія, то ў жывапісе ён больш зацікаўлены каларытам. Гледзячы на маляўнічыя работы майстра, складана паверыць, што іх стварыў графік.

— Мне вельмі падабаецца адчуваць сябе жывапісцам, — расказвае Сяргей Балянок. — Падабаецца працаваць з колерам, бо ім можна перадаць добры настрой, цёплую эмоцыю. Часта ў адной карціне я змешваю нацюрморт і пейзаж, якія пераплятаюцца агульнай кампазіцыяй. Працэс зачароўвае. Паколькі да выяўленчага мастацтва я стаўлюся не як да працы, а як да задавальнення, у кожным імгненні ўлоўліваю нешта асаблівае. Цярпець не магу, калі мастакі кажуць, ідучы ў майстэрню, што яны ідуць на працу. Для мяне працаваць і займацца мастацтвам — гэта два розныя паняцці.

У жывапісе спадар Сяргей выкарыстоўвае пастэльныя колеры, паветраную перспектыву. Для яго важна перадаць каляровую разнастайнасць прадметнага свету. Але і тут ён застаецца сабе верным: палотны — не рэалістычныя выявы, а хутчэй «фотаздымкі» памяці, толькі ўжо ў колеры.

— Калі я вучыўся ў Львоўскім паліграфічным інстытуце, у нас былі гадзіны і жывапісу, і малюнка. Мой выкладчык заўсёды казаў, што я прыроджаны жывапісец, — успамінае мастак. — Я часта натхняўся вольным паветрам, змалёўваў пейзажы і атрымліваў ад гэтага неверагоднае задавальненне. Але падчас спецыялізацыі выбраў кірунак кніжнага афармлення і атрымаў працу ў выдавецтве. Доўгі час марыў: як толькі выйду на пенсію — абавязкова займуся жывапісам. Але час вырашыў па-іншаму. Прыкладна ў пяцьдзясят гадоў звярнуўся да колеру: тое, што сядзела ўва мне доўгія гады, проста вырвалася магутнай творчай энергіяй.

 Графіка Сяргей Балянка прынесла яму сапраўдную славу. Уменне прадумваць кожную дэталь, а яшчэ надаваць ёй вялікі сэнс — асаблівасць творчага падыходу майстра. Яго ідэальныя лініі можна разглядаць гадзінамі, ёсць асацыяцыі з асабістым унутраным светам.

 На выстаўцы прадстаўлена рэтраспектыва графічных твораў Сяргея Балянка пачынаючы з 1986 года. Майстар кажа, што няўдалае мастацтва ён ніколі не паказвае і тым больш не калекцыянуе. А ўсе творы, да якіх не ляжыць душа, наогул знішчае.

У яго дома на ўсялякі выпадак заўсёды ёсць адно ці два чыстыя палотны і некалькі цынкавых пласцін, бо ён ніколі не ведае, якім будзе новы дзень і што яму захочацца пра яго расказаць у малюнку ці ў колеры.

Вікторыя АСКЕРА, фота аўтара

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Культура

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Форум тэатральнага мастацтва «ТЭАРТ» пакінуў на сэрцы рваныя раны

Мядзведзь на сцэне, Чэхаў на мове жэстаў і самая дакладная перадача стану дэпрэсіі.

Спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Настасся Чарняўская: Трэба, каб людзі ведалі: бадмінтон — рэальны спорт

Якія задачы ставяцца перад камандай у 2019 годзе і што самае важнае ў бадмінтоне?

Грамадства

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Які ўрок лепшы: перакулены або традыцыйны?

Як зрабіць, каб у вучняў загарэліся вочы?

Грамадства

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Губернатар Гродзеншчыны - пра перспектыўныя праекты рэгіёна

Горад-спадарожнік, анкалагічны цэнтр, «вёскі будучыні»...