Вы тут

Вечны цуд


Хто не ведае песню пра матылька, які крылцамі «бяк-бяк-бяк-бяк»? Здаецца, нават тыя, хто вырас ужо пасля таго, як фільм Марка Захарава «Звычайны цуд» меў ашаламляльны поспех на экранах. Але да яго звяртаюцца і цяпер, не ў малой ступені з-за алегарычнага сюжэта, дзе ёсць закаханы чараўнік, які насылае пачуццё на герояў выдуманай казкі, пярэварацень мядзведзь і цудоўная прынцэса, дачка каралька, які падаецца то самадурам, то марыянеткай першага міністра, таго самага, што спявае песню пра матылька і верабейку…


Песні і музыка — вось яшчэ яркая адметнасць фільма. Але цяпер яны жывуць сваім жыццём: сталі асновай для пастаноўкі мюзікла «Звычайны цуд» у Тэатры «Тэрыторыя мюзікла», які прапанаваў прэм’еру напрыканцы сезона. Вядома, з тым жа сюжэтам, што і ў кіно. Але з беларускімі артыстамі, якія спяваюць са сцэны самі: жывы гук — вось што вабіць у такіх пастаноўках, якія прыцягваюць энергетыкай, а не столькі самім сюжэтам, які даволі добра вядомы.

«Слава вар'ятам, якія жывуць так, як быццам яны несмяротныя!» — словы Яўгена Шварца, які працаваў загадчыкам літаратурнай часткі ленінградскага Тэатра камедыі. У 1954 годзе ён напісаў гэтыя радкі пры заканчэнні п'есы «Звычайны цуд». Тады нават не ўяўляў, якімі актуальнымі будуць гэтыя словы яшчэ доўга… А цяпер?

Ці зразумее яго ўзнёсласць і рамантызм у дачыненні да такога пачуцця, як каханне, «generation П», якое вывучае жыццё, разумее дабро і зло праз пасты і лайкі ў сацыяльных сетках? А тут экзістэнцыяльная казка пра сілу і адначасова далікатнасць кахання.

Аднак усё добра, ужо праверылі: Беларускі дзяржаўны музычны тэатр рабіў сваю версію казкі ў 2013 годзе. Тады на прэм’еры былі аўтары песень — Юлій Кім, які напісаў словы, і кампазітар Генадзь Гладкоў. Тую пастаноўку памятае шмат хто з цяперашняй творчай групы, якая працавала над мюзіклам. Прынамсі, рэжысёр-пастаноўшчык Настасся Грыненка прызнаецца: «Да “Звычайнага цуду” нас прывяло некалькі абставін. Па-першае, разуменне таго, што гэты мюзікл — адзін з лепшых твораў кампазітара Генадзя Гладкова. Адсюль заканамернае па-другое: жаданне расказаць гэтую казку сучаснай мовай і ажывіць яе не толькі для прыхільнікаў захараўскага фільма і філасофскай прыпавесці Шварца, але і для сённяшняй моладзі. Візуальнае рашэнне спектакля — стымпанк як ідэя пазнання свету і яго пераўтварэння, паляпшэння і ў той жа час нейкіх адкрыццяў, пошуку формулы шчасця. Героі «Звычайнага цуду» — маладыя людзі, якія ўпершыню сустрэлі каханне і з яго дапамогай пазнаюць жыццё вакол сябе, таму фантастычныя вобразы стымпанку ідэальна адлюстроўваюць светаадчуванне не толькі саміх закаханых, але і ўсіх персанажаў вакол іх».

Трэба дадаць, што першапачатковы музычны матэрыял, які быў выкарыстаны ў фільме, значна ўзбагаціўся. Юлій Кім і Генадзь Гладкоў на аснове сямі музычных хітоў з фільма Марка Захарава ўжо ў ХХI стагоддзі напісалі каля двух дзясяткаў новых нумароў для таго, каб атрымаўся паўнавартасны мюзікл. І мелі рацыю: спектакль аказаўся запатрабаваны на падмостках «Пецярбургскай аперэты», у маскоўскім Тэатральным цэнтры на Дуброўцы і пайшоў далей па розных гарадах. Новы час дыктуе іншы погляд на герояў і новае візуальнае рашэнне несастарэлай гісторыі.

Паглядзець і паслухаць цікава яшчэ і таму, што ёсць магчымасць параўнаць вобразы, створаныя калісьці зоркамі савецкага кіно і сучаснымі беларускімі артыстамі. Напрыклад, у ролі Чараўніка, якога ў стужцы Захарава ўвасобіў Алег Янкоўскі, у нас выступае Дзмітрый Якубовіч, ён жа аўтар харэаграфічных нумароў. У ролі яго жонкі, якую іграла Ірына Купчанка, можна пабачыць дзвюх артыстак — Юлію Шпілеўскую і Ксенію Харашкевіч. Мядзведзя Аляксандра Абдулава давядзецца параўноўваць з вобразам, увасобленым Эдуардам Вайніловічам, Прынцэсу Яўгеніі Сіманавай — з вобразамі ад Алены Бабук і Дыяны Флеер. А хто мог увасобіць каралька, выкананага Яўгенам Лявонавым? Ці першага міністра, у ролі якога так ярка глядзеўся Андрэй Міронаў?..

Паглядзім і падумаем: што зрабіла гэты казачны сюжэт такім неўміручым, што да яго працягваюць звяртацца і пісаць музыку ў наш час? У фільме Марка Захарава сышліся розныя фактары: і пластычная мастацкая роля, і зорны акцёрскі склад, і рамантыка. Але там была яшчэ тонкая сатыра, з-за якой выглядаў усмешлівы твар Яўгена Шварца, чалавека з неардынарным лёсам, які яўна не зусім упісваўся ў каноны савецкага мастацтва… Рамантык і рэаліст адначасова, для якога, магчыма, грамадзянская вайна, дзе ён браў удзел, не скончылася, і ён уклаў сваю энергію ў думкі. Пра чалавечае і вечнае, што трымае чалавека ў любыя часы.

Марыя АСІПЕНКА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.