Вы тут

Як мясцовыя жыхары Краснаярскага краю паляпшаюць умовы свайго жыцця


У кожнай краіны — свае асаблівасці ў мясцовым самакіраванні. У Беларусі традыцыйна склалася сістэма, калі грамадзяне пэўнай мясцовасці выбіраюць дэпутата, які пасля прадстаўляе іх інтарэсы ў Саветах таго ці іншага ўзроўню. Ці людзі самі аб'ядноўваюцца ў камітэты тэрытарыяльнага грамадскага самакіравання па месцы жыхарства, каб вырашыць мясцовыя праблемы.

У Расіі да гэтага падышлі наступным чынам. Апошнія гады грамадзян заахвочваюць разам з уладамі прымаць рашэнне: якое менавіта пытанне неабходна вырашыць у першую чаргу, на паляпшэнне чаго канкрэтна пойдуць муніцыпальныя грошы і часткова — грошы саміх жыхароў. Так, ужо не першы год дзейнічае адпаведны федэральны праект «Развіццё ініцыятыўнага бюджэтавання ў Расійскай Федэрацыі».


Ва ўсёй Расіі так

Ініцыятыўнае бюджэтаванне — гэта рашэнне пытанняў мясцовага значэння, заснаванае на грамадскай ініцыятыве. Падчас яго пры непасрэдным удзеле грамадзян вызначаюцца і выбіраюцца аб'екты расходавання бюджэтных сродкаў, а таксама ажыццяўляецца далейшы кантроль за рэалізацыяй адабраных праектаў.

У Расіі падобныя практыкі, як правіла, звязаныя з рашэннем пытанняў мясцовага значэння. Па стане на канец 2017 года 43 рэгіёны ўдзельнічалі ў развіцці ініцыятыўнага бюджэтавання. Ад рэгіёна да рэгіёна спосаб рэалізацыі можа адрознівацца. Часцей за ўсё маюцца на ўвазе абмеркаванне бюджэтных пытанняў, удзел грамадзян і прадстаўнікоў мясцовай улады, серыйны працэс рэалізацыі, арганізацыя публічнай справаздачнасці.

У большасці рэгіёнаў праекты рэалізуюцца на аснове сумеснага фінансавання з некалькіх крыніц: субсідыі з рэгіянальнага бюджэту, уклад муніцыпальных бюджэтаў, а таксама добраахвотныя ўзносы з боку насельніцтва і бізнесу. І калі ў 2015 годзе ў Расіі было рэалізавана 2657 такіх праектаў, то ў 2016-м — 8732 праекты.

Як правіла, праграмы ініцыятыўнага бюджэтавання запускаюцца на рэгіянальным узроўні, але часам муніцыпальныя органы ўлады самі ініцыююць іх старт.

Найбольшы вопыт рэалізацыі праектаў ініцыятыўнага бюджэтавання ў Расіі назапашаны ў рамках такой практыкі, як Праграма падтрымкі мясцовых ініцыятыў (ППМІ), якая была запушчана ў 2007 годзе і ў далейшым рэалізоўвалася пры падтрымцы Сусветнага банка. Абавязковым кампанентам праграмы з'яўляецца суфінансаванне (нязначнае) праектаў з боку грамадзян, якое разглядаецца як спосаб выявіць сапраўды надзённыя праблемы.

Часцей за ўсё грамадзяне падтрымліваюць і суфінансуюць рамонт дарог і арганізацыю водазабеспячэння, рамонт аб'ектаў культурнай інфраструктуры, добраўпарадкаванне тэрыторыі паселішчаў, добраўпарадкаванне месцаў адпачынку і дзіцячых пляцовак, аб'ектаў спартыўнай інфраструктуры, арганізацыю асвятлення, супрацьпажарных мерапрыемстваў, добраўпарадкаванне месцаў пахаванняў.

Бы­ло...

Схема дзеяння

— З 2016 года Краснаярскі край таксама далучыўся да ініцыятыўнага бюджэтавання, — паведаміла Ірына Пастухова, першы намеснік міністра фінансаў Краснаярскага краю.

Так, федэральны праект засноўваецца на пагадненні Сусветнага Банка і Мінфіна Расіі па праекце «Развіццё ініцыятыўнага бюджэтавання (ІБ) у рэгіёнах РФ». Да яго, акрамя Краснаярскага краю, ужо далучыліся Кіраўская, Цвярская, Ніжагародская вобласці, Стаўрапаль, Хабараўскі край, Рэспубліка Башкартастан і Паўночная Асеція, Яўрэйская аўтаномная вобласць і інш.

Праграма падтрымкі мясцовых ініцыятыў мае відавочныя асаблівасці. Па-першае, выбар праекта адбываецца на сходзе жыхароў. Вызначаецца прыярытэтная праблема для вырашэння яе ў рамках праекта, зацвярджаецца сума ўкладу жыхароў у яго рэалізацыю, фарміруецца ініцыятыўная група для падрыхтоўкі конкурснай заяўкі. Па-другое, рыхтуецца заяўка для конкурсу. Распрацоўваецца каштарыс праекта, фарміруецца пакет дакументаў для ўдзелу ў конкурсе. Па-трэцяе, заяўка або перамагае ў конкурсе, або не. Праводзіцца рэгіянальны конкурс і выбар праектаў-пераможцаў, збор фінансавага ўкладу ўсіх удзельнікаў праекта, які перамог, пералічваюцца грашовыя сродкі ў мясцовы бюджэт.

Далей — будаўнічыя работы, г. зн. непасрэдная рэалізацыя праекта. Адбор падрадчыкаў (правядзенне конкурсу), заключэнне кантрактаў, выкананне работ, забеспячэнне нефінансавага ўкладу жыхароў, маніторынг рэалізацыі праекта, кантроль за выкананнем ходу работ. І нарэшце, самае прыемнае — урачыстае адкрыццё аб'екта, падвядзенне вынікаў рэалізацыі праекта ў муніцыпальным утварэнні, публікацыя вынікаў рэалізацыі праекта.

Адной з асаблівасцяў праграмы ў Краснаярскім краі з'яўляецца тое, што грамадзяне могуць укласціся ў праект не толькі грашыма, але і матэрыяламі. Напрыклад, будаўнічымі. Таксама ўдзел могуць браць і часта робяць гэта суб'екты малога і сярэдняга прадпрымальніцтва.

Але асноўная частка сродкаў паступае з мясцовага бюджэту: 85 % з краявога, 5 % — муніцыпальнага, 3 % — сродкі грамадзян, 7 % — без прывязкі да крыніцы фінансавання. «У сярэднім складачны капітал з грамадзян — па 300 рублёў з чалавека», — расказвае Ірына Пастухова. Гэта каля 10 беларускіх рублёў. «Пагадзіцеся, грошы невялікія, і таму людзі іх досыць ахвотна аддаюць», — дзеліцца першы намеснік міністра.

...ста­ла.

Ад Дома культуры да водаправода

Пры гэтым адносна невялікія грашовыя ўкладанні з чалавека цягнуць за сабой прыемныя наступствы. Напрыклад, людзі пачынаюць сачыць не толькі за ходам работ, але і за тым, каб адрамантаваныя аб'екты не зруйнавалі, каб іх не пашкодзілі. Таксама адзін са станоўчых эфектаў — рост узроўню даверу жыхароў да прадстаўнікоў улады. Па апытаннях Сусветнага банка, тыя, хто ўзяў удзел у ініцыятыўным бюджэтаванні, пачынаюць больш давяраць розным узроўням улады.

Па словах Ірыны Пастуховай, далучыцца да праграмы хочуць муніцыпалітэты не толькі Краснаярскага краю, але і іншых. Людзі бачаць, як мяняюцца да лепшага гарады і вёскі, якія задзейнічаны ў праграме, і таксама праяўляюць ініцыятыву па змяненні чагосьці ў сваім паселішчы. Бо самае прывабнае ў тым, што не кіраўнік муніцыпалітэта, а менавіта сход жыхароў вырашае, на што ў першую чаргу выдаткоўваць грошы.

Прытым праекты могуць быць самымі разнапланавымі. За мінулы год па праграме быў рэалізаваны 51 праект: абсталявана 16 дзіцячых ці спартыўных пляцовак, зроблена 12 рамонтаў палацаў культуры, праведзена сем добраўпарадкаванняў могілак, а таксама праекты датычыліся рамонту вулічнага асвятлення, водаправода, пажарнага паста і паляпшэння тэрыторыі сельсаветаў. «Так мы спрабуем заахвоціць людзей удзельнічаць у самакіраванні, разам з мясцовымі ўладамі накіроўваць свае сілы на тое, каб палепшыць жыццё ў населеных пунктах», — рэзюмавала Ірына Пастухова.

Вераніка ПУСТАВІТ,

г. Краснаярск

Загаловак у газеце: Што нам трэба, вызначаем самі

Выбар рэдакцыі

Культура

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

У нядзелю яўрэі святкуюць Новы год дрэў

На гэта свята асаблівым чынам спажываюць розную садавіну, запіваючы келіхамі добра разбаўленага віна.

Грамадства

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Як задаволіць кадравы голад у сферы ІТ?

Работадаўцы кажуць, што быць добрым праграмістам і ўмець пісаць код для эфектыўнай работы ўжо недастаткова.

Культура

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

Балельшчыкі II Еўрапейскіх гульняў ужо рэзервуюць вясковыя гатэлі

«Адышоў час, калі гасцям патрэбныя былі толькі «чарка і скварка», ім ужо цікавыя музеі, культурная праграма».