24 Верасень, панядзелак

Вы тут

Суджанага канём не аб'едзеш


Сёння згадала цікавую размову, сведкай якой я была ўжо даволі шмат гадоў таму. Тагачасны прарэктар Брэсцкага ўніверсітэта Станіслаў Рачэўскі даваў нейкую параду сваёй аспірантцы, відаць, па будучай дысертацыі. Пагартаў работу, паказаў на адну са старонак і спытаў, з якой крыніцы яна ўзяла такія цікавыя звесткі. Тая адказала шчыра і проста: «Муж знайшоў». Тады выкладчык з усмешкай параіў дзяўчыне: «Любіце мужа — крыніцу ведаў!» Як для той аспіранткі, якая ўжо, спадзяюся, сама стала дацэнтам, муж — крыніца інфармацыі, так і для мяне — дача.


Дачай мы ў сваёй сям'і называем вясковы дом, які набылі пяць гадоў таму. Дык вось у выхадныя ўдалося туды з'ездзіць. Ну хоць бы для таго, каб яшчэ раз з суседкамі, такімі ж дачніцамі, парадавацца, што краму пакуль не закрылі, бо ўжо два гады абяцаюць гэта зрабіць. У краме я перамовілася з Нінай, якую раней тут сустракала вельмі рэдка. У яе бацькоўскі дом у гэтай вёсцы, але яна тут бывае раз ці два на год. Каля горада ёсць дачны ўчастак з домікам, там садзіць агарод, там бывае кожныя выхадныя, бо блізка і зручна. Але ж і сваю хату наведвае, каб наняць каго з мужчын абкасіць участак ды праветрыць, памыць падлогу. Праветрывае найбольш матчыны вышыванкі, тканыя абрусы і пакрывалы, якія засталіся ў шафе. З часам плануе перадаць іх сваім дзецям. Запрасіла паглядзець тую прыгажосць: «Вось гэтыя вышытыя прасціны адабрала дачцэ ў Англію». «Так далёка жыве дачка?» — спыталі мы ледзь не ў адзін голас з маёй суседкай-сяброўкай.

У гэты час мы ўжо сядзелі за гарбатай, а Ніна расказвала. Гараджанкай яна стала не так даўно, калі пасля смерці свёкра і свекрыві засталася кватэра. А раней жыла ў вёсцы, у іншым раёне. Туды мужа накіравалі працаваць пасля тэхнікума. Калі было ўжо двое дзяцей, ён загінуў у аварыі. Зразумела, што на зарплату бібліятэкара дзяцей не падніме, пайшла на ферму кароў даіць. І ўсё роўна ў дзевяностых гадах ледзьве выжывалі. Дзеці дапамагалі ёй з малых гадоў, выхоўваліся ў разуменні, што толькі працай і вучобай могуць дабіцца нечага ў жыцці. Бацькі з абодвух бакоў дапамагчы амаль не маглі, у яе была адна маці, а свякроў доўга і цяжка хварэла, большая частка іх пенсій ішла на лекі. Так і жылі: свой агарод, свая няхітрая гаспадарка былі асноўнымі крыніцамі харчавання. Адна радасць, што дзеці добра вучыліся, падавалі надзеі. Дачка, амаль выдатніца, з лёгкасцю паступіла ў сталічную ВНУ. На выпускны са скуры вылезла, але справіла прыгожыя сукенку, туфлі. Думала, вечна эканомілі, хай хоць тут адчуе сябе каралевай балю...

«Так толькі ў кіно бывае, вы не паверыце, — працягвала Ніна. — З пачатку вучобы мая Лена прыехала раз-другі, а потым зусім перастала прыязджаць, гаварыла, што занятая, што ў яе вельмі адказная грамадская работа, вучоба цяжкая. Я і верыла, што на канікулах яна падпрацоўвала, бо прывыкла ёй верыць. Адным словам, вясной мая Аленка нарадзіла хлопчыка, а я да лета не ведала. Яна баялася сказаць, баялася мяне падвесці, баялася ў вёсцы паказацца. Я стала падазраваць нешта, калі яна зусім пачала прапускаць міма вушэй мае пытанні. Ну і аднойчы сабралася і прыехала. А ў інтэрнаце сядзіць мая дачка... з унукам. Я зрабіла тое, што павінна была зрабіць: падтрымала яе. Хоць у душы, вядома, аплаквала яе няшчасную долю, ведала ж, як гэта — адной дзяцей гадаваць. Можа, гадоў праз пяць, калі ўжо скончыла вучобу, яна расказала пра аднакласніка, які прызнаўся ў каханні на выпускным вечары. Тады ўсё і здарылася. О, лепш бы я не купляла тую злашчасную сукенку!»

Алена стала добрым спецыялістам, работу ёй прапанавалі на сталічным прадпрыемстве, выдзелілі пакой у інтэрнаце, дзе яна і жыла з сынам. Працавала там амаль пяць гадоў, атрымлівала павышэнне па службе. Аднойчы падмяніла намесніцу дырэктара завода, якая захварэла, і правяла экскурсію для замежнай дэлегацыі. Тады яны і сустрэліся з Томам. Ён прылятаў у Мінск яшчэ некалькі разоў, а потым забраў іх з сынам. Цяпер у іх нарадзіўся яшчэ адзін сынок. Кожнае лета яны прыязджаюць да маці і цешчы, і яна любуецца іх сям'ёй. «Лена нават крыху дапамагае малодшаму брату, хоць яны з нявесткай не зломкі, самі зарабляюць, — працягвала Ніна. — А калі будавалі дом, місіс і містар Ш. (так я іх жартам называю) на сямейным савеце пастанавілі дапамагчы сваякам. Яны ўсё вырашаюць разам. А я, дурніца, на яе сямейным жыцці ўжо амаль крыж паставіла. Цяпер успамінаю, як на выпускным казала настаўніца Лены: «Свой лёс абавязкова сустрэнеце: што не ваша, яно адляціць, адарвецца, а што ваша — тое вас знойдзе». Відаць, і праўда.

Дарэчы, нядаўна ён да мяне прыходзіў, аднакласнік даччын, пра сына свайго пытаў. Я сказала: «Цябе не вінавачу, ты ж сам дзіця горкае быў. А пра сына забудзь, ён расце, вучыцца, усё, што трэба, мае». Хоць шкада мне яго, развёўся нядаўна, дзяцей няма. І відны, і не дурны, і вывучыўся, а шчасця няма. Мусіць, лёс такі.

Святлана ЯСКЕВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.