26 Верасень, серада

Вы тут

Прэтэндэнты на Залатую пальмавую галіну з'яўляюцца ў пракаце


На паўднёвакарэйскі фільм Лі Чхан Дона «Палаючы», які ў гэтыя дні паказваецца на мінскім вялікім экране, варта звярнуць увагу з некалькіх важкіх прычын. Па-першае, кінематаграфія Паўднёвай Карэі — сёння адна з самых цікавых і фенаменальных. Па-другое, на апошнім Канскім кінафестывалі «Палаючы» атрымаў прыз FІPRESCІ, а мы ведаем, што ўзнагарода кінакрытыкаў — калі не самая надзейная, то адна з самых надзейных. І па-трэцяе, карціна прадставіла дзіўную, да сёння невядомую, гульню ў рэальнасць / ірэальнасць. Будзьце ўважлівыя, у «прастаце» і ўяўнай відавочнасці фільма лёгка памыліцца.


Такога падвоху ў сціплай выяве я яшчэ не бачыла. Дваістасць сюжэта выплятаецца тонкай сеткай дэталяў, пакуль глядач упэўнена ідзе за галоўным героем і глядзіць на свет яго вачыма. Пісьменнік-пачатковец Джон Су і Хэ Мі, былыя аднакласнікі з адной вёскі, выпадкова сустракаюцца ў горадзе. Вечарам яны ідуць у кафэ, дзе дзяўчына паказвае пантаміму з неіснуючым мандарынам і просіць Джон Су карміць ката падчас яе падарожжа ў Афрыку. Ужо хутка яны прыходзяць у яе кватэру-студыю — кот на вочы не паказваецца, затое парачка нязграбна кахаецца, а ў сцэне паўтараюцца словы, маўляў, трэба ўявіць, што тое, чаго няма, — ёсць.

Нейкі час галоўны герой гэтым і займаецца, пакуль корміць ката і марыць пра Хэ Мі, але на яго жаль з Афрыкі дзяўчына вяртаецца разам з Бэнам, прадстаўніком залатой моладзі, карэйскім Гэтсбі, у якога нібыта павінна быць нейкая таямніца. Так пачынаюцца іх адносіны — «не такая, як усе» Хэ Мі, галантны Бэн і Джон Су, што ўвесь час адчувае сябе не ў сваёй талерцы з-за сацыяльнай і маральнай перавагі новага знаёмага.

Палатно працягласцю ў дзве з паловай гадзіны ў вельмі стрыманай манеры паказвае сустрэчы маладых людзей. Вось яны прыходзяць у прасторную кватэру Бэна, дзе гаспадар гатуе для сваіх гасцей пасту; вось сустракаюцца з сябрамі Бэна ў кафэ, дзе Хэ Мі са сваім расповедам пра танец малога і вялікага голаду бушменаў становіцца цэнтрам увагі; вось Хэ Мі з Бэнам раптоўна прыязджаюць у вясковы дом Джон Су.

Мы ідзём за логікай галоўнага героя, таму спрабуем разгадаць загадку Бэна — што ў ім не так, адкуль грошы, чаму ён камунікуе з прасцячкай Хэ Мі? Усё складваецца ў відавочны пазл, калі дзяўчына знікае і Джон Су крок за крокам прыходзіць да ўпэўненасці, што яна забітая. Знакі, якія дазваляюць зрабіць такую выснову, хоць і не прамалінейныя, але быццам бы відавочныя, і глядач можа без аглядкі ісці за галоўным героем і яго судом Лінча.

Аж да апошняй сцэны, якая раптам адраджае і падсвятляе раскіданыя па фільме намёкі на іншыя прычынна-выніковыя сувязі, — і тут мы ўбачым куды больш цікавага, чым у сюжэце пра помсту за смерць каханай.

А ў альтэрнатыўным прачытанні адкрываецца вечная тэма класавай розніцы, вар'яцтва і сучасная Карэя. Лі Чхан Дон выказаў такую магутную, калі разгледзець сюжэт бліжэй, сатыру, што стрыманыя страсці герояў можна параўнаць нават з Шэкспірам з яго высокім стылем. Іранізуе ён над дробнымі памкненнямі небагатых маладых людзей: Хэ Мі зрабіла пластыку на твары, аказалася ў даўгах, працуе актрысай на PR-акцыях; Джон Су зайздросціць Бэну і таму падспудна пачынае шукаць у ім падвох, ажно да апантанасці. Цікава, што маленькія пачуцці прыводзяць галоўнага героя да аб'ёмных паняццяў, такіх, як вар'яцтва (ён любіць Фолкнера і атаясамлівае сябе з яго героямі). Таму Джон Су так і не можа да канца разабрацца ў сваіх загадках — ці быў калодзеж, у які ўпала Хэ Мі, ці існуе кот Бойлер і колькі цяпліц у акрузе, што зноў паказвае на варыятыўнасць рэальнасці.

Сацыяльная розніца паміж маладымі людзьмі паказваецца, але вельмі ненадакучліва. Джон Су атрымаў літаратурную адукацыю, але вымушаны вярнуцца ў вясковы бацькоўскі дом з каровай, таму што эмацыянальнага бацьку асудзілі за напад на чыноўніка. Рэжысёр не можа дазволіць класавым адрозненням заняць галаву гледача, таму што на першы план разумна выводзіць той варыянт рэальнасці, у якой жыве апантаны галоўны герой. Тут усё лагічна і нават прыгожа — хлопец помсціць за дзяўчыну, якую кахаў. Толькі паглядзець глыбей, і ў аснове трагедыі акажуцца зайздрасць, падазронасць і рэўнасць.

Нездарма глядач трапляе на суды над бацькам Джон Су: паміж імі праводзіцца ўяўная паралель, што выкрывае злосць і незадаволенасць сваім становішчам. Тады і бацька, што напаў на чыноўніка, і сын, што быццам выкрыў забойства, перастаюць быць ахвярамі несправядлівага жыцця, а наадварот — несправядлівасць гэтую нараджаюць.

Што не кажы, а Лі Чхан Дон стварыў проста-такі выкшталцоную карціну: прастата і безэмацыянальнасць хаваюць дзіўнай вытанчанасці сцэны, загадкі граюць на нервах, а адсылкі, сімвалы і невыпадковыя дэталі складваюцца ў нечаканыя значэнні.

Фільм будзе ісці ў кінатэатрах да 18 ліпеня.

Ірэна КАЦЯЛОВІЧ

Загаловак у газеце: Уявіць, што тое, чаго няма, — ёсць

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

 «Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам супрацьстаяць няпростым выклікам часу».

Грамадства

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

​Колішняя Беларуская ваенная акруга лічылася адной з самых магутных у СССР.

Грамадства

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

«Калі ў вас адкрыўся рот, каб накрычаць на дзіця, спыніцеся хоць на секунду…» 

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі.