22 Верасень, субота

Вы тут

«У сельскай гаспадарцы грошы ляжаць паўсюль, трэба толькі падняць іх»


Адкрытае акцыянернае таварыства «Звязда» мінулым годам заняло ўсе прызавыя месцы ў сваім Чачэрскім раёне. Дарэчы, яно мае неблагія вынікі і ў маштабах краіны. Напрыклад, летась у сельскагаспадарчых арганізацыях Беларусі сярэдні ўдой на карову ўпершыню перавысіў пяць тон, а ў гэтай гаспадарцы з Гомельшчыны надойвалі 6300 літраў ад рагулі. Пры даволі нізкай бальнасці глебы (24) тут сабралі звыш 45 цэнтнераў з гектара.

Дырэктара гаспадаркі Галіну Трыбунах сёння многія ведаюць не толькі як паспяховага гаспадара, але і як чалавека, які ўздымае праблемныя пытанні сельскай гаспадаркі на ўзроўні краіны. Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі па рэгіянальнай палітыцы і мясцовым самакіраванні штодзень вядзе дыялог не толькі па вытворчых пытаннях. Да яе звяртаюцца людзі са сваімі штодзённымі набалелымі праблемамі. Яна разважае пра тое, як зрабіць Беларусь краінай, дзе будзе ўтульна і прыемна жыць нашчадкам.


— Дарэчы, пры сустрэчах людзі часта просяць дапамагчы апрацаваць зямлю, выдзеліць сена, салому ці рэалізаваць ім збожжавыя культуры. Гэта тыя пытанні, якія проста вырашыць, што мы і робім. Ёсць куды больш складаныя. Напрыклад, забеспячэнне чыстай вадой. Сёння ў многіх райцэнтрах няма станцый абезжалезвання. Грашовыя сродкі вышукваюцца, але за адзін дзень гэта ж не зробіш. Шмат пытанняў, якія датычацца жыллёва-камунальнай гаспадаркі і аховы здароўя. Напрыклад, трэба хутчэй уводзіць у дзеянне электронны рэцэпт. Гэта магло б спрасціць жыццё жыхароў аддаленых населеных пунктаў, якія вымушаны пастаянна прымаць пэўныя прэпараты.

— Якія праблемы за апошні год атрымалася вырашыць?

— Сёлета ў нас узнікла сур'ёзная праблема па новым паліклінічным будынку Чачэрскага тэрытарыяльна-медыцынскага аб'яднання. У ім прарвала трубы на другім паверсе і затапіла першы. Нягледзячы на тое, што пабудова была на гарантыі, падрадчыкі не спяшаліся ліквідаваць хібы і прыйшлося ўмяшацца ў гэтую справу. Пасля чаго праблему атрымалася вырашыць за кошт будаўнікоў. У Чачэрску ў нас ёсць жылы дом, дзе былі праблемы з выцяжкай. Па патрабаваннях жыхароў туды прыязджалі спецыялісты ЖКГ, але пытанне не вырашалася. Людзі звярнуліся да мяне, пасля чаго падрадчыкі ліквідавалі недахопы. У нас недалёка ёсць вёска Покаць. Яна вельмі доўгая, і пенсіянеры папрасілі зрабіць у населеным пункце дадатковы прыпыначны пункт. Мне ўжо прыйшоў адказ, што ў жніўні яго абавязкова ўстановяць.

— Сёння адно з самых актуальных пытанняў, асабліва на вёсцы — працаўладкаванне...

— Тое, што цяпер заканадаўства дазваляе лягчэй развівацца малому бізнесу, прынесла плённы вынік. У нашым далёкім ад абласнога цэнтра рэгіёне, напрыклад, з'явіліся прадпрымальнікі, якія займаюцца выпечкай кандытарскіх вырабаў ці развозам піцы. Людзі зрабілі свой невялікі бізнес і цяпер добра працуюць.

Пры гэтым ёсць і праблемы. Часта да мяне прыходзяць працаўладкоўвацца маладыя спецыялісты, якія гавораць: «Я да вас на адпрацоўку». Нядаўна такі малады спецыяліст проста закідаў мяне пытаннямі — і ўсе выключна пра грошы. У маладых патрабаванні значна вышэйшыя, чым яны самі могуць даць. Я кажу: « ты зможаш тут працаваць? Ці толькі пакуль будзеш атрымліваць выплаты як малады спецыяліст? Ты ішоў вучыцца, каб атрымліваць задавальненне ад працы на зямлі?» Хаця, канешне, ёсць і іншыя — тыя, хто хоча працаваць. У нас павінна быць дастойная змена. Нам трэба даказаць усім, што сельская гаспадарка — гэта харчовая бяспека краіны, якую гарантуюць нашы людзі.

— Але ж іх неяк трэба сёння стымуляваць да працы? Як?

— Я бываю не толькі ў сваім, Чачэрскім, але і ў іншых раёнах: Рагачоўскім, Кармянскім, Буда-Кашалёўскім. На жаль, бачу гаспадаркі, у якіх вельмі дрэннае становішча. Людзі там атрымліваюць мінімальную заработную плату — пражытковы мінімум. Мне здаецца, што гэта перашкаджае працаваць. Людзі толькі адбываюць час на працы. Лічаць, што ім павінны ў любым выпадку мінімальны заробак даць. Не разумеюць, што трэба атрымаць прадукцыю, рэалізаваць яе, каб была нейкая выручка, што ўрэшце дасць магчымасць заплаціць ім грошы. У мяне заўсёды баліць душа: заробак павінен быць зроблены. Сёння ў сельскай гаспадарцы грошы ляжаць паўсюль, трэба толькі сагнуцца і падняць іх. Дык многія ж не хочуць гэта рабіць. Калі так будзе надалей, у сельскай гаспадарцы краіны застанецца дзясятак прадпрыемстваў, якія змогуць добра працаваць. Трэба прымаць меры, каб мянялася стаўленне людзей да сваёй працы.

— Аднак такое стаўленне бывае і ў некаторых кіраўнікоў сельскіх гаспадарак. Дарэчы, у асобных за год змяняецца па 3-4 дырэктары.

— Кіраўнікі самі знаходзяцца ў бесперспектыўнай сітуацыі. Папрацуюць з паўгода і кідаюць усё. Калі я толькі прыйшла ў гаспадарку, у мяне таксама былі думкі звольніцца. Але ж хто тады працаваць будзе? Юных кіраўнікоў кідаюць на слабыя гаспадаркі. Магчыма, ім патрэбна больш дапамогі, больш вучобы, парад. У кіраўніка заробак завязаны на сем асноўных паказчыкаў, якія ён павінен выканаць. Калі не выканаў, заробак адпаведна памяншаецца. І калі маладыя прыходзяць на працу, іх пачынаюць пазбаўляць грошай за невыкананне паказчыкаў. Зарплата зводзіцца да мінімуму, і ў людзей прападае інтарэс. А іх толькі папікаюць праблемамі і недахопамі. А параду даць ніхто не можа слушную: як яму працаваць, калі няма тэхнікі, няма і людзей. Запчасткі купіць няма за што. У такіх гаспадарках машына-трактарны парк не абнаўляецца. Вось мы і бачым брудныя фермы, дзе гадамі не вывезена арганіка...

— А рашэнне праблемы дзе?

— На ўзроўні краіны трэба зрабіць вельмі глыбокі маніторынг праблем сельскай гаспадаркі. Патрабуецца абнаўленне машынна-трактарнага парка, а пры гэтым многія не разлічыліся за тэхніку, якую бралі ў лізінг. Мы сёння залежым ад перапрацоўкі, пры гэтым не можам аддаць прадукцыю туды, дзе яе забяруць і дадуць добрую цану. Мы сёння строга замацаваны за сыравіннымі зонамі.

І калі ў перапрацоўшчыкаў праблемы, значыць, яны і ў нас. На сённяшні дзень грошы ад перапрацоўшчыкаў нам пералічваюцца ў самым канцы месяца. Нам выдаюцца грошы пад фонд заработнай платы. Пры гэтым вельмі складана расплаціцца за тэхніку, узятую ў лізінг на тры гады. А як толькі пратэрмінавалі аплату па лізінгу — адразу ж налічваюцца вялікія працэнты і пеня. Таму сёння многа сельгаспрадпрыемстваў, якія тэхніку набылі, але не могуць за яе разлічыцца, таму гаспадаркі ў даўгах.

— Галіна Пятроўна, раскажыце пра акцыі, у якіх вы, як член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь бралі ўдзел сумесна з дэпутатамі розных узроўняў.

— Такіх акцый вельмі многа. Разам з Фондам міру — «Дарогамі вайны, міру і працы». Таксама мы клапоцімся пра малодшых школьнікаў і праводзім дабрачынныя акцыі: «Сабяры дзіця ў школу» і «Падары партфель першакласніку». На тэрыторыі нашай Залескай школы сёлета прайшла дабрачынная міжнародная навагодняя ёлка. Напярэдадні Новага года і Раства я заўсёды наведваю з падарункамі цэнтры карэкцыйнага развіцця дзяцей у Чачэрску і Карме. У Гарадцы Рагачоўскага раёна — дапаможную школу-інтэрнат. У Нісімкавічах у нас знаходзіцца бальніца сястрынскага догляду, куды прыязджаю заўсёды з дапамогай. Таксама ў Рагачоўскі псіханеўралагічны дом-інтэрнат для састарэлых і інвалідаў. Нядаўна мы ім падарылі тэлевізар, прафесійны блэндар і пральную машыну. Рэгулярна аказваем дапамогу для ўмацавання матэрыяльна-тэхнічнай базы ўстаноў аховы здароўя, адукацыі і культуры. Напрыклад, самадзейным калектывам у нашым Доме культуры пашылі сцэнічныя касцюмы. Цяпер вось будуем праваслаўную царкву ў гонар свяціцеля Васіля Вялікага ў цэнтры нашай гаспадаркі — аграгарадку Залессе.

Ірына АСТАШКЕВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.