Вы тут

Што аб'ядноўвае нашых і армянскіх студэнтаў


Ужо чацвёрты год дзве навучальныя ўстановы — Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт і Армянскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Хачатура Абавяна — рэалізуюць летнюю школу «Пазнай Беларусь: ад адукацыі да культуры». У рамках міжнароднага праекта дзесяць дзён студэнты з Арменіі, Чэхіі, Кітая і Туркменістана гасцявалі ў Беларусі.


Выкладчыкі ўніверсітэта ўвесь гэты час вучылі замежных студэнтаў асновам беларускай мовы, раскрывалі ім сакрэты народнай творчасці, знаёмілі з сістэмай айчыннай вышэйшай адукацыі і ўмовамі паступлення і навучання ў магістратуры, аспірантуры і дактарантуры. Таксама для гасцей была распрацавана разнастайная культурная праграма.

— Мы з'ездзілі ў Хатынь, музей народнай архітэктуры і побыту ў Азярцы і манастыр, — дзеліцца ўражаннямі студэнтка аддзялення тэлежурналістыкі факультэта культуры Армянскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта (АДПУ) Сона ХАЧАТРАН. — У нас у Ерэване таксама ёсць месца, падобнае на Хатынь. Гэта Цыцэрнакаберд, мемарыяльны комплекс, створаны ў памяць аб ахвярах генацыду армян у 1915 годзе ў Асманскай імперыі. Увогуле, калі я прыехала ў Мінск, то мне горад падаўся нейкім ціхім у параўнанні з Ерэванам, нават у самых ажыўленых месцах. І значна большым, бо ў нас нават падчас простага шпацыру сустракаеш сваякоў, сяброў і знаёмых. А яшчэ ўразіў беларускі клімат. У Ерэване ў гэты час года слупок тэрмометра стабільна сягае за трыццаць пяць градусаў у цені. Калі мы прыехалі ў Мінск, то літаральна праз пару дзён быццам бы трапілі ў восень. Было вельмі нязвыкла, што ў разгар лета ўдзень можа быць усяго 10—15 градусаў цяпла, моцныя дажджы і парывісты вецер.

А яшчэ я навучылася крыху размаўляць па-беларуску. Пры веданні рускай лексікі беларуская мова здаецца не такой складанай у параўнанні з армянскай. І граматыка ў вас відавочна прасцейшая ў параўнанні з нашай.

На просьбу згадаць вядомыя ёй беларускія словы (зразумела, што за дзесяць дзён мову не вывучыш, каб бегла на ёй размаўляць) Сона секундаў дзесяць разважае, а пасля прамаўляе: «Дзякуй», «Калі ласка», «Прывітанне», «Добрай раніцы» і тут жа перакладае іх на рускую. Памылак няма, адзінае — вуха прыкмячае акцэнтаванае вымаўленне. Але хто з нас размаўляе на замежнай мове без акцэнту?

— Я больш за дзесяць гадоў пражыў у сярэдняй паласе Расіі, — кажа студэнт факультэта інфарматыкі, фізікі і матэматыкі АДПУ Грыгорый АЙРАПЕЦЯН. — Пасля бацькі пераехалі ў Арменію. Але і там сувязь са славянскай культурай не перарвалася. Я хадзіў у школу з рускай мовай навучання. І, як бачыце, мы з вамі цудоўна разумеем адзін аднаго. Скажу так: калі браць не асобныя словы, вырваныя з кантэксту, а менавіта прамову на беларускай мове, то я зразумею ўсё, але адкажу вам па-руску. З арфаграфіяй цяжэй — усё ж такі ў рускай мове няма прынцыпу «як чуецца, так і пішацца». Да таго ж і ў прафесійным лексіконе мы выкарыстоўваем шмат тэрмінаў, якія агульныя і для армянскай, і для рускай, і для беларускай моў.

— А што вам падалося самым незвычайным у Беларусі?

— Архітэктура. Ерэван не спазнаў ваеннага ліхалецця, таму шмат архітэктурных помнікаў у нас ацалела. Дамы, узведзеныя за савецкім часам, у нас таксама ёсць, як і ў Мінску, але аблічча горада яны не ствараюць. Ды і наша гісторыя больш старажытная, што таксама наклала свой адбітак. Напрыклад, у Ерэване ёсць разваліны крэпасці Эрэбуні, якая была ўзведзена яшчэ ў 782 годзе да нашай эры, нават раней за дату заснавання Рыма! Таксама ў нас амаль усе дамы пабудаваны з вулканічнага туфу. Калі паглядзець на Ерэван з ілюмінатара самалёта, то ён падаецца ружовым і аранжавым. А ў Беларусі гор няма, туфу таксама. Затое ў вас шмат лясоў. І таму нам было вельмі цікава паглядзець на тое, як і дамы, і гаспадарчыя прылады рабіліся з дрэва. Мяне вельмі ўразіла падарожжа ў музей народнай архітэктуры і побыту.

— А яшчэ ваша сталіца вельмі зялёная, — заўважае студэнт з Туркменіі Езіз ШАРЫПАЎ. — Мне вельмі падабаецца мясцовасць каля Нямігі — шмат дрэваў, чыстая Свіслач, прасторна, цікавы архітэктурны комплекс. Ды і калі едзеш па-за горадам, таксама нязвычна зелена, безліч лясоў, птушкі спяваюць... Горад Мары, адкуль я родам, знаходзіцца ў аазісе пасярод пустыні Каракум. У нас пейзажы зусім іншыя.

Мелко МЕЛКАНЯН, які вучыцца ў АДПУ на кінааператара на факультэце культуры, дадае: «Мы былі ў Верхнім горадзе на вечары джазавай музыкі. Спадабаліся таксама і песні беларускіх гуртоў, якія гучалі на канцэртах. Таксама наведалі Дзень вышыванкі і паўдзельнічалі ў святкаванні Дня Незалежнасці. Парад, гала-канцэрт, салют — гэта ўсё вельмі запамінальна. Але я крыху змерз, таму што хто ж мог ведаць, што ў Мінску лета адступіць у самай яго кульмінацыі! А яшчэ мы ездзілі ў лагер «Палітэхнік». Там разам са студэнтамі БНТУ святкавалі Купалле».

Цікава, што армянскія студэнты хоць і навучаюцца ў адным універсітэце, але адно аднаго да паездкі ў Беларусь не ведалі. Рыхтуючыся да яе, стварылі спецыяльны чат у «Вайберы», праз які і абмяркоўвалі ўсе арганізацыйныя пытанні. А «развіртуаліліся» яны толькі ў аэрапорце Ерэвана.

— Сама ідэя Летняй школы ўзнікла ў рэктараў БДПУ і АДПУ Аляксандра Жука і Рубэна Мірзаханяна пры сустрэчы ў Армянскім дзяржаўным педагагічным універсітэце ў 2015 годзе, — расказала начальнік упраўлення міжнароднага супрацоўніцтва БДПУ Святлана КАБАЧЭЎСКАЯ. — На парытэтных умовах мы абменьваемся студэнтамі. Касцяк гасцей ужо па традыцыі складаюць студэнты з Ерэвана. А ў канцы лета нашы студэнты адправяцца ў Арменію, каб дакрануцца да гісторыі і культуры гэтай краіны.

Дарэчы, цікавы выпадак адбыўся падчас першай Летняй школы, якая праходзіла ў 2015 годзе на тэрыторыі Беларусі і Літвы. Мы тады паехалі ў Вільнюс. Армяне гутарылі паміж сабой па-армянску, і вось да іх падышоў нейкі чалавек, паслухаў і сказаў: «Хлопцы, вы —- нашы!» Выйшла, што ў Літве сустрэліся армяне з Мінска і Ерэвана. Таму мы ўключылі ў праграму і сустрэчу з прадстаўнікамі армянскай дыяспары, якая жыве ў Беларусі, каб яе члены дапамагалі гасцям спазнаваць нашу краіну.

— Я нарадзіўся ў Арменіі ў горадзе Абавян, — гаворыць старшыня маладзёжнай дыяспары армян Мінска, выкладчык БДПУ Карэн МУРАДЗЯН. — Жыву ў Мінску з чэрвеня 1999 года. Мне было 10 гадоў, калі мы пераехалі сюды разам з бацькамі. Раней жылі ў Расіі, пасля — у Арменіі. Але бацькі вырашылі, што лепш мне даць адукацыю за мяжой, тым больш што ў таты ў Мінску тады была свая справа. Канешне, ментальнасць у беларусаў і армян розная. Што аднолькавае, дык гэта гасціннасць: калі ў доме адзін ложак, то госця пакладуць менавіта на яго. Але шмат
сітуатыўных рэчаў чалавек, які ўпершыню трапіў у Беларусь з Арменіі, адразу не зразумее. Таму мы стараліся ўсе нюансы тлумачыць. І спадзяёмся, што сённяшнія госці яшчэ не раз прыляцяць у Мінск...

Валяр'ян ШКЛЕННІК

Загаловак у газеце: Зялёная Беларусь і аранжавы Ерэван

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама адмеркаваў рэзанансную тэму раскопак на тэрыторыі гета.

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры ў творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.