Вы тут

«Пералом пазваночніка? Калі? Я і не заўважыў...»


Наш герой — пра складаныя эмоцыі, залежнасць як спосаб уцячы ад жыцця і свае пункты апоры.

Неяк я праглядала ў інтэрнэце каталог фітнес-клубаў, выбіраючы, куды б запісацца, і выпадкова натрапіла на два здымкі аднаго і таго ж інструктара. І тут жа з'явілася адчуванне, што на мяне глядзяць два розныя чалавекі. На адным у вачах мужчыны была энергія і нейкая неймаверная зухаватасць, пра такіх у народзе кажуць «шкура гарыць». На другім — зусім іншы выраз вачэй, і неяк было зразумела, што гэта не імгненнае змяненне позірку. І што чалавек, магчыма, перажыў нейкую сур'ёзную ўнутраную трансфармацыю...

Перад вамі — гісторыя 42-гадовага Яўгена Семярыхіна з Мінска, які прайшоў шлях ад алкаголіка да... Зрэшты, да каго — пісаць не будзем, таму што жыццё — не статычнае, шлях не завершаны, а цяперашні статус нашага героя чытачы могуць вызначыць і самі.


«Мазгоў у мяне ў юнацтве не было...»

— Мяне выхоўвалі маці і айчым, — успамінае Яўген. — Родны бацька выпіваў, я з ім мала кантактаваў, па-сапраўднаму і не ведаў... Калі я скончыў школу, у галаве быў вецер. Памятаю, што хацелася з'ехаць у вёску. Я ездзіў туды кожныя канікулы да бабулі, і мне там падабалася. У вёсцы я адчуваў сябе жывым, сапраўдным. Там былі рэчка, лес, мапед, свабода, сябры — сапраўднае жыццё... У нас з сябрамі было шмат сваіх падлеткавых інтарэсаў. Мы майстравалі выбуховыя прылады і падрывалі іх, вядома. Майму сябру нават вока траўміравала...

Пасля школы Яўген аднёс дакументы ў найбліжэйшае да дома вучылішча, але неўзабаве зразумеў, што будоўля — гэта не яго. «Там выпівалі, маглі сцягнуць тое, што дрэнна ляжыць, — кажа ён. — А я тады яшчэ не быў знаёмы з алкаголем. І мне ўсё гэта было незразумела і непрыемна».

Потым хлопец паступіў у педуніверсітэт і стаў вывучаць дашкольную педагогіку, псіхалогію і фізічную культуру. І так атрымалася, што ў гэтыя ж гады пазнаёміўся з алкаголем, прычым даволі шчыльна. Не раз трапляў у міліцыю ў п'яным выглядзе, у асноўным за хуліганства.

«Мяне не цягнула нешта разбураць, хутчэй, была цяга да самаразбурэння. Я залазіў п'яным на нейкія высокія паверхі, напрыклад, у інтэрнат да дзяўчат па балконах... Было шмат і іншых «подзвігаў». Маці вельмі перажывала, вядома. І нават спрабавала не пусціць мяне неяк у адну паездку, але я яе не паслухаў, адштурхнуў — і трапіў у той дзень у жудасную аварыю... Мы п'яныя ўсе былі, я і мой таварыш, і той, што за рулём, таксама. У выніку на Брэсцкай трасе выехалі на сустрэчную паласу — і трапілі ў лабавое сутыкненне. Мой таварыш загінуў адразу ж. А я апрытомнеў у бальніцы, увесь у бінтах, але на наступны ж дзень збег адтуль, абапёршыся на сябра, які прыйшоў праведаць мяне. Увогуле, мазгоў у мяне ў юнацтве не было... Дарэчы, мой таварыш, які быў тады за рулём, праз два тыдні павесіўся. Сумленне замучыла, бо ў гэтай аварыі загінуў наш сябар, які сядзеў побач з ім. А я — я працягнуў піць...»

Завязаў з алкаголем наш герой недзе 12 гадоў таму. «У мяне тады шмат усякіх гісторый было, — кажа ён. — У алкаголікаў заўсёды шмат гісторый, і ў асноўным самаразбуральных, звязаных з рызыкай для жыцця. Я быццам шукаў, дзе забіцца... Памятаю, калі я ўжо перастаў піць і ў мяне вельмі балела спіна, я прыйшоў у паліклініку зрабіць рэнтген, а мне кажуць: вядома ж, будзе балець, у вас жа там пералом быў. Кампрэсійны пералом, вось, два пазванкі сплясканыя... А я думаю: што? калі? Я ж і не заўважыў»...

Цяпер Яўген не кантактуе з ранейшымі сваімі сябрамі, якія працягваюць піць. Кажа, што шмат каго з іх ужо і ў жывых няма.

«Мой найлепшы сябар памёр у турме — яго пасадзілі з-за наркотыкаў. З другім таварышам адбыўся няшчасны выпадак, трэці трапіў у аварыю... Увогуле, шмат хто не дажыў да майго сённяшняга ўзросту. А хто дажыў — часам бачу іх і разумею, што гаварыць мне з імі даўно ўжо няма пра што. І вельмі сумна ад таго, што нічым не магу ім дапамагчы. У іх ужо пройдзены пункт невяртання, яны не хочуць нешта мяняць у сваім жыцці».

«Скажы мне хто, што апынуся ў будысцкім манастыры, — я б доўга смяяўся»...

Яўген спрабуе ўспомніць, калі менавіта перастаў піць. І расказвае, што неяк патэлефанаваў яго таварыш і запрасіў працаваць масажыстам у Палац воднага спорту. Ва ўніверсітэце яны вывучалі класічны масаж, і наш герой нават залік па ім здаваў, але не думаў, што яму гэта калі-небудзь спатрэбіцца. У той дзень ён пайшоў уладкоўвацца на працу без асаблівай веры ў тое, што яго возьмуць — але яго ўзялі.

«Я стаў працаваць — і тут раптам у мяне прачнуліся мае школьныя захапленні, напрыклад, цікавасць да ёгі. Я нават стаў ездзіць на семінары ў Маскву. Потым пайшоў вучыцца тайскаму масажу... Дзякуючы ёзе я цяпер практычна не заўважаю праблем са спінай. І сышло нейкае ўнутранае напружанне, ну, ці стала нашмат менш. Я стаў спакайнейшы, раўнейшы. А на курсах тайскага масажу пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай...»

«Праз нейкі час мы з ёй разам паехалі ў Тайланд — не адпачываць, а далей вучыцца масажу, — успамінае Яўген. — А потым паехалі яшчэ раз — пажыць два тыдні ў будысцкім манастыры, і гэта аказалася самым яркім маім успамінам пра Тайланд. І ў нейкім сэнсе — самым прыемным. Там ува мне адбыўся пераварот. Спачатку я супраціўляўся манастырскаму рэжыму, нават не выходзіў некалькі дзён са сваёй келлі. Вось быццам бы сам туды паехаў, і ў той жа час парушаў правілы, быццам нейкае ўнутранае супраціўленне было. Тады настаяцель манастыра выклікаў мяне і сказаў нешта ў тым духу, што тут, маўляў, не санаторый: альбо падпарадкоўвайся манастырскаму статуту, альбо — да пабачэння. Маім першым парывам было з'ехаць. Але ён дадаў: ты хоць паспрабуй, перш чым сысці... І я раптам адчуў нейкую сілу ў яго словах і вырашыў-такі паспрабаваць: узяў зарок маўчання, пачаў хадзіць на ўсе медытацыі... Потым, ад'язджаючы, мы так кранальна развітваліся з гэтым настаяцелем, ледзь не са слязамі на вачах! Ён ціснуў мне рукі і ўсё казаў: гуд мэн, гуд мэн...

І, ведаеце, у мяне ўнутры нешта моцна памянялася за тыя два тыдні. Памятаю, як не мог заснуць у першыя два-тры дні, усё круціўся на тоненькім матрасіку на падлозе — было вельмі цвёрда, усё цела балела. А ў пачатку другога тыдня я раптам злавіў сябе на адчуванні: як тут выдатна!.. І вельмі не хацелася з'язджаць адтуль. Пасля  заходзіў ва ўсе храмы, што сустракаліся на маім шляху — а іх у Тайландзе тысячы! — і фатаграфаваў, фатаграфаваў... Так мяне ўсё гэта ўразіла! А калісьці, скажы мне хто, што я апынуся ў будысцкім манастыры і мне там спадабаецца — я б доўга смяяўся, напэўна».

«Без унутранай працы над сабой ты проста будзеш «сухім алкаголікам»...

Але больш за ўсё, як лічыць сам Яўген, на яго паўплывалі ўсё ж такі заняткі па джыу-джыцу. «Гэта японская барацьба, я займаўся ёю яшчэ ў юнацтве і не кідаў заняткі, нават нягледзячы на п'янкі, — кажа ён. — Мне вельмі падабаліся трэніроўкі, яны праходзілі быццам на адным дыханні, і я не чуў ні стомы, ні болю... Гэта быў мой спосаб справіцца са сваімі складанымі эмоцыямі, як цяпер разумею. Са сваёй агрэсіяй... Памятаю, як у мяне мяняліся чаканні. Калі спачатку было цікава, як з дапамогай джыу-джыцу можна ўздзейнічаць на іншых людзей, то потым стала цікава, што джыу-джыцу робіць са мной. Я думаю, у працэсе трэніровак у мяне сфарміраваўся нейкі валявы стрыжань, які нават алкаголь не змог растварыць».

Цяпер ён сам вядзе групу па джыу-джыцу. А яшчэ вучыцца на псіхолага. «Мне гэта вельмі цікава, і далей — усё цікавей і цікавей, — тлумачыць Яўген. — І, на мой погляд, у мяне змянілася ў лепшы бок якасць жыцця і якасць адносін. Зараз я ўжо разумею, што для таго каб кінуць піць, недастаткова проста кінуць піць. Фізічная адмова ад гарэлкі — гэта толькі першы крок. Далей павінна быць псіхатэрапія. Гэта зразумеў зусім нядаўна. Я нейкую колькасць гадоў жыў проста без гарэлкі, а цяпер пайшоў разбірацца далей у сваім жыцці. Таму што без унутранай працы над сабой ты проста будзеш «сухім алкаголікам». Твая залежнасць застанецца, проста яна можа перакінуцца на іншыя аб'екты. А псіхатэрапія дае магчымасць заўважыць свае звыклыя шаблонныя рэакцыі. Але тут патрэбны іншы чалавек, адмыслова навучаны, натрэніраваны, які дапаможа табе ўсё гэта заўважыць. І дапаможа навучыцца спраўляцца, перажываць свае складаныя эмоцыі, не звяртаючыся да нейкай анестэзіі. Анестэзіяй можа быць што заўгодна — алкаголь, цыгарэты, інтэрнэт... Гэта ўсё спосабы ўцякаць ад жыцця, ад сваіх цяжкасцяў і сапраўдных моцных эмоцый. Але ўцячы ад іх немагчыма. А калі іх спрабаваць ігнараваць, яны могуць прарасці ў нейкі сімптом: у дэпрэсію, бяссонніцу альбо ў нейкае псіхасаматычнае захворванне, ажно да самага цяжкага...»

«Я разумею, што былых алкаголікаў не бывае. І што мне цяпер нельга піць наогул, інакш усё вернецца. На маіх вачах адзін сябар вырашыў, што ён ужо здаровы і цяпер зможа сябе кантраляваць (гэта, дарэчы, мара любога алкаголіка і наркамана — ужываць толькі па святах. Але так не бывае — патрэбна поўная адмова). І ён выпіў крыху віна. Потым вырашыў, што можа выкурыць адну — усяго адну! — цыгарэтку. Скончылася тым, што ён у той вечар напіўся і накурыўся — а перад гэтым больш за пяць гадоў не піў і не курыў. Увогуле, зноў вярнуўся да «сябе ранейшага». Гэта ўсё адбывалася на маіх вачах, і я пераканаўся, як хутка і магутна вяртаецца залежнасць. Таму, калі ў чалавека ўжо паламаны механізм самакантролю — патрэбна поўная адмова. Інакш усё роўна вернешся да запою»...

P.S. Вось такая гісторыя аб выхадзе з цяжкай алкагольнай залежнасці. І пра пункты апоры, якія дапамагаюць у гэтым. У розных людзей яны могуць быць розныя. Наш герой падзяліўся сваімі. У яго цяпер усё добра: ёсць любімая жонка, маленькая дачка, ён знайшоў сваё прызванне і шлях, верны яму. ...У нейкі момант я злавіла сябе на думцы, што ў яго былі ўсе шанцы ператварыцца ў чалавека, з якім мне наогул не захацелася б размаўляць. І не толькі мне. Але замест гэтага ён стаў тым, з кім шукаюць сустрэчы. З кім цікава, хто можа матываваць... Таму што яго гісторыя сведчыць пра тое, што з якога заўгодна нізкага стартавага пункта можна рвануць уверх — і гэта дае надзею.

Святлана Бусько

Выбар рэдакцыі

Грамадства

З баршчэўнікам змагаюцца нават з дапамогай квадракоптара

З баршчэўнікам змагаюцца нават з дапамогай квадракоптара

Вопыт Віцебшчыны ў знішчэнні баршчэўніку цікавы таму, што тут больш за 80 працэнтаў зараснікаў ад агульнага па краіне.

Грамадства

Прэтэндэнты на студэнцкі білет здалі тэст па матэматыцы

Прэтэндэнты на студэнцкі білет здалі тэст па матэматыцы

Пазнаць у гарадскім натоўпе абітурыентаў можна без праблем.

Грамадства

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Вясневічы

Як жывуць апошнія жыхары вёскі Вясневічы

Галоўная славутасць Вясневічаў, яе жывая гісторыя — 96-гадовы Аляксей Юркевіч.

Культура

Наталля Батракова: Чытачы пішуць, што мае героі нібыта працуюць у суседнім офісе

Наталля Батракова: Чытачы пішуць, што мае героі нібыта працуюць у суседнім офісе

З Наталляй Батраковай мы сустрэліся на адкрыцці абноўленай кнігарні «Светач», што на сталічным праспекце Пераможцаў, 11.