26 Верасень, серада

Вы тут

«Рыцарскі фэст» прайшоў у Мсціславе


Старажытны Мсціслаў за тры дні свята «Рыцарскі фэст» наведалі тысячы гасцей і каля 300 рыцараў

Калі б на фэсце была традыцыя выбіраць Міс свята, напэўна, большасць галасоў гэтым разам аддалі б маленькай Сашулі з Санкт-Пецярбурга. Дзяўчынка стала гераіняй тэле- і газетных рэпартажаў. Яна самая юная ўдзельніца мерапрыемства. У суботу, дзень адкрыцця фэсту, ёй споўнілася роўна два гады!


Рыцары з клуба «Залатая шпора».

Рыцарства — хобі сямейнае

Раней даводзілася пісаць пра пару са Смаленска, якія прыязджалі на фэст разам з дачушкай. Гэтым разам цэлым сямействам прыехалі рыцары з Санкт-Пецярбурга — бацькі з двухгадовай дзяўчынкай і нават... бабуля. Усе яны — удзельнікі камандорыі Паўночнага Храма.

— Наша дзяўчынка — патомны рэканструктар, — жартуюць рыцары. — Нават дзень нараджэння прыйшоўся на фэст. Першы яе выезд на падобныя мерапрыемствы адбыўся год таму. А сёлета яна ўжо паспела пабываць на пяці фестывалях у Пскоўскай і Ленінградскай абласцях.

Каб бацькі падзялялі хобі сваіх дзяцей — гэта рэдкасць. Але Таццяна — як раз той самы выпадак. Расказвае, што сын «падсеў» на рыцарства пасля таго, як яны разам наведалі Вісбю — горад у Швецыі. Ну, а яна, як любячая маці, стала дапамагаць ва ўсім і сама непрыкметна захапілася.

Такія мерапрыемствы, кажуць рыцары, дапамагаюць на некаторы час адарвацца ад гарадскога жыцця і адпачыць душой, адчуць смак падарожжаў, перанесціся на некалькі стагоддзяў назад — рамантыка, адным словам.

—  Мы свайго роду даследчыкі, — кажа рыцар камандорыі Кірыл. — Мяне з сябрамі аб'ядноўвае гістарычнае братэрства. А ў звычайным жыцці я, напрыклад, інжынер, займаюся радыёэлектронікай.

Быць рыцарам па-сапраўднаму, гэта цэлая навука. Трэба ўмець шыць такія ж касцюмы, як і нашы продкі стагоддзі таму, гатаваць ежу ў паходных умовах, клапаціцца пра сваё паходнае жытло.

— Вось гэты шацёр я шыла ўручную два гады, — усміхаецца маці Сашулі, Насця. У рыцарскі быт яна пагрузілася гады тры-чатыры таму ўслед за мужам, а вось у Беларусь прыехала ўпершыню. І ёй спадабалася.

Што датычыцца астатніх членаў каманды, то ў Беларусі яны не такія і рэдкія госці. У Полацку, Мінску, Лідзе, напрыклад, ёсць аддзяленні камандорыі, і мсціслаўскі фэст адна з падстаў сустрэцца.

30 і болей кілаграмаў амуніцыі

Нягледзячы на тое, што сіноптыкі абяцалі ў суботу дождж і нават навальніцу, а 10-й гадзіне раніцы — час пачатку афіцыйнага адкрыцця фэсту — было, здаецца, усе плюс 30. І за дзень не выпала ні кроплі! Рыцары, асабліва тыя, што ў даспехах, дэманстравалі прыклады выключнай вынослівасці і майстэрства. Яны мужна стаялі на залітай пякучым сонцам плошчы і цярпліва чакалі, калі вялікі князь Мсціслаўскі і Смаленскі Расціслаў Мсціславіч адкрые свята і будзе па традыцыі рассечаны канат — сігнал да пачатку дзеянняў. А потым урачыстай калонай пайшлі на месца баявых дзеянняў — замкавую гару. І змагаліся там да самага вечара. Бралі замак, біліся за мост, дэманстравалі сваё майстэрства ў іншых рыцарскіх спаборніцтвах. А яшчэ танцавалі і вучылі іншых старадаўнім танцам, дэманстравалі ўсім ахвотным баявыя прыёмы. Пад сценамі вежы-данжона раскінуўся цэлы палатачны горад. Гарэлі вогнішчы, у кацялках кіпела вада, жанчыны ўвіхаліся на кухні.

Двухгадовая ўдзельніца фэсту з бацькамі і бабуляй

Рыцары не давалі сабе расслабіцца. Трэба яшчэ мець здароўе, каб у такую спякоту хадзіць у амуніцыі, вага якой 30 і болей кілаграмаў.

— Нас прыехала 10 чалавек, другі год удзельнічаем, — расказваў адзін з удзельнікаў магілёўскага ваенна-гістарычнага клуба, які займаецца рэканструкцыяй ХІV стагоддзя. — Фэст цудоўны, а сёлета яшчэ лепш, чым летась. Шмат прыезджых, з Расіі, у тым ліку. Гэтым разам некалькі нашых таварышаў пашылі сабе касцюмы чумных дактароў. Гэта ж якраз наш перыяд.

А вось убранні дзяўчат мне падаліся вельмі сціплымі.

— У кожнага сваё ўяўленне аб прыгажосці, — пакрыўдзіліся прыгажуні. — Калі вам патрэбны прынцэсы, то гэта не да нас.

Кацярына вось ужо восем гадоў у клубе. Прыйшла туды, калі ёй было 15.

— Цікава не проста хадзіць ў сярэдневяковых сукенках, прываблівае стыль жыцця, эмоцыі паходнага быту. Двойчы хацела кінуць, але не атрымліваецца.

Магчымасць пакланіцца святым

Арганізатарам рыцарскага фэсту ў свой час было ў тым ліку і духавенства. Бо рыцары — гэта яшчэ і глыбока веруючыя людзі. Успомніць тую ж Кулікоўскую бітву, на якую Дзмітрыя Данскога натхніў святы прападобны Сергій Раданежскі. Раённыя ўлады разам з Магілёўскай епархіяй далі магчымасць пакланіцца ўдзельнікам фэсту мошчам дзевяці святых. У храме Сілуана Афонскага ішлі малебны і было арганізавана вячэрняе богаслужэнне.

У кармеліцкім касцёле адбылася ўрачыстая імша ў гонар храмавага свята. У ёй прынялі ўдзел 15 ксяндзоў.

А каля кагальнага калодзежа народ адводзіў душу цалкам, бо ад яго веяла вельмі запатрабаванай у гэтыя спякотныя дні выратавальнай прахалодай. Людзі набіралі гаючую ваду і з задавальненнем гулялі па халодным да дрыжыкаў ручаі.

Савецкая, Пірагоўская, Калініна...

Падчас фестывалю гэтыя вуліцы ператварыліся ў гандлёвыя рады аднаго вялікага кірмашу, дзе можна было і смачна паесці, і выбраць сабе сувенір па душы. Шмат цікавых забаў прапаноўвала пляцоўка на тэрыторыі езуіцкага манастыра, дарэчы, таго самага комплексу, які пацярпеў падчас сёлетняй зімы, — абрынулася частка адной з пабудоў. Гэтая зона была загароджана, працавала частка, дзе ў свой час праводзіліся аднаўленчыя работы. Тут запрашала да сябе сярэдневяковая школа і старадаўняя карчма. На дэманстрацыйным стале можна было ўбачыць стравы, якія ўжывалі нашы продкі — гарох калодкай, аўсяны кісель, суп хлебны сялянскі, хлеб аржаны, кашы аўсяная і ячная... Усё гэта было прыгатавана па старадаўніх рэцэптах кухарамі мсціслаўскай гімназіі. Ахвотным не адмаўлялі ў дэгустацыі. Можна было яшчэ выпрабаваць сябе і ў якасці вучня часоў Сярэдневякоўя.

Праверка на «чуму»

— У старадаўнія часы рыцары павінны былі не толькі фехтаваць, але ведаць матэматыку і ўмець іграць на музычных інструментах, — удакладніла намеснік дырэктара па вучэбнай рабоце гэтай установы Ганна Сокал.

У падвале старадаўняга будынка работнікі сістэмы адукацыі частавалі гарбатай і зробленымі сваімі рукамі пірагамі — з рыбай, павідлам, капустай. Смачна, словамі не перадаць.

Кожная ўстанова адукацыі, а іх у раёне каля двух дзясяткаў, рыхтавала па два вялікія пірагі.

Сустракала гасцей сама Кацярына ІІ, правярала веды па астраноміі і вершаскладанні.

Музей ад... бібліятэкі

Мсціслаўскі фэст як заўсёды прапаноўваў шмат цікавых выставак. Падвалы кармеліцкага касцёла, дзе нават у спякоту халаднавата, заўсёды вабяць гасцей сваёй загадкавасцю і таямнічасцю. Гэтым разам выстаўку тут арганізавала бібліятэка. Цікава, што кнігі на старадаўні манер віселі, прыкаваныя да сцяны.

— Кнігі ў тыя часы каштавалі шмат і вельмі цаніліся. Іх прыкоўвалі, каб ніхто не ўкраў, — патлумачыла бібліятэкар Людміла Котава.

А яшчэ дэманстраваліся строі, прадметы побыту. Цікава, што ўсё гэта належыць сельскай бібліятэцы з Падлужжа.

Творча падышлі да сваёй місіі — паказаць, з чаго ўсё пачыналася, прадпрыемствы, арганізацыі і ўстановы раёна. Цэнтральная раённая бальніца дэманстравала старадаўнія лекі, адвары і зёлкі.

— У нас лекі на любы густ, — запэўнівалі медыкі. — Усе, чым лячылі ў старажытнасці. Некаторымі дагэтуль карыстаемся. Гэта добрае слова, гарбата на любы густ — скрыпень, мята, меліса. Малітвы  — таксама добрая рэч. Раней так лячылі.

А яшчэ ўвесь час, пакуль у горадзе гучалі дуды і барабаны, зверху раздаваўся шум верталёта. Сёлета ў гасцей свята была магчымасць убачыць старажытны горад з вышыні птушынага палёту.

— Для нас вельмі адказна быць захавальнікамі такой багатай гісторыі, — сказаў у сваёй прамове на адкрыцці старшыня Мсціслаўскага райвыканкама Аляксандр Пракопаў. — Гэта свята — візітная картка раёна. Мы заўсёды адчуваем сувязь часу і гістарычных падзей. На фэст заўсёды прыязджаюць тысячы гасцей з розных куточкаў свету. Хацелася, каб у іх сэрцы назаўжды засталася цікавасць да гэтага горада і жаданне вярнуцца сюды зноў.

Нэлі ЗІГУЛЯ

Фота БЕЛТА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Палітыка

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

Уладзімір Андрэйчанка расказаў пра найбольш значныя законапраекты

 «Толькі агульнымі намаганнямі мы зможам супрацьстаяць няпростым выклікам часу».

Грамадства

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

Як у Беларусі абясшкоджваюць боепрыпасы

​Колішняя Беларуская ваенная акруга лічылася адной з самых магутных у СССР.

Грамадства

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

Шчырая размова з вядомым педагогам пра бацькоўскія сумненні і страхі

«Калі ў вас адкрыўся рот, каб накрычаць на дзіця, спыніцеся хоць на секунду…» 

Грамадства

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Чым здзівіў сёлета «Кліч Палесся»

Этнафэст стаў вядомым далёка за межамі Беларусі.