Вы тут

Калі ажываюць класікі


Рэальнасць сённяшняга дня паказвае: у супрацьстаянні камп’ютар — кніга далёка не заўжды перамагае апошняя. Сучаснае пакаленне не разумее, чаму трэба чытаць класікаў. Якуб Колас, Экзюперы, Пушкін, Гогаль, Чэхаў не з’яўляюцца для школьнікаў бясспрэчнымі аўтарытэтамі.


Сцэна са спектакля «S.O.S. Ратуйце нашы душы».

Таму прэм’ера, якая адбылася ў Тэатры юнага гледача, — «S.O.S. Ратуйце нашы душы», — вельмі актуальная. Спектакль стварыў Аляксандр Баркар па кнізе Яўгеніі Пастарнак і Андрэя Жвалеўскага «Смерць мёртвым душам». У інсцэніроўцы маладога рэжысёра ўнікальнае бачанне твора і разуменне праблем і духоўных запытаў падлеткавай аўдыторыі. Што можа адбыцца, калі кнігі перастануць чытаць і імёны класікаў забудуцца?

Падзеі разгортваюцца ва ўстанове, дзе, здавалася б, нічога цікавага адбыцца не можа, бо на паліцах — адно нікому ўжо не патрэбныя кнігі пад векавым пластом пылу, — у бібліятэцы! Ды не абы-якія падзеі, а самы сапраўдны трылер!.. Кнігі размаўляюць галасамі сваіх аўтараў. Для старэнькай бібліятэкаркі і яе ўнучкі (а тут іх другі дом) яны сапраўдныя сябры і дарадчыкі (праўда, выпадковых наведвальнікаў могуць напалохаць). Нечакана на першы план выходзяць іншыя кнігі, якія змагаюцца за ўвагу чытача... У яркіх стракатых вокладках, з кідкімі вабнымі малюнкамі. Здаецца, яны маюць немалыя шансы на перамогу. Але ўсе кнігі без вынятку апынаюцца перад рэальнай жудаснай пагрозай назаўжды кануць у Лету. Падчас спірытычнага сеанса (тое было задумай гульні, каб прынадзіць у бібліятэку падлеткаў, аматараў усяго таямнічага і незвычайнага) вылазіць з труны і пачынае дзейнічаць... дух другога тома «Мёртвых душаў» (менавіта другі том рамана Гогаль спаліў у вогнішчы). І вось тут пачынаюцца сапраўдныя прыгоды, як у вострасюжэтным дэтэктыве з элементамі «хорар»! Бялінскі яго ведае, хто пераможа, правілаў не існуе, надзея толькі на розум...

Гледачы могуць часам забыцца, што дзея — на сцэне, усё выглядае па-сапраўднаму. Рэплікі з дыялогаў настолькі трапныя і вобразныя, што маюць стаць крылатымі выразамі: «Смерць мёртвым душам!», «Хопіць табе ўжо выюзвацца замежнымі словамі!», «Дабром не скончыцца гэта ваша Dolce Vita!», «Моладзь выбірае прушняк і экшн!». Выкарыстанне падлеткавага слэнгу цалкам апраўданае: школьнік мусіць паверыць, што героі дзеі такія ж, як ён, жывуць у адной з ім прасторы.

Падлеткам разам з бацькамі проста неабходна паглядзець новую пастаноўку! Гэта яркая тэатральная работа з дасканалай сцэнаграфіяй, жывапіснымі змястоўнымі дэкарацыямі, маляўнічымі сучаснымі касцюмамі і тыповымі арганічнымі каларытнымі вобразамі. Тонкі псіхалагізм ва ўзаемаадносінах герояў сведчыць пра тое, што рэжысёр не чужы ў аўдыторыі падлеткаў — ведае, што ім цікава, чым яны жывуць, захапляюцца, пра што мараць. Музычныя кампазіцыі, якія гучалі на працягу спектакля, — гэта тое, што сёння найчасцей слухаюць падлеткі: творчасць гуртоў «My chemical romance», «Muse», «Imagine dragons», «Arctic monkeys», «Panic at the disco».

Спектакль не адпускае гледача на працягу ўсёй дзеі. Эмацыянальнае напружанне знікае праз смешныя рэплікі і жарты, цытаты з твораў, зразумелыя і блізкія кожнаму, а потым ізноў узмацняецца...

Задума твора рэалізаваная вельмі ўдала: жывыя класікі выходзяць з-пад запыленых вокладак кніг. Яны, рэальныя, дасціпныя, размаўляюць з гледачамі на роўных, па-сяброўску, зусім не звысоку і без мудрагелістага філасофствавання. Менавіта такія іх вобразы могуць прывабіць падлетка, запаліць жаданне даведацца пра іх больш — бо гэта звычайныя людзі, якія таксама калісьці кахалі, марылі, сутыкаліся з неразуменнем альбо здрадай.

Каб перанесці сюжэт кнігі на тэатральную сцэну, аўтары твора перапісвалі яго разам з рэжысёрам. Перастварыла тэкст па-беларуску і дапамагла размеркаваць ролі мастацкі рэдактар Жана Лашкевіч. Тэма твора зачаравала і акцёраў — яны працавалі зладжана, у адзіным рытме. І хоць спектакль адрасаваны падлеткам, з не меншым задавальненнем і захапленнем яго будуць глядзець і дарослыя: бацькі, старэйшае пакаленне, настаўнікі — ён можа стацца для іх падказкай, як лепш знайсці агульную мову з іх дзецьмі, унукамі, вучнямі.

 Яна БУДОВІЧ

Фота Таццяны МАТУСЕВІЧ

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Выбіраем школьную форму разам з вучнямі

Выбіраем школьную форму разам з вучнямі

Штогод «Беллегпрам» выпускае да навучальнага года сотні мадэляў адзення. 

Грамадства

Як актыўная ацэнка заахвочвае да вучобы?

Як актыўная ацэнка заахвочвае да вучобы?

Гэтым летам у Акадэміі паслядыпломнай адукацыі прайшоў ужо другі фестываль актыўнай ацэнкі.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра жніво, Мулявіна і падатковага інспектара.