Вы тут

Рэнесанс дзіцячай літаратуры


Для сённяшняй беларускай дзіцячай літаратуры наступіў па-сапраўднаму шчаслівы час. Перада мной цэлы россып новых кніг, напісаных для нашых маленькіх дапытлівых чытачоў. Кожнае выданне — падзея. Кожная кніга адкрывае нешта новае, яркае, цікавае, неспадзяванае.


Каб зараз былі жывымі класікі нашай дзіцячай літаратуры Янка Маўр, Васіль Вітка, Алесь Пальчэўскі, Сяргей Грахоўскі, упэўнена, яны былі б усцешаны тым, на якім высокім узроўні знаходзіцца айчыннае кнігавыданне для дашкольнікаў і школьнікаў.

 Адразу хачу адзначыць дзве цудоўныя кніжкі вядомага беларускага пісьменніка Анатоля Зэкава «Птушыныя арэлі» (Мінск, «Выдавецкі дом “Звязда”» 2017) і «Адна сям’я — ад А да Я» (Мінск, «Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі», 2017).

Першая кніга — ідэальная для дзіцячых садкоў і малодшых класаў. Дзякуючы вершу «Беларусы», маленькія чытачы даведаюцца, што ў нашай краіне былі «Будны, Гусоўскі, Скарына, Полацкі, Колас, Купала», кожны з якіх «Гонар Айчыны, / Сіла яе і трываласць».

Верш «Мама-кранаўшчыца» пакажа дзеткам, што нашы жанчыны з непераможнай лёгкасцю могуць не толькі займаць сакратарскія і рэдактарскія пасады, кіраваць фірмамі і прадзюсіраваць тэлеперадачы, але і кіраваць пад’ёмным кранам!

У другім выданні Анатоль Зэкаў у лёгкай дасціпнай манеры вучыць дзетак алфавіту дзякуючы адпаведным вясёлым, запамінальным вершам, кожны з якіх прадстаўляе тую ці іншую літару. Алфавіт вучыцца без аніякага прымусу. Гэта вельмі патрэбная і своечасовая кніга, якая ўспрымаецца дзецьмі цудоўна.

У тым жа 2017 годзе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура» выйшаў адметны вершаваны зборнік старэйшай беларускай дзіцячай пісьменніцы Ніны Галіноўскай «Вясёлая пясочніца». З чым можна параўнаць яе акварэльна-святочны стыль? З музыкай Глебава да балета «Маленькі прынц»! Падманліва простай і такой роднай па сваім гучанні! Многія вершы паэтэсы запамінаюцца адразу ж пасля першага прачытання.

Гомельская пісьменніца Ганна Атрошчанка выпусціла кнігу празаічных казак «Казачны ласунак» (Гомель, 2017). Стыль спадарыні Ганны лёгкі, мова гнуткая, кожная гісторыя мае тую ўласцівую толькі ёй сюжэтную выразнасць, якая надае ўсяму зборніку элемент непаўторнасці. Такія казкі, як «Верасень-мастак», «Зязюлька і сінічка», «Фікус», «Сустрэча», «Лясны ручай», вызначаюцца сапраўднай дабрынёй, гуманізмам, уменнем у звычайным убачыць нечаканае.

Паводле сваёй сузіральнай мудрасці творы спадарыні Ганны стылістычна знаходзяцца ў блізкім сваяцтве з філасофскімі «Казкамі жыцця» Якуба Коласа, што надае зборніку «Казачны ласунак» дадатковую глыбіню ды інтэлектуальную шматграннасць. Чытаеш і дзівішся — як гэта цяжка, ствараючы такога кшталту творы, надаваць ім знешнюю нязмушанасць, якая не замінае іх сапраўднай мудрасці, паводле свайго праўдзівага зместу! Пісьменніцы гэта ўдалося.

Яшчэ адно цікавае выданне, якое хочацца адзначыць, — «Разламашкі майстра Люфта» Кацярыны Мядзведзевай (Мінск, «Выдавец А.М. Янушкевіч», 2017). Кніга складзена з апавяданняў і аповесцей, адрасаваных як школьнікам, так і дарослым. Адразу кідаецца ў вочы цудоўная беларуская мова. Само спрадвечна беларускае і такое старажытнае слова «разламашкі» цешыць слых любога лінгвіста і стварае сонечны настрой. Кніга Кацярыны Мядзведзевай вызначаецца іроніяй, тонкім гумарам, уласцівым англійскай літаратуры. Засмучае, праўда, тое, што ў адрозненне ад разгледжаных у нашым артыкуле іншых выданняў, гэты зборнік пазбаўлены ілюстрацый. Будзем спадзявацца, што «Разламашкі майстра Люфта» вытрымаюць яшчэ не адно перавыданне і ў наступны раз зборнік аформіць які-небудзь сучасны майстар дзіцячай кніжнай ілюстрацыі, напрыклад, Аксана Аракчэева, чый тонкі гумар, іронія, нечакана-парадаксальная трактоўка персанажаў заўсёды выклікае вялікую цікавасць і папулярнасць у маленькіх чытачоў.

Арыгінальна і творча паказалі сябе ў новых выданнях Генадзь Аўласенка («Колькі колераў у лета?». Мінск, «Выдавецкі дом “Звязда”», 2017), Алег Ждан-Пушкін («Вы еще будете гордиться нами». Мінск, «Выдавецкі дом “Звязда”», 2017), Надзея Дзмітрыева («Сюрприз от сестрички». Гомель, Барк, 2017), Мікола Бусько («У бары жывуць сябры». Мінск, «Мастацкая літаратура», 2017), Канстанцін Нілаў («Тайны Сиреневого оврага». Мінск, «Мастацкая літаратура», 2017), Яўген Хвалей («Прынцэса тусоўкі». Мінск, «Мастацкая літаратура», 2017), Вольга Нікольская («Похищение шедевра, или Новые приключения агентов “КолбаФирЖик”». Мінск, «Выдавецкі дом “Звязда”», 2017), Эльвіра Вашкевіч («Жизнь и приключения Белой жабки». Мінск, «Народная асвета», 2017), Валянціна Шапавалава («Детям о налогах. Сказочные истории в двух частях». Мінск, «Альтиора Форте», 2017), Надзея Ясмінска («Восковой волшебник, или Сказка стучится в дверь». Мінск, «Чатыры чвэрці», 2017).

Пералік гэтых выдатных аўтараў пасяляе ў душы надзею і тое светлае, сонечнае разуменне, што з сучаснай беларускай дзіцячай літаратурай у творчым і мастацкім плане ўсё, як мае быць, што ў нас адбываецца адраджэнне літаратуры для маленькіх чытачоў...

Вольга ПЕРАГУДАВА

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Свята каравая прайшло на Гродзеншчыне

Свята каравая прайшло на Гродзеншчыне

На фестывалі згадалі і даўнюю традыцыю — услаўляць завяршэнне земляробчага года абрадамі ў гонар Багача. 

Грамадства

Як у Слаўгарадскім раёне апякуюць пенсіянераў

Як у Слаўгарадскім раёне апякуюць пенсіянераў

Дом у Лапацічах нічым асабліва не выдзяляецца сярод іншых...

Палітыка

Аб чым дамовіліся прэзідэнты Беларусі і Азербайджана?

Аб чым дамовіліся прэзідэнты Беларусі і Азербайджана?

Па выніках перамоў у Мінску яны прынялі сумесную заяву.

Грамадства

Партызанскія рукапісы — бясцэнныя сведчанні ваеннага часу

Партызанскія рукапісы — бясцэнныя сведчанні ваеннага часу

Партызанскія часопісы — насамрэч унікальныя інфармацыйныя зборнікі, значэнне і важнасць якіх разумелі ў тым ліку іх стваральнікі і чытачы.