Вы тут

На беларускім Палессі знойдзена такое, чаго яшчэ нідзе ніколі не бачылі


Чулі пра Герадотава мора? Дарэчы, нядаўна ў інтэрв’ ю газеце “Звязда” вядомы пісьменнік, мецэнат Валеры Казакоў (які ў свой час узначальваў Федэральную нацыянальнакультурную аўтаномію “Беларусы Расіі”) выказаў немалы інтарэс да гэтай загадкавай гістарычнакраязнаўчай з’явы: Герадотава мора. У Міхася Скоблы, дарэчы, ёсць і “паэмасваволя” пад такой назвай. Кажуць, у “бацькі гісторыі” Герадота ў нейкіх ягоных фаліянтах знаходзілі даследчыкі згадкі пра вялізнае мора, якое плёхалася нібыта ў тых мясцінах, што цяпер называюцца: Палессе. Фантазій на гэты конт можа быць вялікае мора. Як, дарэчы, і наконт знакамітага Белаводдзя, у якім пабывалі ўжо героі “Холопов”, аднаго з гумарыстычнасатырычных твораў Валерыя Казакова.


Дык пра Герадотава мора. Геолагі адшукалі там, у так званым Прыпяцкім прагіне, радовішчы соляў. І Салігорск, які святкуе 60‑годдзе — неабвержнае сведчанне: мора на Палессі было. Праўда, за мільёны гадоў да Герадота: у дэвонскі перыяд…

За мора галасуе й фотаздымак, які я знайшоў у адным з прэс-рэлізаў Санкт-Пецярбургскага дзяржуніверсітэта. Дацэнт універсітэта Аляксандр Іваноў і дацэнт Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта Дзмітрый Плакс апісалі раней невядомы навуцы від старажытных акул. Жывёла жыла на Зямлі каля 345–350 мільёнаў гадоў таму, назвалі ж яе Tamіobatіs elgae — у гонар вядомай эстонкі Эльгі Марк-Курык, палеаіхтыёлага. Вылучыць новы від у родзе Tamіobatіs дапамаглі тры зубы акул, знойдзеныя ў свідравіне Тураў106: непадалёк ад Жыткавіч, на Гомельшчыне. Закамянеласці з палеазойскай эры знайшлі геолагі, якія ў 1970‑х бралі керн свідравін, зробленых для пошуку саляных радовішчаў. Пароду растварылі, каб здабыць мікраастанкі старажытных арганізмаў. Аказалася: на глыбіні каля 200 метраў ёсць пласты гліны, у якіх зубы акулы закансерваваліся, захаваўшы сваю ўнікальную форму. Дарэчы, ні ў адной з вядомых выкапневых акул не было такой колькасці вяршынь у зубоў: чатыры асноўныя, некалькі вяршынак першага й другога парадкаў — а ўсяго больш за дваццаць! Сама ж акула, лічаць вучоныя, была не надта вялікаю: каля паўтарадвух метраў.

Алесь МУРОЧАК

Дадаць каментар

Выбар рэдакцыі

Грамадства

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

75 год таму пачалося вызваленне Беларусі

23 верасня 1943 года, савецкімі войскамі быў вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў першы населены пункт Беларусі — раённы цэнтр Камарын.

Грамадства

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Каму і чым дапаможа ТЦСАН

Ад дапамогі дома пажылым і да стварэння крызісных пакояў для ахвяр хатняга гвалту.

Грамадства

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Маштабныя вучэнні прайшлі ў краіне

Актыўная фаза камандна-штабнога вучэння Узброеных Сіл прайшла ў Беларусі ў верасні.