Вы тут

Новы музей і вулічны гадзіннік цяпер ёсць у Дуброўне


Новы музей і вулічны гадзіннік цяпер ёсць у Дуброўне. Іх стварылі ў гонар прадпрыемстваў, якія паспяхова функцыянавалі ў дарэвалюцыйны час.


Вежа з гадзіннікам у цэнтры Дуброўна.

Сустрэнемся пад гадзіннікам

Нядаўна гораду споўнілася 625 гадоў. Юбілей урачыста адзначылі ў другой палове чэрвеня, у дні правядзення XXV Міжнароднага фестывалю «Дняпроўскія галасы ў Дуброўне».

З нагоды «імянін» прэзентавалі і некалькі новых аб'ектаў культуры, якія адразу спадабаліся тутэйшым і гасцям. Напрыклад, вулічны гадзіннік, замацаваны на вежы ў гарадскім скверы. Ён стаў без перабольшвання знакавым месцам. Цяпер тут прызначаюць спатканні. А наваспечаныя сем'і адразу пасля рэгістрацыі шлюбу прыязджаюць сюды нават з Оршы, іншых гарадоў, вёсак. А некаторыя — нават са Смаленска.

Цікава, што на яго стварэнне не патрацілі ні рубля бюджэтных грошай: усе выдаткі ўзялі на сябе мецэнаты.

Менавіта гадзіннік устанавілі невыпадкова. Ён нагадвае пра тое, што ў Дуброўне князь Рыгор Пацёмкін пабудаваў адну з першых у Расіі (пасля Санкт-Пецярбурга і Масквы) гадзіннікавую фабрыку. Гэта адбылося пасля падзелу Рэчы Паспалітай, калі край увайшоў у склад Расійскай дзяржавы. Князь Пацёмкін набыў у Казіміра Сапегі Дубровеншчыну і, як бы сёння сказалі, стаў інвестарам будоўлі некалькіх фабрык. У тым ліку і па вырабе гадзіннікаў. Апошняя паспяхова канкуравала нават са швейцарскімі вытворцамі. Дарэчы, як упэўнены некаторыя даследчыкі, у Швейцарыю экспартаваліся ўнікальныя дубровенскія механізмы для гадзіннікаў.

Захоўваюцца ў Эрмітажы

Канешне, лагічным было б правядзенне ў Дуброўне, напрыклад, міжнароднага фэсту-кірмашу гадзіннікаў. Старшыня Дубровенскага раённага выканаўчага камітэта Алег ЛЫНДЗІН не выключае ў перспектыве такой магчымасці. А спачатку створаць экспазіцыю ў музеі...

Кіраўнік мясцовай улады не без гонару расказаў пра тое, што ў Эрмітажы ёсць сярэбраныя кішэнныя гадзіннікі, вырабленыя ў Дуброўне. Як і пра пастаўкі хранометраў для імператарскага двара.

А мясцовыя краязнаўцы літаральна гадзінамі гатовыя расказваць пра шведскага майстра па вырабе гадзіннікаў Пятра Нарштэйна. Гэты таленавіты чалавек арганізаваў іх вытворчасць у Дуброўне ў 1784 годзе, падрыхтаваўшы з ліку сялян больш за трыццаць спецыялістаў. На жаль, фабрыка, якая была вельмі прыбытковай, функцыянавала параўнальна нядоўга. Праз некалькі гадоў пасля смерці інвестара (ён памёр у 1791-м) станкі і майстроў перавезлі спачатку ў Маскву, потым у наваколлі.

Манапаліст па вырабе... талесаў

Лічыцца, што Пацёмкін заснаваў таксама суконную і пазументавую фабрыкі. Але, па некаторых звестах, першая з вытворчасцяў была наладжана да яго. Суконная фабрыка ў 1901 годзе стала «Дняпроўскай мануфактурай». У будынку былога фарбавальнага цэха нядаўна адкрылі музей. Гэта адбылося па ініцыятыве дырэктара ААТ «Дубровенскі льнозавод» Анатоля Басянкова, які сорак гадоў (!) узначальвае прадпрыемства, створанае ў 1932 годзе. Яно стала правапераемнікам мануфактуры.

Паводле слоў сённяшняга кіраўніка, які шмат працаваў у архівах, у 1900-м зацвердзілі статут будучай мануфактуры. Будавалі яе і працавалі на прадпрыемстве выключна яўрэйскія работнікі.

Дарэчы, выраблялі ў Дуброўне і талес — малітоўную шаль, якую носяць іўдзеі пасля дасягнення паўналецця. Сур'ёзных канкурэнтаў у вырабе гэтай прадукцыі тады не было.

Новы музей, прысвечаны «Дняпроўскай мануфактуры».

У музеі расказваюць, што пры фабрыцы была пажарная частка, бібліятэкі, лазні, прафесійнае вучылішча-інтэрнат, лагер адпачынку, крама і гэтак далей. Грамадскае жыццё віравала. Напрыклад, славіўся далёка за межамі гарадка фабрычны аркестр.

Да нашага часу захаваліся і камунікацыі былой помпавай станцыі. Як сцвярджае спадар Басянкоў, трубы з дарэвалюцыйнага часу не мянялі. Вада ў іх, дзякуючы прадуманай апрацоўцы паверхні, і ў наш час па сваёй чысціні адна з найлепшых на Дубровеншчыне і суседняй Аршаншчыне.

Шмат экспанатаў — пра льнозавод. Яны ёсць нават пад адкрытым небам — абсталяванне, якое калісьці выкарыстоўвалі. На тэрыторыі музейнага комплексу можна зразумець, як вырошчваюць лён, як збіраюць яго, апрацоўваюць, вырабляюць адзенне і іншае.

На другім паверсе будынка, якому літаральна надалі «другое жыццё», стварылі абрадавую і банкетную залы.

Не забыць, адкуль ты

З тым, што зроблена ў Дуброўне, нядаўна пазнаёміліся дэпутаты Віцебскага аблсавета, якія ўзяліся абмеркаваць пытанні аховы гісторыка-культурнай і археалагічнай спадчыны ў вобласці. Як заўважыў старшыня абласнога Савета дэпутатаў Уладзімір Цярэнцьеў, Дубровеншчына — добры прыклад таго, як пасля правядзення абласных дажынак мясцовыя ўлады працягваюць развіваць горад: адкрываюць новыя гандлёвыя пункты, месцы для адпачынку і турызму. І пры гэтым стараюцца эканоміць бюджэтныя сродкі.

Сярод іншага народным выбраннікам паказалі і новы гісторыка-краязнаўчы музей — раней, як ні дзіўна, у райцэнтры такой установы не было. Усе работы ў аднапавярховым будынку, які пэўны час не выкарыстоўваўся, яшчэ не завершаны. Але выставачная зала ўжо ёсць і працуе. Дарэчы, музей ствараецца дзякуючы фінансавай падтрымцы земляка, сенатара Мікалая Мартынава — член Савета Рэспублікі, кіраўнік холдынга «Марко» не забывае малую радзіму і шмат карыснага ўжо зрабіў для таго, каб жыццё ў глыбінцы падцягнуць да гарадскога ўзроўню.

Аляксандр ПУКШАНСКІ

Загаловак у газеце: У памяць аб спадчыне

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.

Спорт

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Мама Бена — беларуска, тата — ураджэнец Ганы.

Эканоміка

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Адказ на гэта і іншыя пытанні — у гутарцы з Дзмітрыем Шаўчуком.