Вы тут

Юлія Глебава: «Хачу падзяліцца любоўю да цымбалаў»


Рок-музыка з беларускімі цымбаламі — гэта магчыма, арыгінальна і прыцягальна. Так некалькі гадоў таму вырашыла Юлія Глебава, найперш вядомая шырокаму слухачу сваімі песнямі разам з групай «Час speak». Цымбалы ў песнях з’явіліся невыпадкова: Юлія прафесійны музыкант, грае на гэтым інструменце. І сёлета яна выдала інструментальны альбом, складзены з дзвюх частак, дзе папулярныя класічныя творы і творы эпохі барока загучалі на цымбалах. Альбом зроблены для таго, каб як мага больш людзей далучылася і да музычнай спадчыны, і да нашага выдатнага нацыянальнага інструмента. Альбом лёгкай, прыгожай інструментальнай музыкі. І з’явіўся ён у выніку любові да цымбалаў і імкнення падзяліцца гэтай любоўю з усімі.


— Жаданне запісаць такі альбом у мяне было даўно, бо я многа выступаю менавіта як цымбалістка, езджу з канцэртамі па еўрапейскіх краінах, бываю на фестывалях у Германіі — ці сольна, ці з праектам «Рэзананс». Гучаць і творы з так званай папулярнай класікі, старадаўняя музыка, апрацоўкі народных песень — гэта вельмі добра ўспрымаецца слухачамі. Трэба было захаваць вынік шматгадовай працы. Да таго ж мелася і невялічкая асабістая прычына, бо хацелася паказаць слухачам, што я сапраўдная цымбалістка і не проста так уключаю гэты інструмент у свае песні, што для мяне гэта справа жыцця.

Але ж галоўнае — я хацела падзяліцца сваёй любоўю да цымбалаў! Мне крыху крыўдна, што публіка недаацэньвае гэты інструмент, не ведае, не цікавіцца ім.

— Якія творы ўвайшлі ў запісаную ў студыі праграму?

— Была ідэя зрабіць досыць папулярны альбом, прадэманстраваць не якая я віртуозная цымбалістка, а прывабіць шырокае кола слухачоў, можа, і зусім далёкіх ад класічнай музыкі. Маё ранняе дзяцінства прыпала на апошнія гады савецкага часу, калі па радыё гучала нямала класікі, многія ведалі вальсы Шапэна, турэцкае ронда Моцарта, танец пастушкоў з балета «Шчаўкунчык», «Да Элізы» Бетховена. І я вырашыла зрабіць такі маркетынгавы ход — сабраць самыя масавыя творы. Бо наглядзелася на нашых выдатных акадэмічных выканаўцаў, многія з якіх сапраўдныя майстры, вялікія артысты. Нехта з’язджае за мяжу, каб развівацца. А тыя, хто застаецца, вымушаны працаваць ва ўмовах, калі іх мастацтва глыбока элітарнае, для надзвычай вузкага кола. Я нярэдка кажу: мы прыходзім у філармонію на цымбальны канцэрт, і ўсе гледачы адзін аднога ведаюць. Педагогі, музыканты, дзеці педагогаў і музыкантаў, іх родныя і знаёмыя. І ўся гэтая аўдыторыя вандруе з аднаго канцэрта на іншы, усе варацца ў сваім соку. Мне захацелася неяк вырвацца з гэтага палону, вывесці цымбалы ў больш шырокі свет. І за кошт знаёмых усім мелодый звярнуць увагу на інструмент і яго цудоўнае гучанне, арыгінальнасць і шматграннасць.

Увогуле, гучанне беларускіх цымбалаў падабаецца ўсім. Я многа выступала ў Германіі, Польшчы — усе ў захапленні. Бо нашы беларускія цымбалы моцна адрозніваюцца ад якіх іншых: у іх ёсць свой спецыфічны тэмбр — і дзякуй за гэта выдатным рэканструктарам, якія зрабілі такі высокатэхнічны і віртуозны інструмент! І яму цяпер падуладная самая розная музыка: народная, джазавая, акадэмічная.

— Вы з маленства вучыліся на цымбалах. Не было момантаў расчаравання?

— Шчыра сказаць, быў у падлеткавым узросце такі час, калі я трохі стамілася. Як і ўсім дзяўчынкам, мне хацелася ці танцаваць, ці спяваць, ці быць эстраднай зоркай, прыгожа стаяць ля мікрафона. Але гэты падлеткавы перыяд хутка скончыўся. Я паступіла ў музычны каледж імя Глінкі, і там мяне наноў прывабілі да інструмента, навучылі разумець яго больш глыбока. А вось ужо падчас вучобы ва ўніверсітэце культуры ў цымбалы закахалася. Мне настолькі пашчасціла з педагогам — Святланай Іванаўнай Івановай (у дзявоцтве Верамейчык), — што ні пра які іншы інструмент я і чуць не хацела.

— Тым не менш вы заспявалі, стварылі групу, запісалі два альбомы. І многіх здзівілі, калі адной з першых уключылі цымбалы ў рок-песні.

— Спевы ішлі паралельна з інструментальнымі заняткамі, я скончыла ўніверсітэт культуры яшчэ і па спецыяльнасці «Эстрадны вакал». Спачатку не думала змешваць сваю дзейнасць цымбалісткі з дзейнасцю аўтара — выканаўцы песень. Наадварот, марыла, што буду як нармальная жанчына хадзіць на рэпетыцыі з мікрафонам у сумачцы, а не з вялікім цяжкім інструментам. (А цяпер вось і з мікрафонам, і з цымбаламі хаджу.) Але ў нейкі момант вырашыла паэксперыментаваць, уставіла маленькі пройгрыш на цымбалах у песню, мне падалося, што гучыць вельмі цікава. І аднойчы мы паказалі такі варыянт на канцэрце. Мяне тады трохі збянтэжыла, што далёка не ўсе слухачы былі ў захапленні ад такога ўключэння цымбалаў у песні. Бо ў многіх ужо ўмацавалася ўяўленне, што гэта фальклорны інструмент, народны і больш нічога на ім іграць нельга. Але не трэба змешваць прафесійныя цымбалы і народныя, якія і цяпер яшчэ можна сустрэць у вёсках, у фальклорнай музыцы — для полек, гапакоў і таму падобнага. Тыя цымбалы нашмат прасцейшыя, больш аўтэнтычныя. А прафесійныя — гэта на тры з паловай актавы практычна іншы, новы інструмент.

Мне вельмі спадабалася, як цымбалы гучаць у стылі рок, і на маім другім альбоме з групай «Час speak» ім было адведзена ўжо пачэснае месца, некаторыя песні, як, напрыклад, «Малюй», цалкам пабудаваныя на партыі цымбалаў. І менавіта гэтая кампазіцыя потым выклікала самы вялікі водгук.

— У нас ігры на цымбалах вучаць ва ўніверсітэце культуры, у Акадэміі музыкі гэтак жа, як ігры на фартэпіяна, гітары ці скрыпцы.

— У нас найвыдатнейшая школа, не пабаюся сказаць — адна з лепшых у свеце! Мала дзе такое ёсць, каб цымбалам вучылі ў вышэйшых навучальных установах, — у нас, у Венгрыі, ва Украіне. У многіх краінах цымбалы існуюць практычна на аматарскім узроўні, веды перадаюцца ад майстра да вучня, шмат народнага музіцыравання, многа самавучак. Трэба адзначыць Венгрыю, дзе да цымбалаў вельмі сур’ёзнае стаўленне. Але ж венгерскія цымбалы зусім непадобныя да нашых. Гэта надта вялікі інструмент, на якім трэба іграць даўгімі палачкамі, венгерскія цымбалы могуць і акампаніраваць самі сабе. Мне здаецца, нашыя выйграюць у віртуознасці, у большай здольнасці быць сольным інструментам, а таксама ў яркасці і багацці тэмбравай палітры. Нашым цымбалам падуладны нават увесь скрыпічны рэпертуар — найбольш тэхнічны, з вялікім дыяпазонам. І джаз, і імправізацыі, і што заўгодна можна сыграць на беларускіх цымбалах.

— У вашых запісах твораў эпохі барока часам нават цяжка адрозніць гучанне цымбалаў ад клавесіна. У альбоме нямала твораў, што былі напісаныя для фартэпіяна.

— Па завядзёнцы педагогі не надта даюць вучням выконваць на цымбалах фартэпіянныя творы. А я раблю гэта даволі часта. Аднойчы ў Германіі я сыграла накцюрн Шапэна, дык столькі захопленых водгукаў пачула ад гледачоў: як, аказваецца, музыка Шапэна пасуе для цымбалаў, якія новыя фарбы раскрываюцца! А наконт клавесіна — гэта мая любімая тэма. Сапраўды, у той частцы альбома, дзе сабраная музыка барока, творы кампазітараў-клавесіністаў — Люлі, Купярэна, Дакена, — я старалася стылізаваць гучанне цымбалаў пад клавесін і выкарыстоўвала спецыяльныя прыёмы ігры. Бо што такое клавесін? Гэта ў пэўным сэнсе нашчадак цымбалаў. Калі мы зазірнём унутр клавесіна, убачым амаль што тыя ж цымбалы.

— Ці думаеце, што гэтая новая двайная інструментальная пласцінка будзе ацэнена беларускай публікай?

— Альбом не так даўно выйшаў, і я яшчэ не займалася яго прамоцыяй. Але ж у інтэрнэце можна знайсці, паслухаць. Хацелася б, каб ён не застаўся незаўважаны. Бо вельмі многія любяць слухаць лёгкую інструментальную музыку, многім падабаюцца папулярныя апрацоўкі класікі. І тут гэта ўсё ёсць. Але ж ёсць яшчэ і арыгінальнае, прыгожае гучанне нашых цымбалаў.

Надзея КУДРЭЙКА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Пераможца «Жанчыны года-2018»: З трыма дзецьмі можа справіцца кожная пара

Тры гады таму прозвішча Трыкоза ўжо было на слыху.

Грамадства

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Рагачук: Дзеці ў пясочніцах на касцях гуляць не будуць

Кіраўнік Брэсцкага гарвыканкама адмеркаваў рэзанансную тэму раскопак на тэрыторыі гета.

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.