Вы тут

«Везла сумкі, як падняць, — Сустракаў з вагона зяць...»


Што праўда, то праўда: самае вялікае дасягненне «Звязды» — гэта яе чытачы. Ну, мяркуйце самі: неяк напрадвесні ў газеце кароткая нататка выйшла — пад загалоўкам «Хутка заб'юць фантаны». І што вы думаеце — тут жа ў пошце пытанні: а чым, уласна, заб'юць? Вадой?.. Нейкімі драўлянымі затычкамі? Ці наогул гарадскія ўлады возьмуць і, так бы мовіць, «заб'юць» на тыя фантаны — зоймуцца, напрыклад, дарогамі ці паркоўкамі...

І гэта — звярніце ўвагу — быў толькі загаловачак, тры слоўцы... Што ўжо казаць пра здымак, дзе столькі ўсяго?..

Подпіс трэба прыдумаць? Ды хоць сто штук!


Друкуем, як заўжды, найлепшыя. Такім чынам:

Да сябе фантан заве? —

Кроў дэсанцкая ў жылах!

Значыць, цётка — у ПДВ,

Хай на кухні, ды служыла!

Мяркуе так спадар Мікола Кісель з Мінска.

Падобныя думкі і ў спадарыні Іны Алісевіч з Уздзеншчыны.

Мы праверым на сабе

Завядзёнкі ПДВ.

І з найлепшае пачнём:

Ля фантана адпачнём...

Калі сэрца прагне свята,

Не бяда, што мелкаваты.

І сапраўды: галоўнае, што ён — забіў: вада — ёсць і ёй можна карыстацца, бо часам (паводле назіранняў спадарыні Соф'і Кусянковай з Рагачоўшчыны)

У вёсцы з крана

бруд бяжыць —

Ні памыцца, ні папіць,

Таму ў горад едзе Таня

Асвяжыцца ў фантане.

Далекавата? Але ж...

«Здымак нагадаў мне, як малым хадзіў у касцёл, — піша спадар Іван Сіманёнак з Паставаў. — Каб скараціць дарогу, мы з бабуляй Сабінай ішлі нацянькі — лесам, балотам, прычым басанож, а потым, на падыходзе, у возеры, абмывалі ногі, абувалі чаравікі».

Нешта падобнае ўбачыў чытач і на здымку: бабуля яўна вясковая, больш прывычная да іншага абутку. А тут (ці не патураючы гарадскому ўнуку?) прыбралася — на сваю галаву:

Зручныя гумовічкі,

Сельскія дарогі...

Па асфальце ў новенькім?

Мазалямі ногі!

Ды вада — жывая

(Што няўцям малому):

Ёй заўжды змывалі

Крыўду, боль і стому.

Што праўда, то праўда. Піша пра яе і спадарыня Любоў Чыгрынава з Мінска:

Забіралі з вёскі Дуню

І на сметнік яе чуні,

Следам боты ды сандалі...

Туфлі новыя прыдбалі.

Дуня ведае цяпер:

Замаленькі быў памер.

Ногі сцерла да крыві,

Хоць на свеце не жыві...

Таму знайце, гараджане:

Дуня... лечыцца ў фантане.

І, зазначым, не толькі целам. «Мая знаёмая расказвала, — прыгадвае спадар Валерый Гаўрыш з Чавусаў, — як некалі, за савецкім часам, трапіла ў Маскву на Усесаюзную выстаўку дасягненняў народнай гаспадаркі, як вырашыла абысці ўсе без выключэння павільёны. А іх жа там — без ліку, можна сказаць... Карацей, у другой палоўцы дня жанчына ледзь ногі перастаўляла. А побач — фантаны, вада бруіць... Вось яна і не стрымалася: туфлі скінула і, як гэта цётка са здымка, ногі ў ваду... Казала — быццам у родную вёску трапіла — каля сажалкі сядзіць, што ў канцы гарода...»

Зайздросны быў адпачынак! Ці не так? А ўжо які патрэбны, калі

Унук у цёткі — што ўраган:

Збіла за ім пяты:

Зараз ногі — што ў фантан,

Што ў ставок ля хаты.

А ўсё таму (згадзіцеся з Карынай Цанунінай, сямікласніцай СШ № 3 г. Вілейкі), што

Вада прывабіць у любым

узросце,

Яна — крыніца нашага жыцця.

Перад вачыма прыклад

самы просты:

Жанчына ля фантана і дзіця.

Малому пырскі падымаць

прыемна,

Бо так гуляюць дзеці

ўсёй зямлі,

Бабуля ж, каб не траціць час

дарэмна,

«Размочвае» ў фантане

мазалі.

А потым...

Што будзе (ці можа быць...) ведае спадарыня Іна Алісевіч:

У хлапца бабуля — супер!

Кажа ўсім: «Какие годы?»

Загарэўся б нават Купер

Апісаць яе прыгоды!

Вось і сёння ў паходзе:

Заапарк, атракцыёны...

Хто з іх першы скажа: «Годзе!»

Пажылая ці «зялёны»?

А найлепш бы — на думку спадарыні Чыгрынавай — разам, бо:

Сын з нявесткай —

шусь на мора,

А бабулі — страх і гора:

Зранку бегае ўгрунь,

Бо ўнук — што той уюн...

Але ж нешта во прыціх?

Таму зараз для дваіх

Адпачынак ля фантана

Лепей мора-акіяна!

Можна прыкінуць, чым (канкрэтна) ён лепшы: не трэба візы афармляць, далёка ляцець ці ехаць, грошы плаціць... І сапраўды — дзеля чаго, калі і тут (паводле спадарыні Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў)

Ёсць фантан, хоць неглыбокі?

То ўратуемся ад спёкі:

Як сцямнее, у вадзіцы

Можна будзе й агаліцца!

Ну, сапраўды: не адным жа дэсантнікам? І сваім ню людзей прывабіць?.. Альбо распужаць?

А заадно, можа, і грошай сэканоміць, бо «тарыфы на ваду цяпер такія, — піша спадарыня Наталля Шкут са Светлагоршчыны, — што да фантанаў не толькі ногі, але хутка і бялізну пойдзем мыць...» Праўда, гэта — яшчэ не самае страшнае:

Калі не стане раптам газу,

Распалім вогнішча адразу.

Калі вады не будзе ў кране,

Памыем ногі ў фантане.

Калі ж святла, крый бог,

не будзе,

Павыміраюць, мусіць, людзі,

Счарнее, згіне белы свет,

Бо не ўключыш... інтэрнэт.

Без яго, і сапраўды, як без рук. Ці без грошай... Адзін хлопчык, казалі, кінуў манетку ў фантан: прыкмета ёсць — каб вярнуцца... І ён вярнуўся, бо... не хапіла грошай на аўтобус.

На што не хапіла жанчыне?

Хтосьці можа сказаць, што ім заўжды не хапае... У спадара Віктара Сабалеўскага з Узды свой погляд:

Галя — не злачынца,

Галя — не зладзейка.

Маці навучыла

Берагчы капейку.

Тут жа тых капеек

Столькі накідалі...

Хопіць павячэраць —

І не раз — для Галі!

Яна — незамужняя, трэба разумець, сама за вячэры плаціць, можа, нават аб'явы часам дае накшталт: «Выйду замуж. Ем мала, гавару ціха, галава не баліць»... І потым чакае званкоў. А трэба (на думку спадара Івана Астроўскага з Мінска), як вось гэтая Галя (са здымка) дзейнічаць:

Для жанчын незакаханых

Я параду даць гатоў:

Мыйце ногі ў фантанах,

Каб прывабіць жаніхоў.

Гэта стане ім падмогай,

Бо мужчын цікавяць ногі.

Хтосьці «клюне», і тады...

Ёсць... падпісчык у «Звязды»!

А чаму б і не, калі знаёмства адбылося менавіта з яе «падачы», калі адшукалася палавінка (хто казаў, што людзі, як шкарпэткі: усе падобныя, а пару — не знайсці?), калі стварылася ўсё ж сям'я...

Спадар Валерый Гаўрыш убачыў на здымку якраз яе — і ў поўным складзе, можна сказаць: на заднім плане на лавачцы сядзіць зяць, на пярэднім — яго сын і цешча, прычым немаладая ўжо:

Везла сумкі, як падняць?

Сустракаў з вагона зяць.

Дома ванну рыхтаваў

Торцік з чаем падаваў...

Дзе падзеўся той імпэт,

Як пры ёй пусты пакет?

Знік, трэба разумець, бо...

Любіць зяць узяць — чым больш, тым лепш і нашармачка. Хоць бываюць і адхіленні. Той жа спадар Гаўрыш паміж вось гэткім зяцем і цешчай размову падслухаў:

— Ой ты ж, мамачка мая,

Мыў бы ногі табе я,

Каб даведаўся, калі

Ты мне справіш «жыгулі»!

— Даражэнечкі мой зяць,

Дзе ж на іх мне грошы

ўзяць?

Сам старайся —

зарабляй

І хоць «лексусы» купляй!

Можа, і прыслухаецца чалавек да гэтай парады, а можа...

У пошце два варыянты развіцця падзей. Паводле спадарыні Любові Чыгрынавай:

Бізнесоўцы — каста новая

І пыхліва-ганаровая...

Каб уцерці іншым нос,

Палятуць на Барбадос.

Не навіна і не дзіва

Ім Канары ды Мальдзівы...

А бяднейшым — ля фантана

І Багамы, і Сантана...

А тым больш што...

Лірычнае адступленне — ад спадара Астроўскага:

Беларусь — цудоўны край,

Тут працуй, адпачывай...

Шмат азёраў, шмат фантанаў,

Лесу, красак на лугу...

Ды народ як апантаны:

Хто ў Крым, хто на Балканы...

Я ж — нікуды не магу,

Бо да сотак прывязаны,

Як Барбос на ланцугу.

І не мару жыць іначай,

Бо мілей за ўсё мне... дача!

Калі ёсць яна... Бо можа ж і не быць, мяркуе спадар Сабалеўскі:

У вадзе жанчына

Нештачка шукае:

«Дзе ж ты мая,

дзе ты,

Рыбка залатая?!

Для сябе палацы

Я прасіць не буду.

Муж не мае працы,

Дай яму хоць вуду...»

І яшчэ адна просьба-мара — ад спадарыні Гудачковай:

У фантан слязу раняю —

Успамінаю мілага:

Пяты дзень не прасыхае,

Аж жыццё нямілае!

...Такім чынам і з дапамогай спадарыні Ніны Бурко з Бярэзіншчыны «падбіваем бабкі»:

Не зайздросціць аніхто

Сённяшняй жанчыне:

Толькі і ведай, што рабі,

Як тая рабыня...

Праменад ды манікюр

Многім толькі сніцца.

Ім даступна перш за ўсё

Чыстая вадзіца.

Менавіта ў ёй і ёсць паратунак: калі што якое — збрыдзее безграшоўе, цяжкая праца, дзеткі-ўнукі, пітушчы муж ды інш. — можна будзе (з падачы спадарыні Гудачковай) «забіць» на ўсё, сказаць:

Ну й дастаў мяне абутак!

Ногі сталі — нібы скрутак...

Акуну іх у ваду,

Далей босая пайду!

І дай бог далёка!..

Завяршыць жа сённяшні агляд хочацца кранальнымі радкамі, якія напісаў да здымка спадар Мікалай Старых з Гомеля:

Маруся малую радзіму

ўзгадала,

Дзе басанож па мураўцы

гуляла,

Успомніла поле, лугі і дубровы,

Яблыкаў спеленькіх колер

барвовы.

І так захацелася на беражочку

Ў ціхай рачулцы памыць

свае ножкі...

Да роднага дома шлях доўгі

ляжыць.

А ногі ў фантане можна

абмыць.

Аніхто ў Маскве не прычапіўся з-за гэтага да нашай зямлячкі, не прычэпіцца, дасць бог, і дома, бо недурны нехта прызнаў, што, каб заўсёды быць маладым, трэба як мага часцей глядзець на зялёную траву, на бягучую ваду і прыгожых жанчын, пажадана — у натуры, за межамі гарадоў.

Таму ж, хто не мае гэткай магчымасці, дарэчы будуць фантаны і паркі ці нават... старонкі «Звязды», дзе з падачы нашых фотакарэспандэнтаў б'юць крыніцы, цвітуць кветкі, працуюць, гадуюць дзетак мясцовыя харашухі.

Пра іх — і досыць часта — нашы чытачы складаюць вершы.

Вось і мінулы раз (гл. артыкул «Мужчыны ў нас — на пералік, вось і шануем іх без меры...» «Звязда» ад 5 верасня г. г.) чаго толькі не прыдумалі! Цяжка выбраць найлепшае! Але...

Вялікае чытацкае журы прызнала такім радкі спадароў Валерыя Гаўрыша з Чавусаў, Віктара Сабалеўскага з Узды, Міколы Кісяля з Мінска, спадарынь Іны Алісевіч з Уздзеншчыны, Валянціны Гудачковай з Жыткавічаў, Соф'і Кусянковай з Рагачоўшчыны і Любові Чыгрынавай з Мінска.

З гэтым вось апошнім меркаваннем пагадзілася і маленькае рэдакцыйнае журы. А значыць, прыз у выглядзе падпіскі на дарагую сэрцам газету «Звязда» на першы квартал 2019 года застаецца ў сталіцы.

Вы таксама хацелі б, каб пяць разоў на тыдзень да вас прыходзіла найстарэйшая, адзіная са штодзённых беларускамоўная і родная на роднай мове?.. Тады ўважліва глядзіце на ніжні здымак, прыдумвайце подпіс, можна некалькі, але дасціпных, прыгожых, кароткіх (не больш за 8 радкоў), і дасылайце ў рэдакцыю. Шанц на выйгрыш ёсць у кожнага! Поспехаў!

Валянціна ДОЎНАР

Фота Анатоля КЛЕШЧУКА

Ад іх жа шчырыя прабачэнні ўсім, чые радкі не прайшлі строгага конкурснага адбору — на гэты раз, а ўжо наступным...

Пішыце: свет захаваўся таму, што смяяўся. І думаў.

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.