Вы тут

Ці ёсць у птушак малако, ці насамрэч крумкач — «муж» вароны?


Пра самыя распаўсюджаныя домыслы, якія строяць людзі ў адносінах да птушак, расказаў на чарговым "Зоачацвяргу" спецыяліст па прыродаахоўных пытаннях грамадскай арганізацыі "Ахова птушак Бацькаўшчыны" арнітолаг Сямён Левы.


Совы дрэнна бачаць днём

— Днём гэтыя птушкі звычайна сядзяць у сховішчах, заплюшчыўшы ці прыжмурыўшы вочы, — кажа Сямён Левы. — І людзі думаюць, што яны не лётаюць, таму што не бачаць. На самай справе совы добра арыентуюцца і ўдзень. А свае яркія вочы прыплюшчваюць, каб іх не заўважылі іншыя драпежныя птушкі.

Падабранага птушаняці не прымуць назад у гняздо з-за паху чалавека. Нягледзячы на тое, што птушкі сапраўды адчуваюць чалавечы пах, гэта іх не спалохае і птушаня не кінуць — бацькоўскі інстынкт у іх дастаткова моцны.

Сава можа круціць галавой на 360 градусаў. У гэтых птушак галава паварочваецца значна лепш, чым у чалавека, але будова іх цела дазваляе гэта рабіць толькі на 270 градусаў у адзін бок. Поўны абарот сава рабіць не можа.

Каршуны цягаюць курэй. На самай справе каршуны — даволі рэдкія на Беларусі птушкі, прытым яны не палююць на курэй. Гэтым займаюцца шулякі-галубятнікі (раней называліся ястрабамі-цецяроўнікамі).

— Калі шуляк панадзіўся цягаць курэй, можна абараніцца ад драпежніка сеткай, — параіў Сямён Левы. — Забіваць жа іх нельга, ды і бессэнсоўна: на месца адной птушкі прыляціць другая.

Птушынае малако — гэта выдумка. У птушак ёсць сакрэт (выдзяляецца ў валляку), падобны да тварожыстай масы, які і называюць птушыным малаком. Ім птушкі, асабліва прадстаўнікі атрада голубападобных, выкормліваюць сваё патомства. Але да аднайменных цукерак гэты сакрэт ніякага дачынення не мае.

Усе чорныя птушкі ў горадзе — вароны. Насамрэч вароны (як самцы, так і самкі) маюць чорна-шэрую афарбоўку. Часта ж збіраюцца ў чароды і шумяць у гарадах яшчэ адны прадстаўнікі крумкачовых — гракі. У прыродзе ёсць і чорныя вароны, але ў нас птушкі гэтага віду рэгіструюцца вельмі рэдка — іх арэал знаходзіцца на захадзе Еўропы.

Крумкачы жывуць 300 гадоў. Па даных еўрапейскіх цэнтраў кальцаванняў, птушкай-доўгажыхаркай можна назваць буравесніка — яна можа жыць у дзікай прыродзе каля 50 гадоў. Крумкачы ж дажываюць да 23-х. У няволі гэтыя птушкі жывуць даўжэй, але таксама не шмат (дзесьці да 50 гадоў).

У дзятла бывае страсенне мазгоў. За секунду дзяцел можа стукнуць дзюбай 22 разы, а за дзень зрабіць 12 тысяч удараў аб цвёрдую паверхню. Але гэта не шкодзіць здароўю птушак дзякуючы цэламу шэрагу прыстасаванняў, якія яны выпрацавалі за час эвалюцыі.

Снягір — "зімовая" птушка. Гэта меркаванне ўзнікла таму, што людзі не бачаць снегіроў у цёплы час. Але летам яны таксама знаходзяцца ў Беларусі: гнездавы перыяд і час кармлення птушанят птушкі праводзяць, як правіла, у яловых лясах. Зімой жа снегіры прылятаюць да чалавечых паселішчаў у пошуках больш даступнага корму.

Лебядзіная песня, лебядзіная вернасць існуюць. У народзе лічаць, што лебедзі ўтвараюць пару на ўсё жыццё і паміраюць услед за сваім "сужэнцам", выконваючы апошнюю песню. Але сваім гучным голасам лебедзі карыстаюцца з розных нагод. Пры гэтым ёсць даследаванні адносна чорных аўстралійскіх лебедзяў. Вучоныя высветлілі, што 17 працэнтаў у вывадках птушанят не з'яўляюцца патомкамі самца з гэтай пары.

Птушкі на зіму не ўпадаюць у спячку. У Паўночнай Амерыцы жыве белагорлы амерыканскі казадой, які хаваецца ў шчылінах скал, упадае ў здранцвенне і так праводзіць зіму. Падобны механізм ёсць і ў стрыжоў, чые птушаняты таксама ў такім стане могуць чакаць бацькоў з ежай у складаных умовах надвор'я. Але яго нельга назваць паўнавартаснай спячкай.

Вераніка КОЛАСАВА

Фота Мі­ка­лая Гу­лін­скага

"Зоачацвер" — гэта навукова-папулярныя лекцыі пра прыроду і жывёл, арганізаваныя "Аховай птушак Бацькаўшчыны" і "Навукай па-за сабой" сумесна з ЦНБ НАН Беларусі, НПЦ па біярэсурсах і ОZ.bу

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Аповед жанчыны, якая здолела вярнуць дачку з сацыяльнага прытулку

Жанчыну, якая здолела не толькі вярнуць дзіця з прытулку, але і далей выхоўвае яго, знайсці аказалася не проста. 

Грамадства

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Чаму зараз варта далей трымацца ад вадаёмаў?

Люты больш нагадвае пазачарговы вясновы месяц.

Грамадства

Капыльскі раён. Мінулы год можна назваць стабільным

Капыльскі раён. Мінулы год можна назваць стабільным

Чым Капыльскі раён жыве сёння і якія планы на перспектыву?

Грамадства

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Якую літаратуру здаюць у букіністычныя крамы?

Калі звычайныя кнігарні працуюць па формуле «кніга — чалавек», то букіністычныя трымаюцца на прынцыпе «людзі — кнігі — людзі».