Вы тут

Цыкорыя салатная: вырошчваем на градцы і на падаконніку


Асаблівасцю гэтай расліны з'яўляецца тое, што ў асенне-зімовы перыяд яна выдатна расце на падаконніку, забяспечваючы зелянінай у той час, калі свежай гародніны ўжо няма.

У лістах салатнай цыкорыі ўтрымліваецца аскарбінавая кіслата, цукар, бялок, мінеральныя солі, карацін, інулін і інтыбін. Апошні, дарэчы, і надае лісцю горыч. Гэта рэчыва паляпшае работу органаў стрававання, печані, жоўцевага пузыра, падстраўнікавай залозы. Дзякуючы ўтрыманню інуліну, салатная цыкорыя — выдатны дыетычны сродак для хворых на цукровы дыябет.


Пасадка і догляд

Цыкорыя салатная, або эндывій, — расліна двухгадовая. У першы год жыцця ўтварае буйную разетку лісця і доўгі канічнай формы караняплод даўжынёй 25—30 см. Салатная цыкорыя добра расце на ўгноеных рыхлых някіслых глебах. На сонечным, абароненым ад ветру месцы.

Глеба павінна быць досыць вільготнай, але не пераўвільготненай. Насенне высейваюць у другой палове мая, засыпаючы пластом глебы на 1—1,5 см. Догляд заключаецца ў прарэджванні раслін (з інтэрвалам 10—15 см), праполкі, рыхлення міжраддзяў. Каб салата не пакутавала ад мучністай расы, паліваць лепш раніцай, пазбягаючы пападання вады на лісце. У сухую пару расліны могуць пайсці ў стрэлку.

Каб цыкорыя не гарчыла

Зеляніна цыкорнай салаты гарчыць. Каб зрабіць яе смачнай, лісце адбельваюць. Ёсць некалькі спосабаў.

Першы спосаб

Лісце дарослых раслін (прыкладна праз 12 тыдняў пасля пасеву) збіраюць пучком да вяршыні і асцярожна абвязваюць шпагатам або вузкай стужкай, каб ніжняе лісце не палегла на зямлю і не загнівала.

Затым накрываюць спанбондам або пластыкавай скрыняй (можна і вядром), цалкам ізалюючы ад святла, але пакідаючы для вентыляцыі невялікія шчыліны. Паліваць салату ў перыяд адбельвання трэба асцярожна. Вада не павінна трапляць на лісце і тым больш у сярэдзіну расліны. Працэс адбельвання даволі карпатлівы, таму ім займаюцца па меры неабходнасці (па 2-3 расліны).

Другі спосаб

Перад надыходам моцных маразоў цыкорыю выкопваюць з коранем і пераносяць у цяпліцу або склеп з пастаяннай тэмпературай 10—15 °С. Прыкопваюць у скрыню з пяском або агароднай зямлёй, пакідаючы паміж раслінамі невялікія прамежкі. Затым адбельваюць, як у першым спосабе. Праз 2-3 тыдні лісты становяцца крэмава-белымі і салодкімі. Захоўваецца цыкорная салата дрэнна, таму лісце лепш адразу з'есці.

Зеляніна на падаконніку

Восенню і зімой можна атрымліваць зеляніну (пупышак) з караняплодаў салатнай цыкорыі. Для гэтага салату ў канцы верасня ўбіраюць разам з бацвіннем, складаюць у невялікія купкі (бацвіннем вонкі) і пакідаюць на 5-6 дзён для правяльвання і падсушвання. Затым бацвінне абразаюць на 3 см вышэй шыйкі караняплода. Ад зямлі караняплоды не чысцяць і кладуць на захоўванне ў склеп або іншыя памяшканні з тэмпературай 1-2 °С.

У канцы кастрычніка — пачатку лістапада караняплоды высаджваюць у скрыні з ўвільготненым грунтам (торф, торфапясочная сумесь, перагной ці ўвільготненае пілавінне). Накрываюць зверху цёмным матэрыялам і пакідаюць у памяшканні на 1,5-2 тыдні пры тэмпературы 10—12 °С. Пасля пераносяць у памяшканне з тэмпературай 15—20 °С. Ураджай можна збіраць праз 3-4 тыдні.

Віды і сарты

На агародзе вырошчваюць тры культурныя разнавіднасці:

  • Вітлуф — шыракалісты, утварае буйную далікатную галоўку, якая па форме падобная на салату рамэн;
  • Эндывій — кучаравы (разрэзналісны);
  • Эскарыёл — з разеткай з шырокага цельнакрайняга лісця з мясістай жылкай.

Насенне ў асноўным бывае замежных вытворцаў. У продажы сустракаюцца наступныя паўкачанных гатункі: Конус, Ракета, Таццяна, Радзічыа, Бельгійская эндывія, Экспрэс.

А пакуначкі з хітрай назвай «салатная цыкорыя Вітлуф» — гэта сорт белай цыкорыі, які пасля стаў намінальнай назвай разнавіднасці з выцягнутымі качанчыкамі.

Выбар рэдакцыі

Культура

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

Карэспандэнты «Звязды» сустрэліся са сваячкай Паўліны Мядзёлкі

12 верасня 1893 года ў сям'і Вінцэнта і Францішкі Мядзёлкаў нарадзілася дачка, якой далі прыгожае імя Паўліна. 

Грамадства

Хто пашкоджвае дрэвы ў вашым садзе?

Хто пашкоджвае дрэвы ў вашым садзе?

Хто, як не вучоныя Інстытута пладаводства, ведае, як атрымаць добры ўраджай і засцерагчы сад ад хвароб.

Культура

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Вольга Падгайская: Калі праект і здараецца, то ў якасці ледзь не выключэння

Гэта трэба, канешне, проста паслухаць — музыку аднаго з найдзіўнейшых сучасных беларускіх кампазітараў. 

Культура

Што паглядзець у брэсцкім музеі выратаваных каштоўнасцяў

Што паглядзець у брэсцкім музеі выратаваных каштоўнасцяў

Брэсцкі музей выратаваных каштоўнасцяў можна назваць мясцовым Луўрам — калі ўвогуле дарэчы параўноўваць адну культуру з іншай.