Вы тут

Маладзечна прэтэндуе на званне беларускай сталіцы стрыт-фуду


Пакуль мінскія кавярні і рэстараны спаборнічаюць між сабой за званне ўладальніка самага моднага інтэр'ера, рэгіянальныя аб'екты грамадскага харчавання робяць стаўку на якасную ежу і адпачынак для ўсіх. Доказ гэтаму — маладзечанская «Вуліца стрыт-фуду», куды паласавацца смакатой прыязджаюць нават мінчане. Карэспандэнт «Звязды» ацаніла гастранамічны патэнцыял горада і грамадскія ініцыятывы мясцовых жыхароў.


Тэрыторыя смаку

У зімовым паветры водар печыва і кавы па-асабліваму прыцягальны. Менавіта ён падказаў мне дарогу да месца, якое ні ў якім разе нельга паказваць дзяўчатам, што сядзяць на дыеце. Бургерная, сушы-бар, пякарня, чабурэчная, вафл-бар, шаўрмічная...

Вось яна — «Вуліца стрыт-фуду». Па сутнасці, гэта стары міні-рынак з невялічкімі крытымі павільёнчыкамі, якія абабіты белым сайдынгам. Такія, пэўна, знойдуцца ў кожным райцэнтры краіны. Але толькі тут, у Маладзечне, «спадчыну 90-х» змаглі пераўтварыць ва ўнікальнае месца ўзаемадзеяння эканамічных, сацыяльных і культурных ініцыятыў.

Першымі, хто аблюбаваў гэтае месца, былі венесуэлец Жэан Франка Вітрыяга Гансалес і яго жонка — беларуска Дар'я. Летась маладая пара адкрыла міні-кавярню з лацінаамерыканскімі бургерамі, якія сталі сапраўдным гастранамічным хітом мінулага года. Тады нават многія кулінарныя крытыкі ўпэўнена заяўлялі: пакаштаваць крафтавую (тую, што гатуецца на месцы) булачку з сакавітай катлетай і незвычайным соусам павінен кожны беларус. За паўтара года тут з'явілася яшчэ шэсць пунктаў грамадскага харчавання, і днямі свае дзверы для наведвальнікаў адчыніць восьмы.

Але не ежай адзінай. У верасні вуліца стала яшчэ і культурным цэнтрам, дзякуючы неабыякавым жыхарам горада.

— Маладзечна заўсёды было месцам прыцягнення цікавых ініцыятыў. Адзін толькі Нацыянальны фестываль беларускай песні і паэзіі, які існуе ўжо 25 гадоў, чаго варты! У нас знаходзяцца два тэатры, шыкоўны Палац культуры і Мінскі абласны краязнаўчы музей. Усё гэта складае пэўны вобраз горада і прыцягвае аматараў традыцыйнай культуры. Але, на думку звычайных жыхароў, нам даўно не хапала месца з нефармальнай утульнай атмасферай, дзе маглі б збірацца абсалютна розныя людзі — ад моладзі і сем'яў з дзеткамі да бабуль і дзядуляў, — расказвае Ганна Холад, куратар грамадскага праекта «Вуліца стрыт-фуду». — Усё пачалося з фестывалю «Прышчэпка», які мы разам з маёй сяброўкай Валянцінай Сідоркінай правялі ў жніўні. Праз сацыяльныя сеткі да ўдзелу запрашалі ўсіх, каму ёсць чым падзяліцца, — рамеснікаў, артыстаў, грамадскіх дзеячаў. Нечакана нават для нас саміх удалося сабраць на заднім дворыку абласнога краязнаўчага музея больш за дзве тысячы чалавек. Без вопыту, сродкаў і сувязяў. Гэта падштурхнула да думкі: маладзечанцы лёгкія на пад'ём і яны зацікаўленыя ў развіцці роднага горада не менш, чым мы.

Адразу ж пасля фестывалю, не адкладваючы справу, дзяўчаты запусцілі серыю дыскусійных сустрэч для актыўных маладзечанцаў. Сюды кожны мог прыйсці і выказаць уласныя меркаванні наконт таго, чаго не хапае ў горадзе і якім чынам можна змяніць сітуацыю.

— Менавіта на гэтых сустрэчах сабралася каманда маладых людзей, якія пачалі працаваць над новымі грамадскімі ініцыятывамі. За восень мы паспелі запусціць некалькі праектаў: стварылі крэатыўную карту горада, правялі інклюзіўны фестываль і заснавалі забаўляльную платформу для мам і дзяцей «Разам». Але галоўным дасягненнем стала «Вуліца стрыт-фуду». Ідэя ў тым, каб пашырыць прызначэнне месца ад «проста паесці» да культурнай прасторы. У нашым выпадку ежа — інструмент развіцця тэрыторыі і прыцягнення ўвагі.

— Мы працуем супольна, хоць у кожнага асаблівы прадукт са сваёй гісторыяй. Там шаўрма, там італьянскае марозіва, а вось тут — японскія сушы. На гэтым экзатычным фоне мае чабурэкі здаюцца даволі простай стравай, знаёмай усім з дзяцінства. Праўда, калі паглыбіцца ў гісторыю, то высветліцца, што ў гарачых піражкоў з мясам «татарскія карані». Дарэчы, гатуем мы іх па рэцэптах, якія даўным-даўно прывезлі з Крыма. Магчыма, таму іх так прыемна есці ўзімку: гарачыя, духмяныя, нагадваюць лета на беразе Чорнага мора, — кажа ўладальнік мясцовай чабурэчнай Юрый Гурын. — Цікава, што першым часам усе прадпрымальнікі рэкламавалі свае пункты асобна, а пасля неяк сабраліся і падумалі: а чаму б не стварыць невялічкі «фонд вуліцы», куды кожны будзе кідаць нейкую суму на развіццё прасторы? Але рэклама — гэта яшчэ не ўсё. Пачаліся з'яўляцца думкі, як агулам абнавіць нашу вуліцу. І цудам некалькі месяцаў таму, што называецца, сышліся зоркі. Ганна з дзяўчатамі прыйшлі з прапановамі, як можна давесці да розуму «тэрыторыю смаку». Я і дагэтуль падумваў, што тут не хапае музыкі. Тым больш за плячыма ў мяне некалькі дзесяцігоддзяў працы на сцэне. Таму падчас пілотнай прэзентацыі вуліцы ў верасні я з задавальненнем узяў у рукі гітару і разам з натоўпам праспяваў любімыя песні.

Ідэі актывістаў прадпрымальнікам спадабаліся адразу. Юрый упэўнены: «Правядзі сюды нармальнае святло, пастаў лаўкі і падключы вай-фай — ад народу адбою не будзе». Важна, што ўладальнікі мясцовых кавярняў гатовыя падтрымаць праект і фінансава: яны змайстравалі невялічкую сцэну, а нядаўна выдаткавалі сродкі на матэрыялы для новага арт-аб'екта.

Шлях да «Мары»

Зараз ініцыятыва ў стадыі рэалізацыі. Ганна і яе каманда шукаюць спонсараў і ўдзельнічаюць у конкурсах, дзе можна атрымаць грант на далейшае развіццё задумы.

— Сродкі патрэбны на перапланіроўку вуліцы, каб яна стала пешаходнай. Дазвол на гэта ў мясцовых улад мы ўжо атрымалі, параіліся з архітэктарамі — яны не супраць. Плануем таксама папрацаваць над безбар'ернасцю асяроддзя і яго азеляненнем. А паколькі гаворка ідзе пра стрыт-фуд, які па змоўчанні ядуць на вуліцы, спатрэбіцца вулічная мэбля — лаўкі і столікі, — дзеліцца планамі Ганна. — Але гэта не азначае, што наша ініцыятыва замарозілася ў чаканні грошай. Шмат чаго робіцца і выключна ўласнымі сіламі. Напрыклад, разам з гараджанамі працуем над фарміраваннем брэнда месца. «Вуліца стрыт-фуду» — рабочая назва. Хочам замяніць яе на нешта больш гучнае і запамінальнае. У сацыяльных сетках людзі даслалі нам каля сотні прапаноў. Хтосьці ўзяў за аснову арыгінальную назву вуліцы — «Еш, маліся, любі, Францыск!» (месца знаходзіцца па адрасе: вул. Ф. Скарыны, 12), іншыя адштурхнуліся ад гастранамічнай тэматыкі — «Сан-ТрапЕза», «Абжорны рад», «Пузатоўка». Адзін з самых крэатыўных варыянтаў — «Шлях да «Мары». Справа ў тым, што праз вуліцу сапраўды можна трапіць да «Мары» — крамы мэблі з такой назвай.

Акрамя двух куратараў праекта, над ім працуе яшчэ дзевяць чалавек: фатограф, SMM-спецыяліст, юрыст, дызайнер і іншыя. Хто гэтыя людзі? Ад школьнікаў і студэнтаў да матуль з дзеткамі. Напрыклад, Вольга Дашкевіч — юрыст. Але ў вольны час не любіць сядзець дома:

— Мне не шкада часу і сіл, якія ўкладваю ў праект. Паколькі робім мы яго для жыхароў горада, у тым ліку і для сябе, сваіх блізкіх і сяброў. Замест таго каб увечары сядзець з сынам перад тэлевізарам, лепш прыйду сюды. Возьмем вафлі з какавай і пагуляем з такімі ж сем'ямі.

Нітка да ніткі — дрэву кашуля

Памятаеце, як у старой савецкай камедыі «Дзяўчаты» галоўны герой Ілюшка дурыў галаву Тосі, расказваючы, што ейныя рукавічкі зробленыя з елкі, а ягоны шалік — з сасны? Маладзечанскія актывісты перад навагоднімі святамі зрабілі наадварот — двухметровую ёлку... звязалі са звычайных нітак! На зялёную прыгажуню спатрэбілася каля 18 кіламетраў акрылу. Аўтар незвычайнага арт-аб'екта — мясцовая вязальшчыца, мама ў дэкрэце Ганна Сафонава.

— Калі мы толькі пачыналі прадумваць канцэпцыю ўпрыгажэння вуліцы, то адштурхоўваліся ад таго, што можам зрабіць самі. Ліхтарыкі, мішура — банальна і патрабуе сродкаў. Паколькі я даўно вяжу, прапанавала «адзець» некалькі дрэў у рознакаляровыя «вадалазкі», — расказвае рукадзельніца.

Першыя «кашулі» для дрэў Ганна вязала сама. Яны настолькі спадабаліся наведвальнікам вуліцы, што хутка арт-аб'екты ператварыліся ў папулярнае месца для сэлфі.

— Вязанне — не толькі шкарпэткі-рукавічкі. Гэта яшчэ і мастацтва, даступнае кожнаму. Акрамя таго, ніхто не адмяняў вязальную тэрапію. У наш час пастаянных стрэсаў яна неабходная многім. Хутка да маёй ініцыятывы пачалі далучацца мясцовыя бабулі: адны дапамагалі ніткамі, іншыя прыносілі цэлыя звязаныя кавалкі, якія пасля ўпляталіся ў новыя ўпрыгажэнні, — расказвае Ганна. — Задумваючы навагоднюю ёлку, мы адразу ж папрасілі маладзечанцаў зрабіць для яе цацкі сваімі рукамі. За некалькі тыдняў прынеслі дзясяткі ўнікальных вырабаў — вязаных і сшытых. Прычым гэта былі цацкі і ад дзяцей, і ад моладзі, і ад прафесійных рукадзельніц. Хто б мог падумаць, што такая простая з'ява, як вязанне, аб'яднае столькі людзей!

Ганна КУРАК

Загаловак у газеце: Еш, спявай, вяжы

Выбар рэдакцыі

Спорт

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя: У кожнага свой рэцэпт поспеху

Аляксандра Герасіменя — сапраўдны баец, а яшчэ — клапатлівая маці і жонка. І проста працавіты чалавек, які не ведае перашкод.

Грамадства

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Якія сацыяльныя ініцыятывы беларусаў атрымалі прызнанне на Sосіаl Wееkеnd

Прыз сімпатый гледачоў заваявала ініцыятыва «Школа бацькоўства».

Грамадства

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Гісторыя дзяўчыны, якая перамагла анарэксію

Здараецца, што ў пагоні за прыгожай фігурай некаторыя дзяўчаты зусім перастаюць есці.

Грамадства

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Успаміны былой вязніцы пра Саласпілскі лагер смерці

Яна добра памятае той летні дзень. За акном сталі чутныя роў матацыклаў і нямецкая гаворка.