Вы тут

Цуды пачынаюцца з галавы


Трохі больш пра гісторыю і сучаснасць беларускіх лялек можна цяпер даведацца і ў Растове-на-Доне 


Свята беларускай лялькі пашыраецца ў свеце. У плыні яго ў Музеі расійска-беларускіх этнакультурных традыцый “Изба-хата-курень”, што створаны па ініцыятыве й сіламі актывістаў Саюза беларусаў Дону ў 112-й школе Растова-на-Доне, 16 лістапада праходзіў майстар-клас па вырабе народнай беларускай лялькі. Правяла яго, разам з экскурсам у гісторыю, кіраўніца гуртка “Народная лялька” Наталля Матвеева. Вучыліся ў яе майстэрству юныя сябры з мастацкага аб’яднання “Нашчадкі” імя Кірылы Тураўскага.

Сама Наталля Паўлаўна родам з Растоўскай вобласці, па адукацыі — гісторык, народнаю лялькай займаецца з 2009 года. Вучылася сама ў народных майстроў у Валгаградскай вобласці: шмат даведалася пра гісторыю, тэхналогіі вырабу народных лялек. Цяпер вядзе курс “Традыцыйная тэкстыльная лялька” ў сямейным цэнтры майстэрства й творчасці “Дар Божы”, што створаны ў растоўскім прыходзе святога Георгія Перамоганосца. Дарэчы, на чале прыхода там — айцец Валерый, беларус. Наталля Матвеева вядзе курс для дзяцей (у праграме дадатковай адукацыі) таксама ў этнакультурным Беларускім цэнтры імя Францыска Скарыны — пры музеі “Изба-хата-курень”.

Майстрыха расказала, што лялькі здаўна рабілі ў Беларусі глыбокай восенню, пасля завяршэння гаспадарчых палявых работ. І былі тыя лялькі — вельмі розныя. Скажам, нашы продкі баранілі свае хаты з дапамогай лялек-абярэгаў, ці “Берагінь”, хваробы ж адводзілі спецыяльныя лялькі-ліхаманкі. А лялька “Дзесяціручка” дапамагала гаспадыні ў хатніх справах. Умее рабіць Наталля Паўлаўна яшчэ такія лялькі: “Зернавушка”, “Дзень і Ноч”, “Скарбонка-Траўніца”, “Немаўлятка”, “Зайчык-на-пальчык”, “Санніца”, “Калядны анёл” ды іншыя. Іх і майструюць дзеці на курсах. А на гэты раз рабілі ляльку “Паграмень” — з тэкстыльных матэрыялаў. А для галоўкі яе нашы продкі выкарыстоўвалі макавую галоўку ці пусты грэцкі арэх. Унутр іх змяшчалі напаўняльнікі: гарох, пясок, зерне, ракушкі ды іншыя. Вядома ж, і гук у такой бразготкі бывае розны, а вышыня ў лялькі — сантыметраў 15.
Дзеці, зрабіўшы лялькі, зрадніліся з імі — панеслі дадому: як абярэгі свайго жылля. У іх цудадзейную сілу раней верылі нашы продкі, а яны ж — мудрыя былі. Да таго ж працэс вырабу лялькі на гэтым майстар-класе адбываўся на фоне пераліваў гармоніка — беларускага. З такім музейным экспанатам падсеў да майстрыхі ды яе вучняў Уладзімір Мікалаевіч Банцэвіч, наш настаўнік па выяўленчым мастацтве. Аказваецца, і ён — на ўсе рукі майстар! Так што лялькі-паграмені ўжо ад нараджэння, мяркуем, слых музычны маюць. І вельмі гарманічна гучаць будуць.

Тэкст гэты мне дапамагалі “змайстраваць”: Уладзімір Банцэвіч, Наталля Матвеева, Вікторыя Шчарбакова (мая мама) і нават Багдана (сястрычка), а таксама сям’я беларусаў Сарнацкіх (таксама — з нашай музейнай каманды). А Ганна Феакцістава зрабіла здымкі. Усім — дзякую!

Ганна Шчарбакова, студэнтка Растоўскага каледжа культуры

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Карэспандэнт «Звязды» высвятляла, чаму так цёмна на асветленых вуліцах Магілёва

Вечарам прайсціся ўздоўж цэнтральнай вуліцы Першамайскай у Магілёве адно задавальненне.

Спорт

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Баскетбаліст Бенджамін-Павел Дуду: У Гане мяне называлі белым

Мама Бена — беларуска, тата — ураджэнец Ганы.

Эканоміка

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Куды звяртацца, калі грамадзяніну затрымліваюць зарплату?

Адказ на гэта і іншыя пытанні — у гутарцы з Дзмітрыем Шаўчуком.