Вы тут

Чацвёртае пакаленне


За дырыжорскім пультам — вучні-прапраўнукі слыннага настаўніка

«Калі я станаўлюся за пульт, то забываю пра ўсё на свеце і імкнуся да таго, каб мастацтва знайшло шлях да сэрца слухача. Бо толькі тады я па-сапраўднаму шчаслівы». Гэта словы выдатнага дырыжора, выкладчыка, заслужанага дзеяча мастацтваў БССР Іосіфа Абраміса (1918—1984). 100-гадовы юбілей маэстра адзначылі ў Канцэртнай зале Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі.

На сцэне каледжа ўпершыню быў прадстаўлены аб’яднаны аркестр: сімфанічны аркестр Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі (мастацкі кіраўнік Мікалай Макарэвіч) і канцэртны аркестр «Няміга» (мастацкі кіраўнік Аляксандр Сасноўскі), абодва створаныя вучнямі Іосіфа Абраміса. За чвэрць стагоддзя выкладчыцкай працы ў Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (1959—1984) Іосіф Самуілавіч падрыхтаваў больш за трыццаць дырыжораў, сярод якіх народныя артысты Беларусі Міхаіл Казінец, Леанід Іваноў, Міхаіл Фінберг, Віктар Валатковіч, Аляксандр Сасноўскі. На думку дырыжора і арганізатара канцэрта Аляксандра Сасноўскага, менавіта Абраміс стварыў цяперашнюю беларускую дырыжорскую школу. Цяпер вучні маэстра і вучні вучняў працягваюць яго справу. «Мой бацька пражыў складанае жыццё, — успамінала яго дачка піяністка Таццяна Іосіфаўна. — Гэта быў і фронт, і галоднае юнацтва, і складаная праца дырыжора. Але разам з тым ён быў вельмі шчаслівы, таму што галоўным у яго жыцці быў дырыжорскі пульт. Ён ведаў не толькі свае 63 спектаклі, але і ўвесь рэпертуар опернага тэатра».

Выпускнік Мінскага музычнага тэхнікума (цяпер — Мінскі дзяржаўны музычны каледж імя М. І. Глінкі) па класе валторны ў Я. Сцягеннага, да пачатку Вялікай Айчыннай вайны Іосіф Абраміс скончыў Беларускую дзяржаўную кансерваторыю як валтарніст. З успамінаў дачкі Таццяны: «Мама з татам здавалі дзяржаўныя экзамены, калі Мінск пачалі бамбіць. Іх літаральна выправадзілі з горада. Але вярнуцца не далі. Адказ быў адзін: “Заўтра ў Мінску могуць быць немцы. Вы што, у акупацыю хочаце?” Так што цэлая група студэнтаў, уключаючы маіх бацькоў (маці Ірына Мікалаеўна Сак, у далейшым вядомы выкладчык сальфеджыа ў сярэдняй спецыяльнай музычнай школе пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі), перабежкамі, пад бамбёжкай дабіралася да Магілёва. Там іх пасадзілі ў эшалон, вывезлі ў Ташкент і ўжо ў Ташкенце ўсіх мужчын мабілізавалі». Цяжкія гады вайны Іосіф Самуілавіч прайшоў байцом-сувязістам. Яго ваенны шлях адзначаны баявымі ўзнагародамі — ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі «За баявыя заслугі», «За абарону Каўказа», «За перамогу над фашысцкай Германіяй».

На працягу 40 гадоў творчы лёс дырыжора быў звязаны з Дзяржаўным тэатрам оперы і балета Беларусі, куды Іосіф Абраміс прыйшоў у 1936 годзе як артыст аркестра, пазней працаваў хормайстрам, адначасова працягваючы навучанне ў кансерваторыі ў класе аркестравага дырыжыравання Р. Рубінштэйна. Абраміс неаднаразова казаў: «Калі музыкант не згодзен працаваць у нядзелю, лепш адразу змяніць прафесію». У 1951 годзе ён атрымаў кваліфікацыю дырыжора, з 1979 года ўзначаліў аркестр Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі.

У канцэрце, прысвечаным 100-годдзю з дня нараджэння Іосіфа Абраміса, прагучала 14 твораў сімфанічнай і опернай музыкі: Джакома Пучыні, Пабла Этуральда, Войцеха Кіляра, Фрыца Крэйслера, Яна Сібеліуса, Генры Манчыні, Пятра Чайкоўскага, Аляксандра Барадзіна, Арама Хачатурана, Вячаслава Іванова, Ісаака Шварца. Права адкрыць канцэрт было прадстаўлена самаму юнаму вучню-прапраўнуку Абраміса, навучэнцу 4 курса Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі Аляксандру Кісялёву (выкладчык Мікалай Макарэвіч). А гэта ўжо чацвёртае пакаленне дырыжораў. Пад кіраўніцтвам маладога дырыжора сімфанічны аркестр Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі выканаў «Элегію» Пятра Чайкоўскага.

Сярод найбольш вядомых дырыжораў, якія ўзялі ўдзел у канцэрце, публіка вітала народнага артыста Беларусі, мастацкага кіраўніка і галоўнага дырыжора Нацыянальнага акадэмічнага народнага аркестра Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча, прафесара Міхаіла Казінца, пад кіраўніцтвам якога прагучаў Вальс з музыкі да драмы М. Лермантава «Маскарад» Арама Хачатурана. Міхаіл Казінец адзначыў: «Я першы студэнт-выпускнік Іосіфа Абраміса. Ішоў 60-ы год. Мяне як студэнта кансерваторыі, баяніста, размеркавалі ў клас Абраміса. Першая сустрэча проста ўразіла. У класе Абраміса ўсё было дэмакратычна, проста, даступна. Адзін са студэнтаў стаяў за дырыжорскім пультам, а іншыя былі ў класе, каб паслухаць яшчэ раз тыя парады, прыклады, якія расказваў Іосіф Абраміс... Сустрэча з маэстра вызначыла мой далейшы творчы лёс як дырыжора».

Канцэртны аркестр «Няміга». Дырыжор Пётр Вандзілоўскі. Саліст — Нікан Мазэль, вучань Рэспубліканскай гімназіі-каледжа пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.

Музыка Аляксандра Барадзіна напоўніла канцэртную залу героіка-эпічнай атмасферай. На сцэне — саліст дзяржаўнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета, народны артыст Беларусі Уладзімір Пятроў. У выкананні артыста прагучала Арыя Ігара з оперы «Князь Ігар» (дырыжор — лаўрэат міжнародных конкурсаў і фестываляў Віктар Валатковіч).

Пяшчотным і пявучым каларытам вылучаўся «Вальс» Яна Сібеліуса (за пультам — дырыжор неапалітанскага аркестра «Экспрэсія», дырэктар Мінскага дзяржаўнага музычнага каледжа імя М. І. Глінкі Уладзімір Чэрнікаў). Двойчы да аркестра станавіўся мастацкі кіраўнік сімфанічнага аркестра каледжа і адначасова дырыжор Дзяржаўнага акадэмічнага музычнага тэатра Мікалай Макарэвіч (Войцех Кіляр «Арава», Пётр Чайкоўскі Адажыа з балета «Шчаўкунок»). Сваё майстэрства паказалі таксама маладыя дырыжоры, лаўрэаты міжнародных конкурсаў Мікалай Тэран, Віталь Грышчанка, Валерыя Рыбінская.

Незабыўным нумарам праграмы стала выступленне юнага скрыпача Рэспубліканскай гімназіі-каледжа пры Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі Нікана Мазэля з «Прэлюдыяй» Фрыца Крайслера пад кіраўніцтвам дырыжора, загадчыка кафедры аркестравага дырыжыравання БДАМ Пятра Вандзілоўскага. Найвышэйшы ўзровень тэхнічнасці і эмацыянальнасці выканання юнага скрыпача заваражыў усіх музыкантаў у зале. Некалькі разоў яго выклікалі на «біс».

Сімфанічная музыка ў сучасных рытмах прагучала пад кіраўніцтвам выкладчыка каледжа, лаўрэата Усесаюзнага конкурсу імя Веранікі Дударавай Віталя Дубовіка (Генры Манчыні «Ружовая пантэра») і галоўнага дырыжора сімфанічнага аркестра Белтэлерадыё, галоўнага дырыжора канцэртнага аркестра «Няміга», арганізатара канцэрта Аляксандра Сасноўскага (Пабла Эцюральда «Канцэртны чардаш», Ісаак Шварц «Сюіта з музыкі да кінафільма “Мелодыі белай начы”»).

Фіналам канцэрта стала папуры на тэму песень Фрэнка Сінатры «Мой шлях»: «Гэта шлях нашага настаўніка, наш шлях, гэта ваш далейшы творчы шлях, — звярнуўся да ўсіх прысутных Аляксандр Сасноўскі. — І асвятляе гэты шлях талент вялікага дырыжора, адданага музычнаму мастацтву».

Наталля КАРДАШОВА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Атракцыёны рыхтуюцца да лета. Што робіцца, каб каруселі былі бяспечныя

Атракцыёны рыхтуюцца да лета. Што робіцца, каб каруселі былі бяспечныя

Сярэдзіна красавіка — час, калі сталічныя паркі рыхтуюцца да масавага наведвання. 

Грамадства

Што шукаюць сем'і, якія едуць да айца Валерыяна ў пасёлак Смілавічы?

Што шукаюць сем'і, якія едуць да айца Валерыяна ў пасёлак Смілавічы?

Звязацца з храмам у гонар Георгія Перамаганосца, дзе служыць айцец Валерыян, можна па тэлефоне, які няцяжка знайсці ў інтэрнэце. 

Эканоміка

На «ТІБО-2019» Белпошта паказала новыя тэхнічныя цікавінкі

На «ТІБО-2019» Белпошта паказала новыя тэхнічныя цікавінкі

Якія неўзабаве ўвойдуць у прафесійны побыт.

Грамадства

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Пастырскае Пасланне Мітрапаліта Тадэвуша Кандрусевіча на Вялікдзень

Глыбокапаважаныя святары, кансэкраваныя асобы, браты і сёстры!