Вы тут

Кінапрэмія: праз колькасць да якасці


«Калі нешта адбываецца ўпершыню, усе ставяцца да падзеі вельмі патрабавальна. Я падзяляю трывогі і разумею пытанні, якія ўзніклі ў шмат каго з нас. Але тое, што мы не засталіся абыякавыя да лёсу першых нацыянальных прэмій у галіне кіно, таксама сведчыць пра нашу надзею: мы верым у тое, што яны павінны быць, — адзначыла старшыня журы конкурсу, загадчыца кафедры літаратурна-мастацкай крытыкі факультэта журналістыкі БДУ, кінакрытык Людміла Саянкова-Мяльніцкая. — Добра, што Нацыянальная кінапрэмія існуе: яна стане стымулам для розных аўтараў і будзе аб’ядноўваць. Але яна здолее набыць аўтарытэт, толькі калі будзе максімальна справядлівай і сумленнай. І тады мы ўбачым, як развіваецца беларускае кіно».


Вось і цуд беларускага кіно: усяго 20 намінацый у конкурсе першай Нацыянальнай кінапрэміі, у 8 з іх перамог адзін фільм — «Сляды на вадзе». Але найлепшым ігравым фільмам журы прызнала «Унутры сябе»…

94-ты дзень нараджэння беларускага кіно прынёс хваляванні, як ніколі раней, і даў падставы разважаць пра той шлях, што быў у ХХ стагоддзі, калі працавалі зорныя рэжысёры, як Ігар Дабралюбаў — стваральнік самага папулярнага айчыннага фільма на прасторах СССР, ці легендарны аператар Юрый Марухін, які працаваў адказна і самаахвярна. Абодвух згадалі на цырымоніі ўручэння ўзнагарод, якіх не існавала ў часы нашых славутых творцаў мінулага стагоддзя, у часы якіх не было такой прэміі. Таму неверагодна адказнай падаецца справа, пачатая арганізатарамі дзеля нашага кіно ўжо ў ХХІ стагоддзі.

Гістарычны факт: першую ў гісторыі Нацыянальную прэмію за «Найлепшы ігравы фільм» атрымала карціна незалежных кінастваральнікаў «Унутры сябе» (рэжысёр Сяргей Талыбаў). «Група падтрымкі» — артысты і асобы, датычныя да праекта, — не стрымлівалі эмоцый. Прадзюсар фільма Андрэй Курэйчык наогул назваў Сяргея Талыбава «скарбам беларускай рэжысуры, які робіць цудоўныя фільмы і мае іншыя выдатныя задумы». Пры тым, што ў намінантах на прэмію за лепшую работу рэжысёра гэтая стужка нават не фігуравала…

Сваю кветку-прэмію ў намінацыі «Найлепшая рэжысёрская работа» атрымаў Аляксандр Анісімаў за фільм «Сляды на вадзе» (вытворчасць студыі «Беларусьфільм»). Лаўрэат не хаваў радасці, што мае прызнанне калег, і адзначыў: «Без такой групы, якая была ў мяне на карціне, без самааддачы, з якой усе працавалі, немагчыма было б за 4 месяцы зрабіць складаную працу. Гэта могуць толькі беларусы».

Сапраўды, неверагодна: яны здолелі атрымаць перамогу ў 8 з 13 намінацый першага рэспубліканскага конкурсу «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі». Акрамя рэжысёра, адзначаны Дзмітрый Рудзь — за «Найлепшую аператарскую работу». Адразу два выканаўцы мужчынскіх роляў узнагароджаны за працу ў карціне. Пётр Юрчанкоў за выкананне «Найлепшай галоўнай мужчынскай ролі» адзначаны пасмяротна. Арцёма Курэня журы вылучыла ў намінацыі «Найлепшы дэбют у кіно» (адметна, што ў ёй фігуравалі адначасова выканаўцы мужчынскіх і жаночых роляў, а таксама рэжысёрскія работы). Свае статуэткі атрымалі мастак па касцюмах у фільме «Сляды на вадзе» Наталля Сардарава, кампазітар Віктар Капыцько, што стварыў музыку да гэтага фільма. Вольга Рашэтнікава забяспечыла найлепшы мантаж, Уладзімір Сухадолаў стаў найлепшым гукарэжысёрам.

«Найлепшы тэлесерыял у ігравой форме» зняў рэжысёр шматсерыйнага фільма «Ой, ма-мач-кі!-2» Іван Паўлаў, адзначыўшы, што кіно — гэта ўсё ж камандная гульня. Адным з асноўных гульцоў у гэтай камандзе стала артыстка Вера Палякова-Макей. Журы прысудзіла ёй нацыянальную прэмію за выкананне найлепшай галоўнай жаночай ролі. «Гэта найвышэйшае прызнанне», — не хавала радасці актрыса, патлумачыўшы, што ў працы над роллю кіравалася прыкладам рэальнага чалавека. Выканаўцу «Найлепшай жаночай ролі другога плана» таксама заўважылі ў тэлесерыяле: Валянціна Гарцуева адзначана за працу ў фільме «Снайпер. Афіцэр СМЕРШ». Акцёр Віктар Васільеў, старшыня Саюза кінематаграфістаў Беларусі, атрымаў сваю статуэтку Нацыянальнай кінапрэміі Беларусі за «Найлепшую мужчынскую ролю другога плана», выкананую ў тэлефільме «Вокны дома твайго».

Сярод кароткаметражных фільмаў адзначаны «Апошні шанц» рэжысёра Ігара Васільева. З перамогай у намінацыі «Найлепшы фільм у неігравой форме» трэба віншаваць Настассю Мірашнічэнку, рэжысёра яшчэ адной незалежнай стужкі «Дэбют». Тры ўзнагароды атрымалі творцы-аніматары, прычым 2 з іх — у намінацыях, дзе канкурыраваць давялося з работамі як ігравымі, так і дакументальнымі. У выніку ўзнагарода за «Найлепшы сцэнарый» — у Дзмітрыя Якутовіча за працу над стужкай «Баявая машына». «Найлепшую работу мастака-пастаноўшчыка» ўбачылі ў карціне «Марк Шагал. Пачатак», узнагароду атрымала Ала Мацюшэўская. «Найлепшым фільмам у анімацыйнай форме» прызнаны «Валчышка» рэжысёра Ігара Волчака: аднаго з мэтраў кіно зала вітала вельмі шчыра.

Цёпла сустрэла публіка і тых, хто атрымліваў узнагароды за шматгадовую працу на карысць айчыннага кіно, у тым ліку за ўнёсак у развіццё замежнага. На што здольнае кіно як мастацтва, разважаў народны артыст Беларусі Уладзімір Гасцюхін, атрымліваючы Нацыянальную кінапрэмію «За ўнёсак у замежны кінематограф». Ён нагадаў, што, для таго каб кіно атрымалася як з’ява, трэба, каб рэжысёр быў асобай.

Валерый Рыбараў атрымлівае ўзнагароду з рук старшыні журы.

Такім рыжысёрам стаў Валерый Рыбараў, якога адзначылі «За выдатны ўнёсак у беларускі кінематограф»: «Гэта той рэжысёр, які авалодаў дарам адчуваць час і паказваць у ім чалавека». Тое, чаго ўсе мы чакаем ад кіно на сучасным этапе.

Ларыса ЦІМОШЫК

Фота Кастуся ДРОБАВА

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Як сучасныя палешукі рыхтуюцца да свята Уваскрэсення Хрыстовага

Аўтар «Звязды» расказвае на прыкладзе сваёй сям'і.

Культура

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

ЗЕНА: Ад сцэны не стамляюся!

Графік у артысткі вельмі насычаны.

Грамадства

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Звыклыя выключнасці. Ці можна зразумець «лічбавае племя»?

Даследаванне «Пакаленне «Z» у пытаннях і адказах» было прадстаўлена падчас навуковага стэндапа, арганізаванага для навучэнцаў профільных педагагічных класаў у БДПУ.

Грамадства

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Ежа ці сімвал? Самы час зацікавіцца роспісам яек

Карэспандэнт «Звязды» схадзіла на майстар-клас па стварэнні «пісанак».