Вы тут

Вянок, які звіваў Майроніс


Літва і Беларусь паядналіся ва ўзнаўленні, перастварэнні спадчыны славутага літоўскага паэта


Майроніс (Йонас Мачуліс) — класік літоўскай літаратуры. Нарадзіўся ў 1862 годзе, памёр у Каўнасе ў 1932-м. Першы верш надрукаваў у 1885-м: “Літоўскі раб”. Першая кніга — “Гісторыя Літвы, альбо Апавяданні пра літоўскае мінулае”. Вучыўся ў Пецярбурзе. Як на паэта ўплыў на Майроніса мелі многія класікі рускай і польскай літаратур, у тым ліку — і звязаныя з Беларуссю Адам Міцкевіч, Юзаф Крашэўскі, Юліуш Славацкі. Літоўскі класік — аўтар вершаванай гістарычнай трылогіі: “Смерць Кейстута”, “Вітаўт у крыжакоў”, “Вітаўт — кароль”.

І хаця можна лічыць, што беларуска-літоўскія сувязі гістарычна знаходзяцца на высокім узроўні развіцця, аднак творчасць Майроніса не надта прывабіла раней беларускіх перакладчыкаў. (Магчыма, таму, што паэт, лібрэтыст быў яшчэ й тэолагам, каталіцкім святаром, а ў савецкі час літаратурнай творчасці такіх асобаў не надавалася вялікай увагі. — Рэд.) Цяпер жа ў Вільнюсе падрыхтавана да выдання кніга вершаў славутага паэта, пераствораных на беларускую мову.
Ініцыятар кніжнага праекта — літоўскі дзіцячы пісьменнік, публіцыст, перакладчык Вітаўтас Жэймантас, які да ўсяго — і сябар Саюза пісьменнікаў Беларусі. Доўгі час ён супрацоўнічаў з газетай “Звязда”, нават пазіцыянаваўся як уласны карэспандэнт выдання ў Літве. Вітаўтас даследуе гісторыю беларуска-літоўскіх літаратурных сувязяў, напісаў вялікі цыкл нарысаў пра повязі персанажаў беларускай гісторыі з Літвою, Вільнюсам, збіраецца выдаць кнігу на гэтую тэму.

Ідэя выдання спадчыны Майроніса па-беларуску, як расказвае сам спадар Жэймантас, нарадзілася ў яго ў Мінску, калі ў 2017-м Выдавецкі дом “Звязда” правёў “круглы стол” па пытаннях беларуска-літоўскіх літаратурных стасункаў. Тады да размовы далучыліся дырэктар выдавецтва “Адукацыя і выхаванне” публіцыст Мікалай Супрановіч, паэт і перакладчык Алесь Бадак, галоўны рэдактар часопіса “Вясёлка” Уладзімір Ліпскі, паэтэса Юлія Алейчанка, намеснік старшыні Беларускага Саюза мастакоў Юры Хмыроў. Ад Літвы ўдзельнічалі аташэ па культуры Амбасады Літвы ў Беларусі Міндаўгас Габрэнас, дырэктар выдавецтва “Тры зорачкі” Яронімас Лауцюс і сам Вітаўтас Жэймантас. Тады й прагучалі вершы Майроніса ў перакладзе на беларускую мову Юліі Алейчанкі, Яны Явіч, Вікторыі Радунь-Саротнік. “З перакладчыцамі й пачалося найперш маё абмеркаванне тэмы выдання Майроніса па-беларуску, — гаворыць Вітаўтас Жэймантас. — У Вільнюсе кансультантам у маіх клопатах па перастварэнні спадчыны літоўскага класіка на мову Купалы стала добрая знаўца беларускай літаратуры спадарыня Альма Лапінскене. Яна ж нагадала, што Майроніса раней перакладаў на беларускую мову Рыгор Барадулін. І дапамагла знайсці публікацыі тых перакладаў...” Некаторыя новыя перастварэнні вершаў Майроніса друкаваліся ў беларускай літаратурна-мастацкай перыёдыцы апошнім часам.

Цяпер кніга Майроніса “Вянок з руты” — на літоўскай і беларускай мовах — падрыхтавана да друку. Перакладчыкі — Юлія Алейчанка, Валерыя Радунь-Саротнік, Яна Явіч, Рыгор Барадулін. У дадатак да твораў класіка ў выданне ўвайшлі прадмова Вітаўтаса Жэймантаса, рэпрадукцыі выяў розных гістарычна-літаратурных матэрыялаў, прысвечаных жыццю й творчасці Майроніса. Ёсць спадзяванне: кніга пабачыць свет ужо сёлета. А яе першыя прэзентацыі пройдуць на кніжных выставах-кірмашах у Мінску й Вільнюсе на пачатку 2019 года.

Сяргей Шычко

Выбар рэдакцыі

Грамадства

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Беларусь і Расія зблізілі пазіцыі па праграме рэалізацыі дагавора аб Саюзнай дзяржаве

Аб гэтым заявіў старшыня Савета Рэспублікі Міхаіл Мясніковіч на сустрэчы са старшынёй Савета Федэрацыі Валянцінай Мацвіенка.

Грамадства

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Як Брэст рыхтуецца да святкавання свайго 1000-годдзя

Афіцыйныя святкаванні і асноўныя мерапрыемствы гарадскога Міленіума пройдуць 6—8 верасня.

Калейдаскоп

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Вясёлыя гісторыі нашых чытачоў

Пра ляльку з секс-шопа, галубоў на ігрушы і дзяўчынку, якая схавала пашпарты.