Вы тут

Пісьменнік і выдавец: справа ў талентах


У газеце «ЛіМ» у рубрыцы «Пісьменнік і час» (№ 49 ад 14 снежня 2018 г.) апублікаваны артыкул Міколы Адама «АЎТАР VS ВЫДАВЕЦ?». Аўтар прывёў прыклады з практыкі сусветнага супрацоўніцтва выдавецтваў: Англія, Амерыка, Расія, але мімаходам спыніўся на беларускіх…


Нашы дзяржаўныя выдавецтвы маюць іншую мадэль работы, часам яна не паспявае за сучасным кніжным рынкам… Але ў нас прафесійна працуюць кніжныя выдавецтвы нядзяржаўнай формы ўласнасці, такія як «Рэгістр» (Мінск). Узрост выдавецтваў 10 гадоў. За гэтыя гады той же «Юрсапрынт» выдаў больш за 100 кніг, пераважна па краязнаўстве і гарадзенскіх аўтараў, у выдавецкім партфелі ёсць проста ўнікальныя кнігі. Мела з пералічанымі выдавецтвамі справу, ніякіх заўваг: усё для кліента, аператыўна, якасна. Персанал рэдактараў выдавецтва «Рэгістр» спагадлівы, лёгкі на ўздым, бяруць на сябе ўсю падрыхтоўку рукапісаў, вёрстку, рэдактарскую і карэктарскую вычытку, стварэнне вокладкі, узгадненне з аўтарамі ўсіх бягучых пытанняў, інакш кажучы, няньчацца са сваімі новаспечанымі аўтарамі, як мамка з родным дзіцем.

І далей выдавецтва не кідае сваіх гадаванцаў — прасоўвае аўтараў, рэкламуе іх кнігі, робіць відэаролікі-буктрэйлеры, ладзіць прэзентацыі, сустрэчы ў бібліятэках.Пасля выдання кніг я, напрыклад, падтрымліваю самыя сяброўскія адносіны з рэдактарамі, ўдзячная за іх прафесіяналізм і цярпенне.

Выдавецтва «Лiмарыус» працуе з 1996 года, для нашых складаных умоў — тэрмін вялікі. У маёй хатняй бібліятэцы 6 кніг серыі «Беларуская мемуарная бiблiятэка» (успамiны i дзённiкi людзей, народжаных у Беларусi, або тых, чыя дзейнасць была звязана з Беларуссю). Фармат кніг зручны, кішэнны. Напэўна, 6 кніг — гэта мала, але ўсе яны былі мною прачытаныя-перачытаныя, усё з алоўкавымі пазнакамі, закладкамі, каментарамі.

Бізнес ёсць бізнес, тым больш выдавецкі. Сябрам і таварышам пісьменніку выдавецтва будзе толькі ў адным выпадку: калі наклады яго кніг будуць запатрабаваны чытачамі. Ад прыбытку выдавецтва добра будзе і аўтару — тут голы разлік. А што вы хочаце — мы ўжо жывём у грамадстве спажывання, дзе кніга стала таварам, хай і спецыфічным. Паспяховае выдавецтва можа разглядаць і іншыя праекты, напрыклад, не вельмі грашовыя, звярнуць увагу на тую ж паэзію ці асобнага паэта або іншыя некамерцыйныя выданні, разлічаныя на вузкае кола чытачоў.

У тым жа лонданскім выдавецтве De Mont fort Literature, якое прывёў у артыкуле як прыклад Мікола Адам, вывучаецца кніжны рынак. І перш за ўсё праводзяцца маркетынгавыя даследаванні кніжнага рынку для вызначэння рынкавай рэакцыі пакупнікоў на кнігі, якія выпускаюцца выдавецтвам, а таксама сацыялогія пакупніка, чытацкія чаканні, а яны падказваюць уладальніку выдавецтва: не хапае новых добрых раманаў і раманістаў — чаму б не ўкласці ў будучую літаратуру. Так, дзякуючы менеджменту, выдавецкай інтуіцыі і прафесійнаму адбору, кніга ставіцца на паток, чытачам адкрываюць новае пакаленне бестселераў-раманістаў. Усё гэта каштуе вялікіх выдаткаў.

Так, арганізатары кніжнай справы хочуць зарабіць на чужым таленце, таму і наймаюць іх для выдавецкіх праектаў, прычым добра аплачваюць пісьменніцкую працу. Упэўненая, там не будуць важдацца з неперспектыўнымі аўтарамі, хай і ўзнагароджанымі рознымі прэміямі.

Што, у нас няма талентаў? Яны ёсць, але іх трэба знайсці і падтрымаць. У нас, на жаль, не існуе сістэма грантаў, літаратурных стыпендый, выдавецкіх авансаў (як варыянт аплачанага творчага водпуску або своеасаблівай камандзіроўкі), на якія таленавіты пісьменнік можа жыць, займацца творчасцю і яшчэ ўтрымліваць сям’ю. Таму перш за ўсё для таленавітай моладзі павінны быць адчыненыя дзверы рэдакцый літаратурных часопісаў — як пачатковая прыступка ўваходжання ў прафесію.

Ірына ШАТЫРОНАК

Выбар рэдакцыі

Культура

Як  мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Як мастак Май Данцыг ствараў свае карціны

Наватар, «шасцідзясятнік», ваяўнічы аптыміст — гэта ўсё пра яго.

Грамадства

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Як ператварыць звычайны ўрок беларускай літаратуры у творчую майстэрню?

Настаўнікі ўпэўнены: ці будуць вучні чытаць, у многім залежыць ад іх саміх. 

Эканоміка

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Петришенко: Называть ЕАЭС экономическим союзом сегодня можно только авансом

Однако наша страна надеется, что это временные трудности.

Грамадства

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Апублікаваны поўны тэкст Канцэпцыі інфармацыйнай бяспекі Беларусі

Дзяржаўным органам і іншым арганізацыям даручана кіравацца палажэннямі канцэпцыі ў практычнай дзейнасці.