Вы тут

Што трэба ведаць пры нетрыманні


Пра гэту далікатную праблему не прынята гаварыць адкрыта. Але ад нетрымання мачы пакутуе нямала жанчын і мужчын рознага ўзросту. Між іншым, большасці з іх можна і трэба дапамагчы. Як гэта зрабіць, расказала ўрач вышэйшай катэгорыі, загадчык уралагічнага аддзялення медыцынскага цэнтра «Ладэ» Вольга АНТОНАВА.


Цяжар — не для жанчын!

— Перш чым перайсці да дарослых, некалькі слоў скажу пра дзяцей. У іх энурэз развіваецца пераважна на нервовай глебе. Як правіла, гэта начное нетрыманне мачы, але здараецца і дзённае. Часцей за ўсё гэта неўралагічна абумоўленая хвароба, калі ў галаўным мозгу не фарміруецца адпаведны рэфлекс. І тут адыгрывае ролю спадчынная схільнасць. Таксама садзейнічае раздражненне нервовай сістэмы — з розных прычын. Напрыклад, неспрыяльная абстаноўка дома: шмат стрэсавых сітуацый, нелады паміж бацькамі. Або празмернае карыстанне смартфонам, захапленне камп'ютарнымі гульнямі ці мультфільмамі. Энурэз сумесна лечаць неўролаг і ўролаг. Уролаг павінен выключыць анатамічныя дэфекты, прыроджаныя анамаліі, інфекцыю. Неўролаг лечыць гіперактыўнасць, працуе над фарміраваннем правільнага рэфлексу галаўнога мозгу на мочаспусканне. З гэтай праблемай спраўляюцца эфектыўна, і ніхто на ўсё жыццё не застаецца з нетрыманнем.

— Але ў пажылым узросце праблема таксама існуе. У чым прычыны?

— Што датычыцца дарослых, то на 85—90 % гэта жаночая праблема. У сярэднім пасля 50 гадоў у жанчын актывізуюцца працэсы старэння. У прыватнасці, падае ўзровень жаночых палавых гармонаў — эстрагенаў, з-за чаго станчаецца слізістая, у тым ліку і ў органах мочаспускання — урэтры і мачавым пухіры. З узростам слабеюць і мышцы — з розных прычын: цяжкія роды з разрывамі ў анамнезе, падняцце цяжараў, калі на рабоце прыходзілася пераносіць цяжкія прадметы, гэтыя праблемы сустракаюцца ў повараў, прадаўцоў і інш. Такія фактары, як цяжкая фізічная праца, спадчынная схільнасць, плюс цяжкія роды і станчэнне слізістай прыводзяць да таго, што сфінктар — мышца, якая ўтрымлівае мачу, — пачынае яе прапускаць. Спачатку гэта адбываецца пры напружанні: падчас чхання, кашлю, падняцця цяжару ці падчас скачкоў, напрыклад, на батуце — пры ўсім, што вядзе да павышэння ўнутрыбрушнога ціску. У далейшым гэта адбываецца ўжо без усялякага напружання, пасля таго, як жанчына ўстае з ложка, напрыклад. І гэта прычына, па якой хтосьці адразу, хтосьці не зусім, але прыходзіць да ўрача, каб вырашыць гэту праблему.

— Чым можна дапамагчы ў такой сітуацыі?

— Першае і самае простае — перагледзець лад жыцця: я прашу пацыентак не паднімаць цяжар. Па-другое, звярнуцца да гінеколага-эндакрынолага, каб ён прызначыў гармоназамяшчальную тэрапію, якая дапаможа аднавіць слізістую, з-за чаго ўтрыманне мачы палепшыцца. Трэцяе — трэніраваць мышцы тазавага дна. Гэтыя практыкаванні можна выконваць у хатніх умовах, яны абсалютна простыя, урачы звычайна выдаюць памяткі з імі. Чацвёртае — практыкаванні з вагінальнымі конусамі. Гэта спецыяльны трэнажор, які трэніруе мышцы. Конусы градзіруюцца па вазе — ад лёгкага да самага цяжкага. За чатыры месяцы можна цалкам эфектыўна аднавіць усе мышцы, якія ўтрымліваюць мачу.

— Гэта ўдасца ў любым узросце?

— Абсалютна. У кожнай жанчыны, дарэчы, узрост пачатку гэтых праблем індывідуальны. Многае залежыць ад колькасці родаў, ад характару працы. У некаторых жанчын першапачаткова высокі ўзровень эстрагенаў, і падаць ён пачынае плаўна к 60 гадам. У іншых эстрагенаў няшмат, і зніжэнне пачынаецца ў 45. Але ў любым узросце можна дапамагчы. У 80 % выпадкаў ад пералічаных мной мер будзе значнае паляпшэнне. Існуе і медыкаментознае лячэнне нетрымання мачы, якое праводзіцца ў комплексе з практыкаваннямі і экстрагеназамяшчальнай тэрапіяй. Часцей за ўсё выкарыстоўваюцца М-халінаблакатары. Гэта група прэпаратаў, якія ўздзейнічаюць на нервовыя канчаткі ў вобласці сфінктара мачавога пухіра.

Калі ж такіх мер недастаткова, можна прапанаваць наступную ступень вырашэння праблемы. Гэта так званая эстэтычная гінекалогія. У пэўныя кропкі ўводзяцца гіалуронавыя філеры — прэпараты гіалуронавай кіслаты, што дазваляе ўтрымліваць сфінктар мачавога пухіра, звужае урэтру і дапамагае ўтрымліваць мачу. Такія працэдуры выконваюцца на мяжы дзвюх навук — гінеколагамі і ўролагамі, але пакуль гэтых спецыялістаў у нашай краіне няшмат.

Ці дапаможа аперацыя?

— Якія яшчэ новыя методыкі прымяняюцца?

— Вельмі эфектыўнае лазернае амалоджванне як похвы, так і мочапалавых шляхоў. Гэта небалючая працэдура, патрабуецца ад 1 да 4 сеансаў. Дзякуючы ўздзеянню лазера патаўшчаецца слізістая, актывізуецца яе кровазабеспячэнне. Паляпшаецца не толькі мочаспусканне, а і якасць палавога жыцця. Такая інавацыйная методыка ў любым узросце прымальная, бяспечная і эфектыўная. На мой погляд, гэта добрая перспектыва, няхай камусьці яе давядзецца паўтараць раз у год.

І апошняя лінія абароны ў лячэнні нетрымання мачы — аператыўнае ўмяшанне. У свеце цяпер шырока прымяняецца пастаноўка імплантаў. Гэта спецыяльныя сінтэтычныя сетачкі, якія ўстанаўліваюцца пад скуру ў адпаведныя кропкі і, як гамак, утрымліваюць сфінктар мачавога пухіра, выконваючы яго функцыю. Гэта аперацыя вядома як TVT-пластыка, можа быць і пад іншай назвай. Імплант ставіцца на ўсё жыццё, ён на 100 працэнтаў эфектыўна спраўляецца са сваёй задачай. Такія імпланты ўжыўляюцца і пры пралапсе (правісанні) геніталій, пры выпадзенні маткі, похвы. У такім выпадку мадэлюецца ўсё тазавае дно, а не толькі сфінктар мачавога пухіра.

Абагульняючы, трэба сказаць, што абавязкова варта звяртацца да ўрача. У 100 % выпадкаў падыходзячы метад лячэння будзе падабраны, пачынаючы ад самага простага да радыкальнага. На любым этапе, пры любой ступені запушчанасці медыцына можа дапамагчы. Тым больш, што навука зрабіла ў гэтым плане вялікія крокі наперад.

Мужчыны таксама пакутуюць

— З якіх прычын узнікае нетрыманне мачы ў мужчын?

— Тут дзве катэгорыі самых распаўсюджаных праблем. Першая датычыцца мужчын у любым узросце пры неўралагічных, нейрагенных праблемах з мачавым пухіром. Яны ўзнікаюць пасля інсультаў, траўмаў спіннога і галаўнога мозга, калі парушаны цэнтры ўтрымання мачы. Гэтай групай пацыентаў займаюцца неўролагі. Ёсць прэпараты, якія паляпшаюць нервовую праводнасць, але тут важнае і лячэнне асноўнага захворвання. Другая група — гэта ўзроставыя пацыенты з вялікімі адэномамі прастаты. Адэнома — дабраякасная пухліна, якая вядзе да парушэння мочаспускання. Часам яна разрастаецца і цалкам ці на 90 % перакрывае мочаспускальны канал. Мачавы пухір перапоўнены, а позыву пацыент не адчувае. Мача па кроплі выцякае па ўрэтры. Гэта з'ява называецца парадаксальная ішурыя або нетрыманне мачы пры поўнай хранічнай затрымцы. Яе можна назіраць у пацыентаў, якія доўгі час не абследуюцца і не лечацца. Але з праблемай нетрымання мужчыны сутыкаюцца нашмат радзей, чым жанчыны.

— Што рабіць жанчынам, каб у сталым узросце гэтых праблем не было?

— Выконваць комплекс практыкаванняў па Кегелю для ўмацавання мышц тазавага дна, яны маюцца ў інтэрнэт-крыніцах. Не паднімаць больш за сем кілаграмаў: цяжар не для жанчын. У пачатку клімаксу, у так званай прэменапаўзе, калі з'яўляюцца першыя змены менструальнага цыклу, звяртацца да гінеколага, каб падоўжыць маладосць. Прызначаюцца раслінныя, гармоназамяшчальныя прэпараты, якія аднаўляюць узровень уласных эстрагенаў. Важная і прафілактыка цыстытаў як хранічнай праблемы. Калі цыстыт часты, гэта можа сведчыць аб наяўнасці бактэрый у мачы, што ўзмацняе нетрыманне мачы любой этыялогіі. Каб не было цыстытаў, варта падтрымліваць у норме мікрафлору похвы, не дапускаць дысбактэрыёзу, малочніцы, не пераахалоджвацца, выконваць меры посткаітальнай прафілактыкі, ужываць прэпараты на аснове журавін. Гэта прыродны антысептык, які ўтрымлівае бензольную кіслату, а яна знішчае ўсе бактэрыі ў мачы. Журавіны карысныя і ў выглядзе морсу, і ў выглядзе капсул з журавінавым экстрактам. А мужчынам параю своечасова лячыць адэному прастаты і перыядычна наведваць уролага.

Алена КРАВЕЦ

Загаловак у газеце: Не згубіць ні кроплі!

Выбар рэдакцыі

Калейдаскоп

Каля 150 спартсменаў-аматараў хочуць выступіць у «даеўрапейскіх гульнях»

Каля 150 спартсменаў-аматараў хочуць выступіць у «даеўрапейскіх гульнях»

Трэніроўкі і здымкі ўдзельнікаў пачнуцца ў красавіку.

Грамадства

Сувораўскае вучылішча вачыма яго навучэнцаў

Сувораўскае вучылішча вачыма яго навучэнцаў

Быць сувораўцам ва ўсе часы было прэстыжна. 

Культура

Харвацкі кінафестываль ZаgrеbDох даследуе рэгіён вялікім экранам

Харвацкі кінафестываль ZаgrеbDох даследуе рэгіён вялікім экранам

Балканскія краіны паўсталі перад гледачом з іх надзённым.